Κομματικές κόντρες στις Βρυξέλλες και στο τέλος την πληρώνει ο Έλληνας αγρότης

Κομματικές κόντρες στις Βρυξέλλες και στο τέλος την πληρώνει ο Έλληνας αγρότης

Από την υπόθεση του καλαμποκιού και το πακέτο Χατζηγάκη μέχρι το πόρισμα της DG Agri, η πολιτική αντιπαράθεση για τις αγροτικές ενισχύσεις κινδυνεύει να μετατραπεί ξανά σε μπούμερανγκ για τη χώρα. Αντί για ένα εθνικό σχέδιο για τη γεωργία και τη νέα ΚΑΠ, η Αθήνα εξάγει στις Βρυξέλλες τις κομματικές της διαφορές.

Υπάρχει μια παλιά ελληνική συνήθεια που επανέρχεται κάθε φορά που πλησιάζουν εκλογές: τα κόμματα να αναζητούν πολιτικά όπλα στις Βρυξέλλες, καταγγέλλοντας το ένα το άλλο, χωρίς να σταθμίζουν πάντοτε τις συνέπειες που μπορεί να έχουν οι κινήσεις τους για την ίδια τη χώρα. Και στον αγροτικό τομέα, ο λογαριασμός συχνά καταλήγει στον παραγωγό.

Η ιστορία έχει προηγούμενα. Από την παλαιότερη υπόθεση του καλαμποκιού και τη δικαστική περιπέτεια που συνδέθηκε με τον τότε υπουργό Σωτήρη Αθανασόπουλο, μέχρι τις αποζημιώσεις του πακέτου Χατζηγάκη, η Ελλάδα έχει βρεθεί αντιμέτωπη με ευρωπαϊκές διαδικασίες, καταλογισμούς και πρόστιμα για ζητήματα αγροτικών ενισχύσεων. Οι πολιτικές αποφάσεις, οι χειρισμοί των κυβερνήσεων και οι αντιπαραθέσεις γύρω από τη νομιμότητα των ενισχύσεων άφησαν πίσω τους μια δύσκολη παρακαταθήκη.

Σήμερα, με αφορμή το πόρισμα της DG Agri για τους ελέγχους και τις ερωτήσεις ευρωβουλευτών, το έργο κινδυνεύει να επαναληφθεί. Η διαφάνεια και η λογοδοσία είναι αυτονόητες απαιτήσεις. Όμως άλλο πράγμα είναι η αποκάλυψη παρατυπιών και άλλο η μετατροπή κάθε ελεγκτικού ευρήματος σε εργαλείο κομματικής αντιπαράθεσης, με δημόσιες καταγγελίες που μπορεί να δημιουργούν πρόσθετη πίεση στη χώρα κατά τις διαπραγματεύσεις με τους ευρωπαϊκούς θεσμούς.

Ας είμαστε σαφείς: όποιος εμπλέκεται σε σκάνδαλα, όποιος παραβιάζει τη νομοθεσία ή διαχειρίζεται παράνομα δημόσιο και κοινοτικό χρήμα, πρέπει να ελέγχεται και, εφόσον προκύπτουν στοιχεία, να οδηγείται στη Δικαιοσύνη. Δεν μπορεί, όμως, να προεξοφλείται η ενοχή προσώπων ούτε να συγχέεται η ανάγκη διερεύνησης με την πολιτική σκοπιμότητα. Η χώρα δεν προστατεύεται με τη συγκάλυψη, αλλά ούτε ωφελείται όταν οι εσωτερικές κομματικές διαφορές παρουσιάζονται στο εξωτερικό με τρόπο που υπονομεύει αδιακρίτως την αξιοπιστία της.

