Ενδιάμεσες εκλογές: Οι Δημοκρατικοί κερδίζουν Βουλή και Γερουσία, διπλή ήττα για Τραμπ -Πολιτικός σεισμός στις ΗΠΑ

Οι ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ εξελίχθηκαν σε μια αναμέτρηση με ευρύτερες πολιτικές προεκτάσεις για τον Ντόναλντ Τραμπ, καθώς οι Δημοκρατικοί εμφανίζονται να εξασφαλίζουν τον έλεγχο τόσο της Βουλής των Αντιπροσώπων όσο και της Γερουσίας.

Η απώλεια και των δύο σωμάτων του Κογκρέσου, όπως όλα δείχνουν, συνιστά σημαντική πολιτική ήττα για τον Αμερικανό πρόεδρο, ο οποίος εισέρχεται πλέον στα δύο τελευταία χρόνια της θητείας του αντιμέτωπος με ένα Κογκρέσο που θα ελέγχεται από την αντιπολίτευση.

Οι Δημοκρατικοί μέχρι τις 8:30 το πρωί εξασφάλιζαν την πλειοψηφία στη Βουλή των Αντιπροσώπων με 226 επιβεβαιωμένες έδρες και σύμφωνα με το CNN 53 έδρες στη Γερουσία.

Τα αποτελέσματα αποτυπώνουν μια αξιοσημείωτη μετατόπιση του εκλογικού σώματος, με πολιτείες που θεωρούνταν παραδοσιακά προπύργια των Ρεπουμπλικανών να περνούν στο στρατόπεδο των Δημοκρατικών.

Στο Τέξας, ο Δημοκρατικός Τζέιμς Ταλαρίκο επικράτησε του Ρεπουμπλικανού Κεν Πάξτον, ο οποίος είχε την υποστήριξη του Τραμπ, ενώ στη Νότια Καρολίνα εξελέγη Δημοκρατικός γερουσιαστής για πρώτη φορά από το 1998. Ακόμη πιο εντυπωσιακή ήταν η επικράτηση των Δημοκρατικών στο Κάνσας, όπου το κόμμα κατάφερε να κερδίσει έδρα στη Γερουσία για πρώτη φορά από το 1932, την περίοδο της Μεγάλης Ύφεσης.

Στελέχη των Δημοκρατικών υποδέχθηκαν τα αποτελέσματα κάνοντας λόγο για ένα «μπλε τσουνάμι» (Blue Tsunami), σε μια εκλογική βραδιά που είχε ως βασικό χαρακτηριστικό την αποδυνάμωση της πολιτικής επιρροής του προέδρου. Παρότι το όνομα του Τραμπ δεν βρισκόταν στα ψηφοδέλτια, η αναμέτρηση εξελίχθηκε ουσιαστικά σε πανεθνική αξιολόγηση της προεδρίας του.

Η ακρίβεια και η οικονομία στο επίκεντρο της ψήφου

Τα exit polls δείχνουν ότι η οικονομική κατάσταση και κυρίως το αυξημένο κόστος ζωής αποτέλεσαν καθοριστικούς παράγοντες για την εκλογική συμπεριφορά των Αμερικανών. Πολλοί ψηφοφόροι εμφανίστηκαν δυσαρεστημένοι από την αδυναμία της κυβέρνησης να περιορίσει τις τιμές βασικών αγαθών και υπηρεσιών, ενώ σημαντικό μέρος του εκλογικού σώματος απέδωσε στον ίδιο τον Τραμπ ευθύνη για την οικονομική πίεση που αντιμετωπίζουν τα νοικοκυριά.

Σύμφωνα με ευρεία δημοσκόπηση ψηφοφόρων του Associated Press, το 75% δήλωσε θυμωμένο ή δυσαρεστημένο με την πορεία της χώρας. Περίπου έξι στους δέκα απέδωσαν τις υψηλές τιμές στις πολιτικές του Τραμπ, ενώ το 71% εξέφρασε την επιθυμία να ενισχυθούν οι θεσμικοί έλεγχοι και οι περιορισμοί στην προεδρική εξουσία.

