Μοσχαρίσιο κρέας: Γιατί οι τιμές μπορεί να παραμείνουν στα ύψη για χρόνια – Η κρίση στις ΗΠΑ και οι επιπτώσεις στην Ευρώπη

Στο χαμηλότερο επίπεδο 75 ετών το ζωικό κεφάλαιο στις ΗΠΑ, με μεγάλες βιομηχανίες να κλείνουν τα εργοστάσιά τους - Μείωση της παραγωγής κατά 2,2% προβλέπει η Κομισιόν στην Ευρώπη, ενώ οι αυξάνονται οι εισαγωγές - ΕΛΣΤΑΤ: 75% πάνω το μοσχάρι μέσα σε 5 χρόνια - Νέες ανατιμήσεις πριν τα Χριστούγεννα

Μια παρατεταμένη περίοδος υψηλών τιμών στο μοσχαρίσιο κρέας διαμορφώνεται στις διεθνείς αγορές, καθώς η συρρίκνωση του ζωικού κεφαλαίου στις ΗΠΑ συμπίπτει με τη μείωση της παραγωγής στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η αμερικανική αγορά βρίσκεται αντιμέτωπη με μια βαθιά κρίση προσφοράς, η οποία οδηγεί ακόμη και στο κλείσιμο μεγάλων μονάδων επεξεργασίας κρέατος, την ώρα που στην Ευρώπη η ξηρασία, το υψηλό κόστος εκτροφής και η μείωση των κοπαδιών δημιουργούν αντίστοιχες πιέσεις.

Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, η αμερικανική βιομηχανία βοείου κρέατος, αξίας περίπου 100 δισ. δολαρίων, περνά μια περίοδο εκτεταμένης συρρίκνωσης, με το ζωικό κεφάλαιο να έχει υποχωρήσει στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 75 ετών.

Η κατάσταση δεν αναμένεται να αντιστραφεί γρήγορα, καθώς η ανασύσταση των κοπαδιών απαιτεί χρόνο και σημαντικές επενδύσεις. Αυτό ενισχύει την εκτίμηση ότι οι υψηλές τιμές στις ΗΠΑ μπορεί να διατηρηθούν για αρκετά χρόνια.
Η αμερικανική κρίση κλείνει εργοστάσια

Η έλλειψη βοοειδών έχει αρχίσει να μεταβάλλει τη δομή της αμερικανικής βιομηχανίας κρέατος. Μεγάλες επιχειρήσεις, όπως οι Tyson Foods, JBS και Cargill, περιορίζουν την παραγωγική τους δυναμικότητα, καθώς η ανεπαρκής προσφορά ζώων δυσκολεύει τη λειτουργία των εγκαταστάσεών τους.

Όπως αναφέρει η WSJ, η Tyson αποφάσισε, μεταξύ άλλων, να κλείσει μονάδα επεξεργασίας στη Γιούτα, αξίας 300 εκατ. δολαρίων, η οποία είχε τεθεί σε λειτουργία μόλις πριν από πέντε χρόνια. Παράλληλα, προχώρησε σε περαιτέρω αναδιάρθρωση των δραστηριοτήτων της, ενώ αντίστοιχες κινήσεις καταγράφονται και από ανταγωνιστές της.

Η μείωση των μονάδων επεξεργασίας περιορίζει τον ανταγωνισμό για την αγορά ζώων, δημιουργεί πρόσθετα μεταφορικά κόστη και καθιστά ακόμη δυσκολότερη την ανασυγκρότηση της παραγωγής.

Στη ρίζα του προβλήματος βρίσκονται η παρατεταμένη ξηρασία, η αύξηση του κόστους παραγωγής και οι επιπτώσεις της πανδημίας, που ανάγκασαν πολλούς κτηνοτρόφους να περιορίσουν τα κοπάδια τους.

