Το τεφτέρι του σταροπαραγωγού: Χρειάζονται 510 κιλά το στρέμμα μόνο για να μη μπει μέσα ο παραγωγός

Με κόστος παραγωγής που ξεπερνά τα 130 ευρώ ανά στρέμμα, οι παραγωγοί σκληρού σιταριού αναρωτιούνται αν αξίζει να προχωρήσουν στη νέα σπορά.

«Τι θα σπείρουμε και, κυρίως, ποιος θα μείνει να το σπείρει;» αναρωτιέται ο αγρότης Σταύρος Κοσουτζής, παρουσιάζοντας τον λογαριασμό της νέας καλλιεργητικής περιόδου. Με κόστος 130,95 ευρώ ανά στρέμμα και τιμή πώλησης 20 λεπτά το κιλό, η βιωσιμότητα της καλλιέργειας τίθεται υπό αμφισβήτηση.

Έναν λογαριασμό που αποτυπώνει με αριθμούς το αδιέξοδο στο οποίο βρίσκονται οι παραγωγοί σκληρού σιταριού παρουσιάζει ο αγρότης και γραμματέας του Αγροτικού Συλλόγου Δήμου Κομοτηνής «Σπάρτακος», Σταύρος Κοσουτζής, λίγο πριν από την έναρξη της νέας καλλιεργητικής περιόδου.

Το ερώτημα, όπως ο ίδιος το θέτει, είναι διπλό: «Τι θα σπείρουμε;» αλλά και «Ποιος θα μείνει να το σπείρει;». Και δεν πρόκειται για θεωρητικό προβληματισμό, καθώς οι παραγωγοί καλούνται να αποφασίσουν αν θα βάλουν ξανά χρήματα στην καλλιέργεια, χωρίς να γνωρίζουν αν στο τέλος της χρονιάς θα καταφέρουν έστω να καλύψουν τα έξοδά τους.

Σύμφωνα με τον αναλυτικό υπολογισμό του κ. Κοσουτζή, το ενδεικτικό κόστος καλλιέργειας σκληρού σιταριού φτάνει τα 130,95 ευρώ ανά στρέμμα. Στον λογαριασμό περιλαμβάνονται ο σπόρος, το πετρέλαιο, τα λιπάσματα, η φυτοπροστασία, το αλώνισμα, η άρδευση και η εισφορά στον ΕΛΓΑ.

Απέναντι σε αυτό το κόστος, ο παραγωγός υπολογίζει τιμή πώλησης 20 λεπτά το κιλό και συνολικές ενισχύσεις 28,94 ευρώ ανά στρέμμα, από τη βασική και τη συνδεδεμένη ενίσχυση. Αφαιρώντας τις ενισχύσεις από τα έξοδα, απομένουν 102,01 ευρώ που πρέπει να καλυφθούν από την πώληση της παραγωγής.

Το αποτέλεσμα είναι αποκαλυπτικό: απαιτούνται περίπου 510 κιλά σκληρού σιταριού ανά στρέμμα μόνο για να ισοσκελιστούν τα συγκεκριμένα έξοδα. Και αυτό χωρίς να υπολογίζονται το ενοίκιο της γης, η συντήρηση και οι φθορές των αγροτικών μηχανημάτων, αλλά και η προσωπική εργασία του ίδιου του παραγωγού.

Με άλλα λόγια, ακόμη και αν επιτευχθεί η συγκεκριμένη απόδοση, ο αγρότης δεν έχει εξασφαλίσει πραγματικό εισόδημα από τον κόπο του. Απλώς έχει καλύψει τις δαπάνες που συμπεριλαμβάνονται στον υπολογισμό.

Ο Σταύρος Κοσουτζής χρησιμοποιεί και ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα για μια εκμετάλλευση 100 στρεμμάτων. Με παραγωγή 300 κιλών ανά στρέμμα και τιμή 20 λεπτά το κιλό, τα έσοδα από την πώληση φτάνουν τα 6.000 ευρώ. Προσθέτοντας τις ενδεικτικές ενισχύσεις των 2.894 ευρώ, το συνολικό ποσό διαμορφώνεται στα 8.894 ευρώ, όταν τα υπολογιζόμενα έξοδα ανέρχονται σε 13.095 ευρώ. Η διαφορά μεταφράζεται σε ζημιά 4.201 ευρώ, χωρίς να έχουν συνυπολογιστεί οι πρόσθετες δαπάνες που αναφέρει.

Η ανάλυση αυτή αναδεικνύει το πρόβλημα που αντιμετωπίζει η καλλιέργεια των σιτηρών, καθώς οι αποφάσεις για τη νέα σπορά λαμβάνονται με βάση ένα κόστος που έχει αυξηθεί, ενώ οι τιμές παραγωγού παραμένουν σε χαμηλά επίπεδα. Για πολλούς αγρότες, η επιλογή δεν είναι πλέον ανάμεσα σε μια κερδοφόρα και μια λιγότερο κερδοφόρα καλλιέργεια, αλλά ανάμεσα στο να συνεχίσουν να καλλιεργούν με κίνδυνο νέας ζημιάς ή να αφήσουν τα χωράφια ακαλλιέργητα.

Ο προβληματισμός του κ. Κοσουτζή ξεπερνά, ωστόσο, τα όρια μιας μεμονωμένης εκμετάλλευσης. Συνδέει την οικονομική πίεση με τη μείωση της εγχώριας παραγωγής και την εγκατάλειψη της υπαίθρου, προειδοποιώντας ότι η χώρα κινδυνεύει να εξαρτάται ολοένα και περισσότερο από εισαγωγές ακόμη και για βασικά διατροφικά προϊόντα.

«Σε λίγο ούτε τα κόλλυβά μας δεν θα είναι από ελληνικό σιτάρι», είναι η χαρακτηριστική προειδοποίησή του, με την οποία επιχειρεί να αναδείξει το ζήτημα της διατροφικής επάρκειας μέσα από ένα βαθιά συμβολικό παράδειγμα.

Το μήνυμα είναι σαφές: όταν ο παραγωγός δεν μπορεί να καλύψει ούτε το κόστος της καλλιέργειας, η εγκατάλειψη της γης δεν αποτελεί επιλογή ευκολίας, αλλά οικονομική αναγκαιότητα. Και τότε το ερώτημα δεν θα είναι μόνο πόσο σιτάρι θα παράγει η Ελλάδα, αλλά αν θα υπάρχουν αρκετοί αγρότες για να συνεχίσουν να καλλιεργούν τη γη.

Γιατί, όπως επισημαίνει ο Σταύρος Κοσουτζής, το μικρό ερώτημα είναι τι θα σπείρουμε. Το μεγάλο είναι ποιος θα μείνει να το σπείρει.Και προφανώς το ερώτημά του περικλείει και τους εκατοντάδες σταροπραραγωγούς του θεσσαλικού κάμπου και τα δεκάδες χωριά του που κινδυνεύουν με ερήμωση...

Γ.Κ.