Η ιεράρχηση των έργων του Ταμείου Ανάκαμψης και το ανέφικτο της άμεσης υλοποίησης του φράγματος Μουζακίου

Καθώς οι πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης δεν είναι ανεξάντλητοι, απαιτείται αυστηρή ιεράρχηση προτεραιοτήτων και μόχλευση, ώστε να πιάσει τόπο κάθε ευρώ που θα δαπανηθεί για να μπορέσει να (όπως το λέει και η λέξη) ανακάμψει η εθνική οικονομία από την 18μηνη κρίση λόγω της πανδημίας.

Ιεράρχηση ασφαλώς απαιτείται και στα προτεινόμενα έργα. Ιδιαίτερα σε ότι αφορά τη Θεσσαλία που αντιμετωπίζει σημαντικό υδατικό πρόβλημα στον πρωτογενή τομέα -όπως σημειώνει ο ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Φάνης Γέμτος- δεν έχει γίνει ένα master –plan, όλα αυτά τα χρόνια για τα αρδευτικά έργα με σχέση κόστους-οφέλους. Αντ’ αυτού προτείνονται αποσπασματικά έργα που έχουν αποσταλεί στα κεντρικά υπουργεία για το Ταμείο Ανάκαμψης όπως φραγμάτων ή υπογειοποίησης αγωγών, με βάση όχι ένα οργανωμένο σχέδιο, αλλά στην καλύτερη περίπτωση με γνώμονα την ωριμότητά τους (απαιτείται άμεση απορρόφηση πόρων) και στη χειρότερη για εξυπηρέτηση μικροτοπικιστικών ή μικροπολιτικών συμφερόντων.

Με την ίδια συνταγή βέβαια εκτελούνται και τα αρδευτικά –εγγειοβελτιωτικά έργα του ΕΣΠΑ, συνεχίζει ο καθηγητής. Πολλές φορές προτείνονται και έργα που δεν έχουν καμία ωριμότητα με το σκεπτικό της επικοινωνίας και ας μην προχωρήσουν ποτέ, προκειμένου να μην υπάρξουν παράπονα από τοπικές κοινωνίες. Στην περίπτωση της Καρδίτσας προτάθηκε το φράγμα Μουζακίου, έργο αναγκαίο όπως διαφάνηκε και από τη θεομηνία «Ιανός» το οποίο όμως απαιτεί αρκετό χρόνο-που δεν δίνεται από το Ταμείο Ανάκαμψης όπου κυρίαρχο στοιχείο είναι η άμεση απορροφητικότητα-για την υλοποίησή του. Ασφαλώς εδώ οι ευθύνες δεν ανήκουν στην περιφέρεια , η οποία καλώς το ενέταξε αντιλαμβανόμενη τη σπουδαιότητά του και για λόγους Πολιτικής Προστασίας Μάλιστα με τον τρόπο αυτό το βάζει και στην ατζέντα ενός εθνικού σχεδιασμού, ώστε κάποια στιγμή στο απώτερο μέλλον να υλοποιηθεί. Εξάλλου το φράγμα Μουζακίου αποτελεί και πρόδρομο έργο της μερικής μεταφοράς νερού από τον Αχελώο προς τη θεσσαλική πεδιάδα και απαντά και στις ενστάσεις του ΣτΕ που εδράζονται στο ότι δεν υπάρχει σχεδιασμός που θα καταλήγουν τα νερά του Αχελώου τα οποία θα κατευθύνονται προς τη θεσσαλική πεδιάδα. Θα μπορούσε όμως το έργο αυτό να υλοποιηθεί άμεσα, αφού η κλιματική κρίση πλέον είναι δεδομένη, όπως δεδομένο είναι πως θα έχουμε τα προσεχή χρόνια και άλλες παρόμοιες πλημμύρες στον Πάμισο;

Η μαγική λύση που είναι ότι το έργο αυτό θα υλοποιηθεί με ΣΔΙΤ, άρα ο ιδιώτης θα το «τρέξει» με πολύ πιο γρήγορους ρυθμούς δυστυχώς δεν μπορεί να αποδώσει καρπούς σήμερα, 40 χρόνια μετά τον αρχικό σχεδιασμό του έργου, αφού οι παρεμβάσεις που έγιναν με ευθύνη και των τοπικών κοινωνιών, μοιάζουν ανυπέρβλητο εμπόδιο.
Μακάρι να ξεμπλοκαριστούν οι οικιστικές, βιοτεχνικές, και άλλες παρεμβάσεις ή ακόμη και τα έργα δημοτικής οδοποιίας που έγιναν από τότε, να περάσει η μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων και να δρομολογηθούν ταχύτατα οι απαλλοτριώσεις που απαιτούνται και το έργο να προχωρήσει, αλλά αν θέλουμε να είμαστε ρεαλιστές, αυτό μοιάζει πρακτικά αδύνατο στην παρούσα φάση.
Αν πραγματικά θέλουμε να δώσουμε λύση στο πρόβλημα που υφίσταται στην Καρδίτσα με τις πλημμύρες θα πρέπει να τεθούν σε εφαρμογή τα έργα ορεινής υδρονομίας, να ενεργοποιηθούν οι δασικές υπηρεσίες και να προστατευτούν τα ποτάμια που διασχίζουν τον κάμπο στα ορεινά από εκεί από που «ξεκίνησε το κακό», όπως διαπίστωσε και η μελέτη του καθηγητή του ΕΚΑ και προέδρου του ΟΑΣΠ Ευθύμη Λέκκα.

Όσο για το φράγμα Μουζακίου καλώς προτάθηκε, ας το διεκδικήσουμε από εδώ και στο εξής τεκμηριωμένα διεκδικώντας ολοκλήρωση των μελετών περιβαλλοντικών επιπτώσεων, ας το έχουμε προτεραιότητα στην ατζέντα των διεκδικήσεων, ακόμη και αν θιγούν συμφέροντα. Και όσοι (ιδιώτες, πολιτεία , τοπική αυτοδιοίκηση) έκαναν παρεμβάσεις εκατέρωθεν της κοίτης του Πάμισου (χαρακτηριστικό παράδειγμα το Κέντρο Υγείας που κόπηκε στη μέση) ή μέσα στη λεκάνη απορροής όπου θα κατασκευαζόταν το φράγμα με βάση τον αρχικό σχεδιασμό, ας έχουν κατά νου πως στο εγγύς μέλλον είναι σα να «έχτισαν στην άμμο παλάτια» όπως λέει και το λαϊκό άσμα, γιατί η κλιματική κρίση δεν αστειεύεται….

Υ.Γ. Με αυτά και με αυτά παραμένει το αίτημα για ολοκληρωμένο σχέδιο ανάπτυξης της Καρδίτσας, μετά την καταστροφή που υπέστη από τον «Ιανό» γιατί όπως όλα δείχνουν ούτε από τα έργα του Ταμείου ανάκαμψης θα ωφεληθεί άμεσα ο Νομός