Νέο-φεουδαρχία στον κάμπο… Πως στήνονται τα νέου τύπου τσιφλίκια

 Ένα μοντέλο μιας νέου τύπου φεουδαρχίας διαπερνά τα τελευταία χρόνια την ελληνική αγροτική οικονομία. Η συγκέντρωση του πλούτου και της προστιθέμενης αξίας στα χέρια λίγων μεταπρατών, μεσαζόντων και μεταποιητών, μετά την κατάρρευση των συνεταιρισμών και της «αγροτικής πίστης» και την εγγενή αδυναμία των Ελλήνων να συνεννοηθούν και να δράσουν συλλογικά έχει επιφέρει δραματικές επιπτώσεις στον κάμπο…
  Αγρότες και κτηνοτρόφοι ζουν πλέον με τη ρευστότητα που τους παρέχουν βιομήχανοι και μεσάζοντες. Το σύστημα του αγροτικού παραγωγικού μοντέλου μετατρέπεται σε all inclousive κατά τα πρότυπα των μεγάλων ξενοδοχειακών μονάδων στους τουριστικούς προορισμούς της χώρας .Τα νέου τύπου τσιφλίκια δεν έχουν επιστάτες και υποτακτικούς, παρά μεσάζοντες, διαμεσολαβητές, που προσφέρουν χρήματα και διευκολύνσεις και αγοράζουν τη σοδειά ή το γάλα κοψοχρονιάς...

Οι βιομήχανοι από την πλευρά τους,προχωρούν και στον εφοδιασμό των αγροτών με σπόρους λιπάσματα και φυτοφάρμακα, ή σε ζωοτροφές και κτηνιατρικά φάρμακα και δεν απέχουμε από μία εικόνα, όπου οι παραγωγικές μονάδες θα λειτουργούν ως σημείο αναφοράς για εκμεταλλεύσεις αγροτικές ή κτηνοτροφικές σε ακτίνα κάποιων χιλιομέτρων, όπου τη γη ή τα ζώα θα τα κατέχουν τύποις αγρότες και κτηνοτρόφοι, στην ουσία όμως θα την έχουν υποθηκεύσει και θα την επινοικιάζουν –λόγω της οικονομικής τους εξάρτησης- σε βιομηχανίες και μεσάζοντες… Στην αλυσίδα όμως αυτής της νεου τύπου παραγωγικής διαδικασίας  καθοριστικότερο ρόλο παίζουν τα δίκτυα λιανικής πώλησης…

Είναι το μοντέλο της γεωργίας franchise…
Το θέμα των μεσαζόντων δεν αποτελεί πληγή μόνο για την ελληνική οικονομία αλλά και για την ευρωπαϊκή. Στις Βρυξέλλες, έχοντας καταλήξει στον τρόπο καταβολής των επιδοτήσεων από το 2020 και μετά, μέσω «σύγκλισης» με πιθανότερο σενάριο την οριζόντια καταβολή των περίπου 30 ευρώ ανά στρέμμα, συζητούν πλέον για τη γεωργία της επόμενης δεκαετίας και πώς αυτή θα συνδεθεί ξανά με τον δευτερογενή τομέα και τις βιομηχανίες μεταποίησης των αγροτικών προϊόντων, οι οποίες υπέστησαν ένα σοκ από τον παγκόσμιο ανταγωνισμό με την εφαρμογή της προηγούμενης ΚΑΠ.

 Εκείνο όμως που προβληματίζει είναι το πώς οι αγρότες θα επιστρέψουν στην παραγωγή, αφού η αγρανάπαυση και η βιολογική γεωργία μειώνουν τις θέσεις απασχόλησης. Από τις χωματερές, τις «λίμνες» γάλακτος και τα «βουνά από βούτυρα» των αρχών του 2000, στις αρχές της νέας δεκαετίας περάσαμε στην εκτατική γεωργία των δημητριακών της χαμηλής απόδοσης των συντελεστών παραγωγής. Σε αυτό συνετέλεσε και η πολιτική του ισχυρού ευρώ που μείωσε την ανταγωνιστικότητα των γεωργικών προϊόντων.
Την ίδια ώρα είχαμε το χρηματοπιστωτικό σύστημα να αποκτά ακόμη μεγαλύτερη ισχύ εις βάρος της παραδοσιακής βιομηχανίας τροφίμων, αλλά και τη γιγάντωση των δικτύων λιανικής πώλησης. Οι αλυσίδες των σουπερμάρκετ παίζουν πλέον καθοριστικό ρόλο σε μικροοικονομικούς και μακροοικονομικούς δείκτες για όλες τις οικονομίες της ευρωζώνης και ιδιαίτερα για τον πληθωρισμό.

 Στη χώρα μας είναι εκείνες που έχουν διαμορφώσει ολιγοπωλιακές πρακτικές και αδυνατίζουν την αγοραστική δύναμη των καταναλωτών, πιέζοντας ταυτόχρονα και τις βιομηχανίες τροφίμων και τους παραγωγούς. Για τον μεσογειακό Νότο η απεξάρτηση από τους μεσάζοντες δεν μπορεί να γίνει με το μοντέλο που εφαρμόζεται σε άλλες χώρες του κόσμου, όπως είναι η εξαγορά μεγάλων εκτάσεων ή εκμεταλλεύσεων από τις βιομηχανίες τροφίμων, αλλά μέσω των αλυσίδων σουπερμάρκετ, οι οποίες σταδιακά θα μετατρέψουν τους παραγωγούς και τους μεταποιητές σε υπαλληλικό προσωπικό των εκτάσεων ή των βιομηχανικών μονάδων που οι ίδιες θα κατέχουν, με τη μέθοδο franchise, δίνοντάς τους δηλαδή ένα αντίτιμο για την παραγωγή προϊόντων! Είναι προφανές ότι στις συνθήκες έντονης έλλειψης ρευστότητας και οι γεωργοί και οι βιομήχανοι έχουν υποθηκεύσει την εργασία τους στις τράπεζες και αυτές με τη σειρά τους μεταβιβάζουν τις επισφάλειες σε όποιους τούς προσφέρουν τη ρευστότητα!

Για την εθνική οικονομία που έχει να προσδοκά πολλά από την ανάκαμψη της ανταγωνιστικότητάς της, από την ελληνική πρωτογενή παραγωγή, που εξακολουθεί να αποτελεί συγκριτικό πλεονέκτημα, η γεωργία franchise είναι η επόμενη μεγάλη πληγή…
Τρόποι αντιμετώπισης είναι η συλλογική οργάνωση των αγροτών, με ομάδες παραγωγών και συνεταιρισμούς. Η σκυτάλη πλέον περνά στους νέους αγρότες, αφού οι παλιοί φέρουν ακέραια την ευθύνη για τον κομματισμό και τις προσωπικές πολιτικές που διέλυσαν το συνεταιριστικό κίνημα…