Η οικονομία αναδείχθηκε ως το σημαντικότερο ζήτημα για περίπου τέσσερις στους δέκα ψηφοφόρους, ενώ τρεις στους δέκα έθεσαν ως προτεραιότητα τη δημοκρατία. Και τα δύο ζητήματα συγκέντρωσαν μεγαλύτερο ενδιαφέρον από την εγκληματικότητα, την υγειονομική περίθαλψη και τη μετανάστευση.

Σύμφωνα με δημοσκόπηση του Reuters/Ipsos, την παραμονή των εκλογών η δημοτικότητα του Τραμπ βρισκόταν στο 32%, ενώ το 64% αποδοκίμαζε την απόδοσή του ως προέδρου. Παράλληλα, το 78% των ψηφοφόρων χαρακτήριζε το κόστος ζωής σημαντικό ή εξαιρετικά σημαντικό παράγοντα για την επιλογή του. Σε exit poll του CNN, το 65% εκτιμούσε ότι ο Τραμπ είχε επιδεινώσει τις οικονομικές συνθήκες.

Η δυσαρέσκεια αποτυπώθηκε και στην ένταση της συμμετοχής των δύο κομματικών ακροατηρίων. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται στο εκλογικό ρεπορτάζ, το 49% των Δημοκρατικών δήλωνε πολύ ενθουσιασμένο με την προοπτική να ψηφίσει, έναντι 33% των Ρεπουμπλικανών. Παράλληλα, η αύξηση των τιμών της βενζίνης και του ντίζελ, η οποία συνδέθηκε με τον πόλεμο στο Ιράν, αποτέλεσε ένα από τα βασικά παράπονα των ψηφοφόρων.

Ιδιαίτερη σημασία είχε και η μετακίνηση μέρους των Λατινοαμερικανών ψηφοφόρων προς τους Δημοκρατικούς. Πρόκειται για μια εκλογική ομάδα που είχε στηρίξει τον Τραμπ το 2024, αλλά εμφανίστηκε εκ νέου δυσαρεστημένη τόσο από την οικονομική κατάσταση όσο και από τις επιχειρήσεις της υπηρεσίας μετανάστευσης ICE και τις συλλήψεις μεταναστών.

Οι πολιτικές ήττες των Ρεπουμπλικανών σε παραδοσιακά προπύργια

Η έκταση των απωλειών έγινε εμφανής ήδη από τις πρώτες σημαντικές αναμετρήσεις της εκλογικής βραδιάς. Στη Τζόρτζια, ο Δημοκρατικός γερουσιαστής Τζον Όσοφ επικράτησε του Ρεπουμπλικανού αντιπάλου του, Μάικ Κόλινς, ο οποίος είχε επιλεγεί από τον Τραμπ. Στη Βόρεια Καρολίνα, ο Δημοκρατικός Ρόι Κούπερ νίκησε τον Μάικλ Γουάτλεϊ, επίσης υποψήφιο της επιλογής του Αμερικανού προέδρου.

Στη Νότια Καρολίνα, η παιδίατρος Άνι Άντριους επικράτησε της Ρεπουμπλικανής Ντάρλιν Γκρέιαμ, η οποία είχε προσωπικά επιλεγεί από τον Τραμπ. Η Γκρέιαμ διεκδικούσε να διατηρήσει για τους Ρεπουμπλικανούς την έδρα που είχε αφήσει κενή ο αδελφός της, Λίντσεϊ Γκρέιαμ. Το αποτέλεσμα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία αν ληφθεί υπόψη ότι ο Τραμπ είχε επικρατήσει στη συγκεκριμένη πολιτεία με διαφορά 17 ποσοστιαίων μονάδων στις προεδρικές εκλογές του 2024.

