Όταν η επικοινωνία υπερισχύει της ουσίας, οι αγρότες και η... επαρχία πληρώνουν τον λογαριασμό (video)

Η περίπτωση του MyAgro και οι δυσλειτουργίες στις ψηφιακές εφαρμογές του ΟΠΕΚΕΠΕ και της ΑΑΔΕ αποκαλύπτουν το χάσμα ανάμεσα στις κυβερνητικές εξαγγελίες και την πραγματικότητα που βιώνει ο παραγωγικός κόσμος της Θεσσαλίας.

Υπάρχει μια παλιά πολιτική συνήθεια στην Αθήνα: πρώτα ανακοινώνουμε ένα μέτρο, μετά αναζητούμε πώς θα το εφαρμόσουμε και, όταν αυτό δεν λειτουργεί, αναζητούμε ποιος φταίει. Μόνο που στον αγροτικό κόσμο της Θεσσαλίας ο χρόνος δεν είναι επικοινωνιακό μέγεθος. Είναι χρήμα, ρευστότητα και πολλές φορές ζήτημα επιβίωσης μιας εκμετάλλευσης.

Η αποκάλυψη της προέδρου των βενζινοπωλών Μαγνησίας, Βάσως Κοντοχρήστου, στο «Μαγκαζίνο της Θεσσαλίας» για την εφαρμογή MyAgro είναι χαρακτηριστική. Το μέτρο της προμήθειας αγροτικού πετρελαίου στην αντλία, που παρουσιάστηκε ως μια σύγχρονη ψηφιακή διευκόλυνση, ξεκίνησε την 1η Νοεμβρίου, ημέρα Κυριακή και αργία για τις δημόσιες υπηρεσίες, χωρίς, όπως ανέφερε, να έχει προηγηθεί επαρκής δοκιμή της εφαρμογής. Το αποτέλεσμα; Μια πλατφόρμα που αντί να διευκολύνει τους επαγγελματίες του κλάδου, δημιουργεί πρόσθετα προβλήματα στην καθημερινότητά τους.

Και το ερώτημα είναι απλό: Γιατί έπρεπε να ξεκινήσει το μέτρο την ημερομηνία που είχε εξαγγείλει ο πρωθυπουργός, ακόμη κι αν η ψηφιακή υποδομή δεν ήταν έτοιμη; Μήπως η ημερομηνία της πολιτικής ανακοίνωσης έγινε σημαντικότερη από την ίδια την εφαρμογή;

Ακόμη πιο χαρακτηριστικό είναι ότι υπήρχε πρακτικότερη λύση. Η φόρτωση σε μια ειδική κάρτα της ποσότητας πετρελαίου που αναλογεί σε κάθε παραγωγό, ώστε να μπορεί να την προμηθεύεται από το πρατήριο χωρίς περίπλοκες διαδικασίες. Μια πρόταση που, σύμφωνα με την κ. Κοντοχρήστου, είχε τεθεί από τους ίδιους τους αγρότες στην περσινή συνάντησή τους με τον πρωθυπουργό, όταν βρίσκονταν επί περισσότερο από έναν μήνα στα μπλόκα.

Δεν είναι, όμως, μόνο το MyAgro. Η ίδια νοοτροπία φαίνεται να χαρακτηρίζει και τη μετάβαση από τα παλαιότερα συστήματα καταχώρισης των αγροτεμαχίων, όπως αυτά που συνδέονταν με το Ε9, στη νέα ψηφιακή πραγματικότητα του Εθνικού Κτηματολογίου και των διασταυρώσεων των στοιχείων. Αντί μια μετάβαση να γίνει με σταδιακή προσαρμογή, δοκιμές και επίλυση των γνωστών προβλημάτων, οι παραγωγοί βρέθηκαν αντιμέτωποι με νέες απαιτήσεις, ασυμβατότητες και καθυστερήσεις.

Το αποτέλεσμα είναι μια αλυσίδα διοικητικών εκκρεμοτήτων που μετατρέπονται σε οικονομική ασφυξία. Γιατί ο αγρότης δεν μπορεί να περιμένει πότε θα ολοκληρωθεί η ψηφιακή αναβάθμιση του κράτους για να πληρώσει το πετρέλαιο, τα λιπάσματα, τα εφόδια και τις υποχρεώσεις του. Ούτε μπορεί να καλλιεργεί με την αγωνία αν θα πιστωθούν εγκαίρως οι ενισχύσεις που δικαιούται.

Εδώ βρίσκεται και η μεγάλη αντίφαση. Η χώρα διαθέτει πλέον πλατφόρμες, ψηφιακές εφαρμογές, ηλεκτρονικές διασταυρώσεις και φιλόδοξα σχέδια εκσυγχρονισμού. Όμως η τεχνολογία δεν είναι αυτοσκοπός. Πρέπει να λύνει προβλήματα, όχι να δημιουργεί καινούργια. Και κυρίως πρέπει να σχεδιάζεται με τη συμμετοχή εκείνων που καλούνται να τη χρησιμοποιήσουν.

Οι τεχνοκράτες των υπουργείων και οι πολιτικοί των αθηναϊκών γραφείων οφείλουν να κατανοήσουν ότι η Θεσσαλία δεν είναι ένα πεδίο δοκιμών για ψηφιακές εφαρμογές. Είναι μια περιφέρεια που ακόμη προσπαθεί να σταθεί στα πόδια της μετά τον Daniel, με το αγροτικό εισόδημα πιεσμένο, το κόστος παραγωγής στα ύψη και τη ρευστότητα να στερεύει.

Όταν, λοιπόν, η επικοινωνία προηγείται της ουσίας, όταν η εξαγγελία προηγείται της δοκιμής και η ψηφιακή μετάβαση προηγείται της πραγματικής προετοιμασίας, το κόστος δεν το πληρώνουν εκείνοι που σχεδιάζουν τα συστήματα. Το πληρώνουν οι παραγωγοί, οι επαγγελματίες της περιφέρειας και τελικά ολόκληρη η τοπική οικονομία.

Και αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο πρόβλημα για τη Θεσσαλία: δεν χρειάζεται άλλες εντυπωσιακές ανακοινώσεις για τον ψηφιακό μετασχηματισμό. Χρειάζεται ένα κράτος που να ακούει, να σχεδιάζει, να δοκιμάζει και κυρίως να λειτουργεί. Γιατί η πραγματική μεταρρύθμιση δεν μετριέται με τις ημερομηνίες των εγκαινίων και των εξαγγελιών, αλλά με το αν ο αγρότης μπορεί να κάνει τη δουλειά του χωρίς να σκοντάφτει καθημερινά στο ίδιο του το κράτος.

Ρ.Α.