κ.κ. Υπουργοί του ΥΠΑΑΤ, ας ξεφύγουμε από τις γενικότητες και την υποσχεσιολογία

κ.κ. Υπουργοί του ΥΠΑΑΤ, ας ξεφύγουμε από τις γενικότητες
και την υποσχεσιολογία
(Κώστας Γκούμας)*
Πολλά και σημαντικά είναι τα ζητήματα που τέθηκαν κατά την πρόσφατη ολοήμερη παρουσία στη Λάρισα, του πολιτικού επιτελείου (Υπουργός κ. Σπ. Λιβανός, Υφυπουργός κ. Γ. Οικονόμου) του Υπουργείου Αγροτικής ανάπτυξης και Τροφίμων (ΥΠΑΑΤ).
Μια γενική παρατήρηση είναι ότι όλα όσα αναφέρθηκαν από τους κ.κ. Υπουργούς και αποτέλεσαν αντικείμενο στην πολυπρόσωπη σύσκεψη που διοργανώθηκε από την Περιφέρεια Θεσσαλίας είναι θέματα με βαθύ παρελθόν, προβλήματα που παραμένουν άλυτα, ελπίδες και προσδοκίες που συνεχώς επί πολλά χρόνια, διαψεύδονται.
Τόσοι Πρωθυπουργοί, τόσοι Υπουργοί και κάθε είδους παράγοντες οργανισμών από το κέντρο επισκέπτονται εδώ και χρόνια την Θεσσαλία, συμμετέχουν σε εντυπωσιακές συσκέψεις, ημερίδες συνέδρια, διατυπώνουν σκέψεις και θέσεις που δύσκολα θα μπορούσε κάποιος να διαφωνήσει (τουλάχιστον στα περισσότερα από αυτά).
Σε τελική ανάλυση όμως, αφήνουν μια πικρή γεύση λόγω της συνεχιζόμενης στασιμότητας που παρατηρείται στην ανάπτυξη/εκσυγχρονισμό του πρωτογενή τομέα, στην δημιουργία υποδομών, στο εισόδημα των αγροτών, ενώ ταυτόχρονα το περιβαλλοντικό αποτύπωμα της γεωργίας εμφανίζεται αρνητικό (ερημοποίηση, διάβρωση εδαφών, ελλειμματικό υδατικό ισοζύγιο, καταστροφή υπόγειων και επιφανειακών υδατικών οικοσυστημάτων, ρύπανση, υψηλή κατανάλωση ενέργειας κ.α.).
Λυπούμαστε που τα λέμε αλλά, δυστυχώς, οι κ.κ. Λιβανός και Οικονόμου με την πρόσφατη επίσκεψή τους δεν πρωτοτύπησαν.
Από την πλευρά μας θα περιοριστούμε σε λίγα μόνο σχόλια, με βάση όσα από τις δηλώσεις των υπουργών δημοσιεύτηκαν στα τοπικά ΜΜΕ (25 Ιουνίου 2021).
1. Σπύρος Λιβανός : «Συζητάμε για τα μικρά και χάνουμε τα μεγάλα». Έχει απόλυτο δίκιο ο κ. υπουργός. Όταν βρίσκεται στη Θεσσαλία, στον τόπο όπου εξελίσσεται ένα κορυφαίο οικολογικό έγκλημα λόγω των υδατικών ελλειμμάτων, των λανθασμένων πρακτικών και της παντελούς έλλειψης μηχανισμού αξιόπιστης διαχείρισης των υδάτων, δεν είναι αρκετό να αναφέρεσαι αόριστα και γενικά σε «..,χάραξη νέων πολιτικών», σε «αλλαγές παραγωγικού μοντέλου» σε «μεταρρυθμίσεις» και ταυτόχρονα να αποφεύγεις να τοποθετηθείς στο μείζον πρόβλημα της ενίσχυσης του υδατικού δυναμικού, που για την Θεσσαλία αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο κάθε είδους ανάπτυξη.
2. Σπύρος Λιβανός : «Στόχος του Υπουργείου….. (είναι) η μείωση του κόστους παραγωγής…».
Γ. Οικονόμου : « οι υποδομές στη χώρα μας είναι απηρχαιωμένες».
Όμως μία από τις κύριες παραμέτρους του κόστους παραγωγής για τους περισσότερους αγρότες, και ειδικά στην Ανατολική Θεσσαλία, είναι η άρδευση. Όταν λοιπόν οι αγρότες επιδίδονται, μη έχοντας άλλη εναλλακτική, σε έναν άνισο αγώνα εξεύρεσης νερού, για παράδειγμα όλο και πιο βαθιά (και αντιοικονομικά) κάτω από την γη τους, το παιχνίδι είναι χαμένο και, για να χρησιμοποιήσουμε φράσεις του κ. Υπουργού, αυτό «αποτελεί ήττα για όλους … και κυρίως αποτελεί ήττα για τους αγρότες».
