Πράσινη Συμφωνία και Βαμβάκι

Πράσινη Συμφωνία & Βαμβάκι

Η οριστικοποίηση της Πράσινης Συμφωνίας, θα οδηγήσει στη λήψη μέτρων προκειμένου τα ελλειμματικά ισοζύγια όσο το δυνατόν να δημιουργήσουν τάσεις ισοσκελισμού. Στην περίπτωση της καλλιέργειας Βάμβακος μπορεί κανείς να διαπιστώσει ότι το ισοζύγιο είναι αρνητικό τόσο στην κατηγορία του CO2 όσο και σε αυτή του νερού. Ιδιαίτερα για το νερό ακούστηκε στο συνέδριο η απαίτηση για άρδευση 1 m3, για την παραγωγή 800gr Βάμβακος. Η μη λήψη μέτρων μπορεί να οδηγήσει στην:
1. Περαιτέρω επιβάρυνση του υδροφόρου ορίζοντα
2. Πληρωμή Περιβαλλοντικού Τέλους (CO2 Footprint)
3. Πληρωμή Τέλους Άρδευσης (Water Footprint)
Η λύση μέσω των έργων υποδομής για την άρδευση όπως ειπώθηκε θα καθυστερήσει κάτι που μπορεί να οδηγήσει στη μεγάλη οικονομική επιβάρυνση των Ελλήνων Γεωργών και ιδιαίτερα όσων ασχολούνται με τις ποτιστικές καλλιέργειες. Παράλληλα δεν θα είναι περιβαλλοντικά ορθό να επενδύονται χρήματα που δεν θα έχουν συνέργεια στη μείωση του κινδύνου ερημοποίησης μιας περιοχής. Δε γίνεται η επένδυση να πραγματοποιηθεί για εφήμερους λόγους και όχι για μελλοντικούς στόχους.

Καλλιέργεια Βάμβακος και Άρδευση
Το μεγαλύτερο μέρος των Ελλήνων Γεωργών που ασχολούνται με τις ποτιστικές καλλιέργειες έχουν εδώ και αρκετά έτη πραγματοποιήσει επενδύσεις σε σταγόνες. Επαρκεί όμως μόνο η σταγόνα?

1. Ενεργές Γεωτρήσεις και Κατανάλωση. Σήμερα στη χώρα μας δεν υπάρχει Βάση Δεδομένων για τις υπάρχουσες ενεργές γεωτρήσεις, όπως επίσης και για την ποσότητα αρδευόμενου ύδατος, που χρησιμοποιείται, κατά την καλλιεργητική περίοδο. Άρα δεν γνωρίζει κανείς, την ποσότητα που χρησιμοποιείται, τόσο ως σύνολο όσο και επιμέρους ανά Περιφέρεια, άλλα και σε μικρότερη ακόμη κλίμακα, στο τι μπορεί δηλαδή να συμβαίνει σε μια περιοχή τριών γειτονικών χωριών.
Λύση. Το πρόβλημα της άγνοιας της ποσότητας χρήσης του υδατικού δυναμικού, δύναται να επιλυθεί με τη χρήση αισθητήρα που θα αποστέλνει τα δεδομένα του κάθε υδρομέτρου σε μια Βάση Δεδομένων που θα καταγράφει την ποσότητα που αντλείται από το συγκεκριμένο σημείο υδροληψίας. Η Βάση Δεδομένων με την πάροδο των ετών θα αποτελέσει εργαλείο λήψης αποφάσεων, τόσο για τους παραγωγούς, όσο και για τους διαχειριστές, όσο και τελικά για το ίδιο το Κράτος.

2. Υδροφόρος Ορίζοντας και Κατανάλωση. Ταυτόχρονα στη χώρα μας δεν υπάρχει Βάση Δεδομένων για τις στάθμες των Υδροφόρων προκειμένου με βάση τις κατ έτος κλιματικές συνθήκες να παρατηρείται η επιβάρυνση ή μη του υδροφόρου ορίζοντα σε κλίμακες ανά περιοχή.
Λύση. Το πρόβλημα της άγνοιας της ποσότητας που διαθέτει ο Υδροφόρος Ορίζοντας θα λυθεί με τη συνδρομή του Κράτος που θα δημιουργήσει τη Βάση Δεδομένων όπου θα καταγράφει τα δεδομένα και θα αντλεί πληροφορίες σύμφωνα με τις κλιματικές συνθήκες που θα επικρατούν τα επόμενα έτη.