Στο Τέξας, ο 37χρονος Ταλαρίκο, πρώην δάσκαλος και πολιτικός που έθεσε τη χριστιανική πίστη στο επίκεντρο της προεκλογικής του εκστρατείας, κατάφερε να νικήσει τον Πάξτον, γενικό εισαγγελέα της πολιτείας, ο οποίος είχε βρεθεί επανειλημμένα στο επίκεντρο σκανδάλων. Ο Τραμπ είχε εξαπολύσει προσωπικές επιθέσεις εναντίον του Δημοκρατικού υποψηφίου, αποκαλώντας τον «Ταλαφρίκο» και υποστηρίζοντας ψευδώς ότι ήταν vegan.

Στο Κάνσας, ο πάστορας της μεγάλης ευαγγελικής εκκλησίας Άνταμ Χάμιλτον νίκησε τον εν ενεργεία γερουσιαστή Ρότζερ Μάρσαλ, στενό σύμμαχο του Τραμπ. Ο Αμερικανός πρόεδρος είχε πραγματοποιήσει δύο προεκλογικές συγκεντρώσεις στην πολιτεία, επιχειρώντας να ενισχύσει την υποψηφιότητα του Μάρσαλ, ο οποίος είχε δεχθεί επικρίσεις για αγωγές εναντίον ασθενών του και για την κατοχή κατοικίας στη Φλόριντα.

Στη Φλόριντα, αντίθετα, η Ρεπουμπλικανή γερουσιαστής Άσλεϊ Μούντι κατάφερε να διατηρήσει την έδρα της απέναντι στην Άντζι Νίξον, υποψήφια της δημοκρατικής σοσιαλιστικής πτέρυγας. Παράλληλα, ο υποψήφιος του Τραμπ για τη θέση του κυβερνήτη, Μπάιρον Ντόναλντς, εξασφάλισε τη νίκη με μικρή διαφορά.

Στη Βόρεια Καρολίνα καταγράφηκε και μία από τις πρώτες σημαντικές ανατροπές στη Βουλή των Αντιπροσώπων, καθώς ο Τζέιμι Έιγκερ, υποψήφιος με αγροτικό υπόβαθρο, νίκησε τη Ρεπουμπλικανή πολιτειακή βουλευτή Τζένιφερ Μπάλκομ, κερδίζοντας μία από τις έδρες που μέχρι πρότινος ανήκαν στους Ρεπουμπλικανούς.

Ο Δημοκρατικός Τρόι Τζάκσον εκτόπισε τη Ρεπουμπλικανή Σούζαν Κόλινς σε μια εκπληκτική ανατροπή στις εκλογές για τη Γερουσία του Μέιν.

Τραμπ: «Δεν ήμουν στο ψηφοδέλτιο»

Ο ίδιος ο Αμερικανός πρόεδρος επιχείρησε να αποστασιοποιηθεί από την εκλογική ήττα, υποστηρίζοντας ότι δεν επρόκειτο για προσωπική αποδοκιμασία της πολιτικής του. Αμέσως μετά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων στη Βουλή, έγραψε στην πλατφόρμα Truth Social: «Δεν ήμουν στο ψηφοδέλτιο και, αν ήμουν, θα είχαμε κερδίσει με ΣΑΡΩΤΙΚΗ διαφορά!».

Νωρίτερα, όταν άρχισαν να κλείνουν τα πρώτα εκλογικά τμήματα, είχε εξαπολύσει επίθεση κατά του Fox News, χαρακτηρίζοντας «ανοησίες» τις ερωτήσεις των exit polls του τηλεοπτικού δικτύου. Η δημοσκόπηση του Fox News έδειχνε ότι το 87% των ψηφοφόρων ανησυχούσε για τις τιμές της βενζίνης, ενώ το 62% απέδιδε ευθύνη στον Τραμπ.

Ο πρόεδρος επικοινώνησε μάλιστα με τον παρουσιαστή του δικτύου Γκρεγκ Γκάτφελντ, στέλνοντάς του μήνυμα την ώρα της ζωντανής εκπομπής. «Κληρονόμησα τις χειρότερες τιμές και τον υψηλότερο πληθωρισμό στην ιστορία από τον Κοιμισμένο Τζο. Οι τιμές πέφτουν ΓΡΗΓΟΡΑ!», ανέφερε, αναφερόμενος στον προκάτοχό του Τζο Μπάιντεν.