Η εμπειρία από την οικονομική κρίση θα έπρεπε να μας έχει διδάξει περισσότερα. Η δημοσιονομική απογραφή και η αναθεώρηση των στοιχείων της ελληνικής οικονομίας το 2004, επί υπουργίας Γιώργου Αλογοσκούφη, ακολουθήθηκαν από χρόνια αμφισβήτησης της αξιοπιστίας των δημοσιονομικών δεδομένων. Στα τέλη του 2009, μετά τη νέα αναθεώρηση των προβλέψεων για το έλλειμμα, η φράση «game over», που αποδόθηκε στον τότε επίτροπο Χοακίν Αλμούνια, αποτύπωσε το κλίμα που είχε διαμορφωθεί στις Βρυξέλλες. Η κρίση δεν προκλήθηκε από μία δήλωση ή μία απογραφή, αλλά από τη συσσώρευση δημοσιονομικών ανισορροπιών, την απώλεια αξιοπιστίας και την αδυναμία έγκαιρης αντιμετώπισης των προβλημάτων. Ακολούθησαν τα μνημόνια και μια δεκαετία επώδυνων συνεπειών για την κοινωνία.

Το δίδαγμα δεν είναι να κρύβουμε τα προβλήματα. Είναι να τα αντιμετωπίζουμε με σοβαρότητα, θεσμική υπευθυνότητα και εθνική στρατηγική.

Και εδώ ακριβώς βρίσκεται το μεγάλο έλλειμμα της σημερινής πολιτικής αντιπαράθεσης. Η Θεσσαλία και συνολικά η ελληνική ύπαιθρος βρίσκονται σε κρίσιμο σταυροδρόμι. Το κόστος παραγωγής πιέζει ασφυκτικά, οι τιμές σε βασικά προϊόντα δεν εξασφαλίζουν πάντα βιώσιμο εισόδημα, οι συνέπειες των πλημμυρών παραμένουν, ενώ η νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική απαιτεί έγκαιρη προετοιμασία και διαπραγματευτική ικανότητα.

Πού είναι, λοιπόν, το εθνικό σχέδιο για τη γεωργία; Πού είναι η συμφωνία σε συγκεκριμένες προτάσεις για το νερό, την άρδευση, το ενεργειακό κόστος, τα λιπάσματα, τη χρηματοδότηση των παραγωγών, τη σύνδεση της παραγωγής με τη μεταποίηση και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των ελληνικών προϊόντων;

Αντί να διαμορφώνουμε κοινές θέσεις για τη νέα ΚΑΠ, αναλωνόμαστε σε ερωτήσεις, καταγγελίες και κομματικές διασταυρώσεις πυρών, με το βλέμμα στις επόμενες βουλευτικές εκλογές. Όμως η ευρωπαϊκή πολιτική δεν λειτουργεί με όρους τηλεοπτικού πάνελ. Κάθε καταγγελία χρειάζεται τεκμηρίωση, κάθε έλεγχος θεσμική συνέχεια και κάθε διαπραγμάτευση στρατηγική.

Γιατί, στο τέλος, ο ευρωπαϊκός καταλογισμός δεν αφαιρεί χρήματα από τα κομματικά ταμεία. Ούτε η απώλεια αξιοπιστίας πληγώνει μόνο εκείνους που βρίσκονται στα υπουργικά έδρανα. Τις συνέπειες τις αισθάνεται ο αγρότης που περιμένει την ενίσχυση, ο κτηνοτρόφος που παλεύει με το κόστος των ζωοτροφών, ο νέος που σκέφτεται να εγκαταλείψει το χωριό του.

Η κάθαρση είναι αναγκαία. Η συγκάλυψη απαράδεκτη. Αλλά εξίσου απαραίτητη είναι η πολιτική ευθύνη. Γιατί η χώρα χρειάζεται δικαιοσύνη χωρίς συμψηφισμούς, ελέγχους χωρίς σκοπιμότητες και, πάνω απ’ όλα, ένα σχέδιο που θα κρατήσει ζωντανή την ελληνική παραγωγή.

Οι κομματικές κόντρες μπορεί να δίνουν πρόσκαιρα εκλογικά οφέλη. Η ελληνική γεωργία, όμως, δεν έχει την πολυτέλεια να πληρώνει ξανά τον λογαριασμό.

Γ.Κ.