3. Ανομοιομορφία Αγροτεμαχίων και Άρδευση. Οι περισσότεροι Έλληνες Αγρότες για να καλύψουν την ανομοιομορφία που παρατηρείται στα αγροτεμάχια τους ποτίζουν με στόχο να καλύψουν τις ανάγκες σε άρδευση του πιο εύκολα στραγγιζόμενου αγροτεμαχίου. Το παραπάνω οδηγεί σε σπατάλη ποσότητας ύδατος καθώς μεγάλη μέρος χάνεται μέσω της εξατμισοδιαπνοής των φυτών και της απορροής των αγροτεμαχίων.
Λύση. Το πρόβλημα της ανομοιομορφίας των αγροτεμαχίων λύνεται με τη δημιουργία στάσεων και τη χρήση ηλεκτροβάνων προκειμένου η άρδευση να πραγματοποιείται με βάση την πραγματική ανάγκη του φυτού ανάλογα με το plot στο οποίο βρίσκεται και τον τύπο εδάφους.
Γεωργία Ακριβείας. Η άρδευση θα μπορούσε να βελτιστοποιηθεί με τη χρήση μοντέλων εξατμισοδιαπνοής για την καλλιέργεια του βάμβακος αλλά εκεί χρειάζεται η συνέργεια του παραγωγού για την ανάπτυξη και την αξιοποίησή τους.. Μοντέλα άρδευσης καλλιεργειών κυκλοφορούν στην αγορά και η ανάπτυξή τους στην καλλιέργεια του βάμβακος θα ήταν κάτι εφικτό και όχι κοστοβόρο. Παράλληλα με τη χρήση αισθητήρων υγρασίας στα plot των αγροτεμαχίων θα μπορούσε να πραγματοποιείται η επαλήθευση της ορθότητας της άρδευσης και ενδεχομένως η επικαιροποίηση της. Τέλος η διασύνδεση με τα Κλιματικά Δεδομένα και την καταγραφή αυτών θα συνέβαλε στη δημιουργία ενός λογισμικού λήψεως αποφάσεων ιδιαίτερα χρήσιμο για όλους τους εμπλεκόμενους Φορείς.
Επικουρική Δράση. Η χρήση απιονιστών σε περιοχές με υφαλμύρωση των υδάτινων πόρων προκειμένου να μειωθεί η τάση για ερημοποίηση των περιοχών. Ταυτόχρονα μείωση της αγωγιμότητας κατά την άρδευση των καλλιεργειών που οφείλεται στο υφάλμυρο νερό.

4. Ποικιλίες και Κατανάλωση Ύδατος. Σήμερα στη χώρα μας ευδοκιμούν πολλές ποικιλίες που χρησιμοποιούνται κυρίως λόγω των ποιοτικών χαρακτηριστικών και των ποσοτήτων τελικού παραγόμενου προϊόντος. Οι περισσότερες από τις ποικιλίες έχουν ιδιαίτερα υψηλές απαιτήσεις σε κατανάλωση ύδατος. Θα πρέπει να διερευνηθεί η πιθανότητα δημιουργίας ποικιλίας με μικρότερη απαίτηση σε κατανάλωση νερού. Μέχρι όμως την εύρεση της συγκεκριμένης λύσης τι μπορεί να συμβεί?
Λύση. Τα τελευταία έτη η επιστημονική κοινότητα αναπτύσσει ένα κλάδο που σχετίζεται με το συγκεκριμένο πρόβλημα της έλλειψης των υδάτινων πόρων. Το επιστημονικό πεδίο είναι το chemical priming ή το bio priming. Η χρήση δηλαδή ουσιών που συμβάλλουν στην ανάπτυξη των φυτών με μικρότερη απαίτηση στην κατανάλωση νερού. To priming αποτελεί μία μέθοδο προετοιμασίας των φυτών πριν την υδατική καταπόνηση. Συμβάλλει στη μικρότερη δυνατή διαφοροποίηση των φυσιολογικών λειτουργιών του φυτού, με απώτερο στόχο τον μη επηρεασμό της παραγωγικής λειτουργίας. Η όλο και αυξανόμενη έλλειψη υδάτινων πόρων σε παγκόσμιο επίπεδο, η κλιματική αλλαγή και οι αυξανόμενες αβιοτικές πιέσεις που θα δέχονται τα φυτά χρόνο με το χρόνο, θα αναγκάσουν την αγροτική βιομηχανία στην ανάπτυξη είτε μέσω χημικών ουσιών είτε μέσω της νανοτεχνολογίας του συγκεκριμένου κλάδου. Έλληνες επιστήμονες έχουν ήδη δημοσιευμένο έργο σε αρκετές καλλιέργειες με θετικά αποτελέσματα. Η ανάπτυξη τεχνογνωσίας και στην καλλιέργεια βάμβακος δεν θα απαιτήσει μεγάλο χρονικό διάστημα ενώ ταυτόχρονα θα είναι χαμηλού κόστους.