Ακόμη και με υψηλές τιμές πώλησης, η απόφαση για αύξηση της παραγωγής παραμένει δύσκολη. Ένα βοοειδές χρειάζεται περίπου 18 έως 22 μήνες για να φτάσει στο κατάλληλο βάρος σφαγής, ενώ οι παραγωγοί πρέπει να επενδύσουν κεφάλαια χωρίς να γνωρίζουν ποιες θα είναι οι τιμές όταν τα ζώα διατεθούν στην αγορά.
ΕΕ: Μείωση παραγωγής 2,2% το 2026

Η στενότητα στην προσφορά δεν αποτελεί αποκλειστικά αμερικανικό φαινόμενο. Σύμφωνα με τη φθινοπωρινή έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τις αγροτικές αγορές, η παραγωγή βοείου κρέατος στην ΕΕ προβλέπεται να μειωθεί κατά 2,2% το 2026, αντανακλώντας τη συνεχιζόμενη προσαρμογή του ζωικού κεφαλαίου και τις διαρθρωτικές πιέσεις που αντιμετωπίζει ο κλάδος.

Το καλοκαίρι αποδείχθηκε ιδιαίτερα δύσκολο για τους Ευρωπαίους κτηνοτρόφους. Οι υψηλές θερμοκρασίες και η ξηρασία περιόρισαν την παραγωγικότητα των βοσκοτόπων, αύξησαν το κόστος των ζωοτροφών και επέβαλαν πρόσθετες δαπάνες για τη διαχείριση της θερμότητας και την εξασφάλιση νερού.

Την ίδια στιγμή, η Κομισιόν προβλέπει αύξηση των εισαγωγών βοείου κρέατος κατά 5%, κυρίως λόγω της ενίσχυσης των προμηθειών από τη Βραζιλία, ενώ οι ευρωπαϊκές εξαγωγές αναμένεται να μειωθούν κατά 2%.

Εξαίρεση αποτελεί η τουρκική αγορά, όπου η επανέναρξη του εμπορίου έχει οδηγήσει σε αύξηση των ευρωπαϊκών αποστολών κατά 53%.

Τα στοιχεία επιβεβαιώνουν ότι η ευρωπαϊκή αγορά αναζητεί περισσότερες ποσότητες από το εξωτερικό, καθώς η εγχώρια παραγωγή περιορίζεται.
Eurostat: Μισό εκατομμύριο λιγότερα βοοειδή

Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η εικόνα που προκύπτει από τις προβλέψεις της Eurostat.

Η ακαθάριστη εγχώρια παραγωγή βοοειδών στην ΕΕ αναμένεται να υποχωρήσει στα 11,4 εκατομμύρια ζώα το δεύτερο εξάμηνο του 2026, περίπου 500.000 λιγότερα σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025.

Η μείωση αντιστοιχεί σε 4,2%, αποτυπώνοντας την πίεση που ασκείται στην ευρωπαϊκή κτηνοτροφία.

Η Γαλλία, η μεγαλύτερη παραγωγός βοοειδών της ΕΕ, προβλέπεται να καταγράψει μικρή μείωση 0,4%, στα 2,63 εκατ. ζώα. Στη Γερμανία η υποχώρηση εκτιμάται σε 0,6%, ενώ στην Ιρλανδία αναμένεται να είναι πολύ μεγαλύτερη, φθάνοντας το 5,2%.

Αντίθετα, η Ισπανία αποτελεί εξαίρεση μεταξύ των σημαντικών παραγωγών, με προβλεπόμενη αύξηση 2,7%.

Οι διαφορές μεταξύ των χωρών δείχνουν ότι οι πιέσεις δεν κατανέμονται ομοιόμορφα, ωστόσο η συνολική ευρωπαϊκή παραγωγή κινείται πτωτικά.
Μπορεί η αμερικανική κρίση να επηρεάσει τις τιμές στην Ευρώπη;

Η σχέση μεταξύ των δύο αγορών είναι κυρίως έμμεση, καθώς οι τιμές του βοείου κρέατος στην Ευρώπη δεν ακολουθούν αυτόματα τις αντίστοιχες των Ηνωμένων Πολιτειών.

Ωστόσο, η μειωμένη αμερικανική παραγωγή μπορεί να αυξήσει τη ζήτηση για εισαγωγές από μεγάλους εξαγωγείς, όπως η Βραζιλία και η Αυστραλία. Εάν περισσότερες ποσότητες κατευθυνθούν προς τις ΗΠΑ, ενδέχεται να ενταθεί ο ανταγωνισμός με άλλες αγορές για τα διαθέσιμα φορτία.

Η εξέλιξη αυτή θα μπορούσε να δημιουργήσει πρόσθετες πιέσεις στις διεθνείς τιμές και, κατ’ επέκταση, στο κόστος εισαγωγών της Ευρώπης.