Όσο λοιπόν η εκάστοτε κυβέρνηση καθυστερεί εγκληματικά την δημιουργία νέων ταμιευτήρων στις δύο θεσσαλικές λεκάνες απορροής, δηλαδή του Πηνειού (κεντροανατολικά) και του Αχελώου (δυτικά), ώστε να υποκαταστήσει μεγάλο μέρος του υπόγειου νερού των γεωτρήσεων με επιφανειακό νερό και δεν παίρνει μέτρα αντικατάστασης των λανθασμένων πρακτικών άρδευσης ώστε να έχουμε εξοικονόμηση νερού, τότε κύριε Υπουργέ, με όλο το σεβασμό, μόνο ήττες θα καταγράφουμε …
3. Σπύρος Λιβανός : «..να φέρουμε τους νέους στα χωριά…».
Γ. Οικονόμου : « είναι στις προτεραιότητές μας να σπρώξουμε στο επάγγελμα αυτό νέους ανθρώπους».
Καλές οι προθέσεις, καλές και οι διακηρύξεις. Ποια όμως είναι τα εχέγγυα επιτυχίας αυτών των νέων ανθρώπων όταν «μπούνε» στο επάγγελμα ; Ποια είναι η πορεία υλοποίησης, έστω ενός μέρους, των ταμιευτήρων και άλλων εγγειοβελτιωτικών υποδομών που περιγράφονται στο προ οκταετίας Σχέδιο Διαχείρισης Υδάτων Λεκανών Απορροής (ΣΔΥΛΑΠ) Θεσσαλίας της κυβέρνησης Σαμαρά ;
Σε ποια φάση βρίσκεται η ολοκλήρωση του έργου ενίσχυσης των υδατικών μας αναγκών από τα ημιτελή έργα του Αχελώου που συμπεριλαμβάνονται στις δεσμεύσεις του κ. Πρωθυπουργού ;
Ποια είναι η πρόοδος στον εκσυγχρονισμό του θεσμικού πλαισίου διαχείρισης υδάτων που θα συνδράμει στο έργο των αγροτών ;
Ποιες είναι οι εγγυήσεις ότι θα αντιστραφεί η πορεία ερημοποίησης και η διάβρωση των εδαφών ; Και ποιες οι εγγυήσεις της πολιτείας για το «ξεκόλλημα» του μέσου αγροτικού εισοδήματος των 200 – 250 ευρώ/στρέμμα, όταν όλες οι προτάσεις για την βελτίωσή του έχουν έως σήμερα αγνοηθεί ;
Μεγάλη ευθύνη αναλαμβάνετε κ.κ. Υπουργοί καλώντας τους νέους στα χωράφια. Μακάρι να είστε έτοιμοι να ανταποκριθείτε σε αυτά. Θυμίζουμε πάντως πως μόνο μέσα σε 22 μήνες διακυβέρνησης στο ΥΠΑΑΤ έχουν έως σήμερα βρεθεί ήδη δύο διαφορετικές πολιτικές ηγεσίες, ενώ πολλά λέγονται και για πρόωρες εκλογές…
4. Γ. Οικονόμου : «… υπάρχει θέμα περιβαλλοντικό, θέμα κατασπατάλησης του υπόγειου πλούτου και των υπέργειων υδάτων… για να προστατεύεται το περιβάλλον..».
Γνωστά αυτά κύριε Υπουργέ, οι επιστήμονες εξάλλου φρόντισαν, εδώ και δεκαετίες, ώστε όλα αυτά να γίνουν κτήμα των πολιτών αλλά και αντικείμενο αγώνα και διεκδίκησης από τους Θεσσαλούς.
Το ζήτημα όμως είναι ότι δεν είδαμε ούτε ακούσαμε μια επεξεργασμένη πολιτική πρόταση για την εξοικονόμηση νερού στη γεωργία, κανένα προγραμματισμό έργων αντικατάστασης των «απηρχαιωμένων» υποδομών και την δημιουργία νέων υποδομών, κανένα σχέδιο περιορισμού ή/και κίνητρα για μειωμένες καταναλώσεις νερού και βέβαια κάποιες δεσμεύσεις για τον (ανύπαρκτο σήμερα) διοικητικό μηχανισμό εφαρμογής μιας τέτοιας σημαντικής πρωτοβουλίας.
Δεν θέλουμε να σας κακοκαρδίσουμε αλλά όλα αυτά …μας τα είπανε και άλλοι (πχ. οι προηγούμενοι κυβερνώντες) και δυστυχώς και εκείνοι προσπεράσανε και προκοπή δεν είδαμε.
Μήπως λοιπόν θα έπρεπε να είστε πιο συγκεκριμένοι και, κυρίως πιο δεσμευτικός ;
Ας γίνει κατανοητή μία βασική διαπίστωση : Η Θεσσαλία, σε ότι αφορά στο υδατικό – οικολογικό ζήτημα, βρίσκεται σε κατάσταση συναγερμού και, σε συνδυασμό με την κλιματική κρίση, διαμορφώνονται ιδιαίτερα σοβαρές απειλές στην ανάπτυξη και τις προοπτικές του πρωτογενή τομέα.
Συνεπώς το ΥΠΑΑΤ οφείλει να προσαρμόσει ανάλογα την πολιτική του, κάτι που, εμείς τουλάχιστον, δεν διαπιστώσαμε από την πρόσφατη επίσκεψη της ηγεσίας του στη Θεσσαλία.

*Γκούμας Κώστας, γεωπόνος, πρ. Δ/ντής Εγγείων Βελτιώσεων, πρ. πρόεδρος ΓΕΩΤΕΕ/ΚΕ