5. Βαμβάκι και Πώληση του Τελικού Προϊόντος. Χρόνιο πρόβλημα για τους περισσότερους παραγωγούς και για το μεγαλύτερο μέρος των προϊόντων αποτελεί η τιμή που θα λάβουν με το τέλος της παραγωγικής διαδικασίας.
Λύση. Το πρόβλημα της πώλησης των Γεωργικών Προϊόντων δύναται να λυθεί με τη δημιουργία Δημοπρατηρίων. Η Δημοπράτηση θα μπορεί να πραγματοποιείται και με online σύστημα χωρίς φυσική παρουσία. Συνεπώς κανείς δεν θα γνωρίζει το ποιος αγοράζει την ποσότητα του κάθε παραγωγού. Ειδικά για το βαμβάκι κάτι τέτοιο δεν θα ήταν κάτι ιδιαίτερα δύσκολο. Το έργο θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί με τη μορφή ΣΔΙΤ στο οποίο θα μπορούσαν να συμμετέχουν τόσο εταιρείες όσο και το Κράτος. (Αναλυτικά στο άρθρο για τα Δημοπρατήρια).

6. Βαμβάκι - Κλωστοϋφαντουργία και Smart Clothes. Τα τελευταία έτη ένας από τους κλάδους της Ελληνικής οικονομίας που μειώθηκε δραστικά είναι αυτός της Κλωστοϋφαντουργίας που απασχολούσε δεκάδες χιλιάδες εργαζόμενους, χρησιμοποιούσε ως πρώτη ύλη το παραγόμενο νήμα που προέρχονταν από το εγχώριο βαμβάκι, ενώ ταυτόχρονα έδινε την απαραίτητη υπεραξία στο τελικό προϊόν.
Λύση. Η ανάπτυξη ενός business plan στη χώρα που θα καθετοποιεί και πάλι την παραγωγή.
Smart Clothes. Μεγάλες Εταιρίες Τεχνολογίας συνεργάζονται τα τελευταία έτη με Εταιρείες Ένδυσης προκειμένου να δημιουργήσουν τα ρούχα του Μέλλοντος. Η τεχνολογία που θα ενσωματώνεται στην ένδυση μπορεί να την πληροφορηθεί κανείς αν γράψει απλά smart clothes σε μια μηχανή αναζήτησης. Τα έξυπνα ρούχα που ήδη κυκλοφορούν, μας δίνουν πληροφορίες για το πόσο συχνά τα χρησιμοποιούμε, τη φθορά από τη χρήση τους, επίσης έχουν τη δυνατότητα να απορροφούν θερμότητα από το σώμα και να την επιστρέφουν όποτε κρίνεται αναγκαίο, ενώ με καλωδιώσεις δύναται να συνδεθούν iPhone ή Android smartphone, να φωτίζονται και άλλα πολλά.
«Ας κοιτάξουμε στο μέλλον δρώντας στο παρόν»

* Ο Dr. MSc. Γεώργιος Χρ. Δημόκας είναι γεωπόνος που δραστηριοποιείται στη Μαγνησία.