Ενδεικτικό είναι ότι η αμερικανική κυβέρνηση έχει ήδη εξετάσει την αύξηση των εισαγωγών βοείου κρέατος ως μέτρο περιορισμού των τιμών για τους καταναλωτές, χωρίς όμως να έχει αντιμετωπιστεί η βασική αιτία του προβλήματος, που είναι η έλλειψη ζωικού κεφαλαίου.

Αυτό δεν σημαίνει ότι αναμένεται αυτόματη ή ανάλογη αύξηση των ευρωπαϊκών τιμών. Άλλωστε, ο διεθνής δείκτης τιμών κρέατος του FAO υποχώρησε τον Οκτώβριο, δείχνοντας ότι η πορεία των τιμών διαφέρει ανά προϊόν και αγορά.
Οι επιπτώσεις για την ελληνική αγορά

Για την ελληνική αγορά, η βασική πηγή ανησυχίας είναι ο συνδυασμός της μικρότερης ευρωπαϊκής παραγωγής με την πιθανότητα ακριβότερων εισαγωγών από τη διεθνή αγορά.

Η Ελλάδα, ως αγορά που καλύπτει σημαντικό μέρος των αναγκών της σε βόειο κρέας από εισαγωγές, είναι εκτεθειμένη στις μεταβολές των τιμών των προμηθευτών της.

Τυχόν περαιτέρω αύξηση του κόστους χονδρικής μπορεί να μεταφερθεί σταδιακά στα κρεοπωλεία, στα σούπερ μάρκετ και στην εστίαση, αν και η τελική επίπτωση εξαρτάται από τη ζήτηση, το κόστος μεταφοράς και τα περιθώρια κέρδους σε κάθε στάδιο της εφοδιαστικής αλυσίδας.

Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι, τόσο στις ΗΠΑ όσο και στην Ευρώπη, η αύξηση της προσφοράς βοείου κρέατος δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί άμεσα. Η ανασύσταση των κοπαδιών απαιτεί χρόνο, ενώ το υψηλό κόστος εκτροφής εξακολουθεί να αποθαρρύνει νέες επενδύσεις.

Έτσι, ακόμη και αν υπάρξουν πρόσκαιρες διορθώσεις στις διεθνείς τιμές, οι διαρθρωτικές ελλείψεις στην παραγωγή δημιουργούν τις προϋποθέσεις για διατήρηση του μοσχαρίσιου κρέατος σε υψηλά επίπεδα τιμών, με τις ευρωπαϊκές αγορές να αντιμετωπίζουν ήδη πιέσεις στην προσφορά.
Αύξηση 75% στο μοσχάρι και νέες ανατιμήσεις πριν από τα Χριστούγεννα

Οι διεθνείς πιέσεις στην αγορά βοείου κρέατος έρχονται να προστεθούν σε μια ήδη επιβαρυμένη κατάσταση για τους Έλληνες καταναλωτές. Σύμφωνα με στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, από τον Ιούλιο του 2021 έως τον Ιούλιο του 2026, η τιμή του μοσχαρίσιου κρέατος αυξήθηκε κατά 75,1%, υπερδιπλάσια σε σχέση με τη συνολική ανατίμηση των τροφίμων και μη αλκοολούχων ποτών, που έφτασε το 34,3%.

Και οι πιέσεις δεν φαίνεται να υποχωρούν ενόψει των Χριστουγέννων. Ήδη, τουλάχιστον εννέα μεγάλοι προμηθευτές έχουν αποστείλει νέους τιμοκαταλόγους στις αλυσίδες σούπερ μάρκετ, οι οποίοι περιλαμβάνουν αυξήσεις σε περισσότερους από 390 κωδικούς προϊόντων, μεταξύ των οποίων και το μοσχαρίσιο κρέας. Οι ανατιμήσεις κυμαίνονται κατά μέσο όρο στο 5%-6%, φτάνοντας σε ορισμένα προϊόντα έως και το 15%. Η σταδιακή ενσωμάτωσή τους στις τιμές λιανικής κατά τους επόμενους μήνες δημιουργεί τον κίνδυνο νέων επιβαρύνσεων για την τσέπη του καταναλωτή, σε μια περίοδο αυξημένων εορταστικών αγορών.