Ο «Δαίδαλος» ανοίγει τα φτερά του: Ο νέος εθνικός υπερυπολογιστής και «εργοστάσιο» AI

Σήμερα τα εγκαίνια του υπερυπολογιστή «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» στο Λαύριο, παρουσία Μητσοτάκη - Πώς συγκρίνεται με τον παγκόσμιο ανταγωνισμό.

Εγκαινιάζεται ο εθνικός υπερυπολογιστής «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» σήμερα, Δευτέρα 19 Οκτωβρίου, στις 10:30, στο Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη.

Ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» καταγράφει μετρημένη υπολογιστική επίδοση 85,69 petaflops, κατακτώντας την 31η θέση παγκοσμίως στη λίστα TOP500 και την 23η θέση στην κατάταξη Green500 για την ενεργειακή του αποδοτικότητα.

Η εγκατάστασή του βρίσκεται στο νέο Κέντρο Δεδομένων, στο ιστορικό κτίριο του πρώην Ηλεκτρικού Σταθμού του Λαυρίου, αποτελώντας σημαντική υποδομή υπολογιστικής ισχύος για τη χώρα.

Το έργο υλοποιείται από το Εθνικό Δίκτυο Υποδομών Τεχνολογίας και Έρευνας (ΕΔΥΤΕ – GRNET), με συνολικό προϋπολογισμό 58,9 εκατ. ευρώ.

Ο υπερυπολογιστής θα προσφέρει υπολογιστικούς πόρους σε πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα, νεοφυείς και μικρομεσαίες επιχειρήσεις, καθώς και δημόσιους φορείς. Θα υποστηρίζει επιστημονικές προσομοιώσεις, επεξεργασία μεγάλου όγκου δεδομένων και εκπαίδευση μοντέλων Τεχνητής Νοημοσύνης.

Το έργο εντάσσεται στο Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0» και χρηματοδοτείται με τη συνδρομή της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μέσω του NextGenerationEU και της Κοινής Επιχείρησης EuroHPC JU.

Ο νέος εθνικός υπερυπολογιστής θα είναι 150 φορές ισχυρότερος από τον υφιστάμενο υπερυπολογιστή ARIS, εκτελώντας ογδόντα εννέα εκατομμύρια δισεκατομμύρια (δηλαδή ογδόντα εννέα τετράκις εκατομμύρια – 89.000.000.000.000.000) πράξεις κινητής υποδιαστολής ανά δευτερόλεπτο, και αναμένεται να καταταχθεί ανάμεσα στους πρώτους είκοσι σε επίδοση στην λίστα των κορυφαίων 500 συστημάτων παγκοσμίως σε επιδόσεις (ΤΟP500) και αποδοτικής χρήσης ενέργειας (GREEN500).

Με τις υπολογιστικές του δυνατότητες θα καλύψει τις αυξανόμενες ανάγκες της ερευνητικής και επιστημονικής κοινότητας, προσελκύοντας επιπλέον νέους επιστήμονες και συνεισφέροντας σε έρευνα παγκόσμιας κλάσης. Αναμένεται να είναι διαθέσιμος στις αρχές 2026, για χρήση από την επιστημονική και ακαδημαϊκή κοινότητα, τη βιομηχανία και τον δημόσιο τομέα σε όλη την Ευρώπη, ενισχύοντας τη θέση της Ελλάδας στον παγκόσμιο χάρτη της υψηλής υπολογιστικής απόδοσης.

Θα αποτελέσει τον υπολογιστικό πυρήνα του ελληνικού «εργοστασίου» Τεχνητής Νοημοσύνης (AI Factory) «Pharos», το οποίο θα προωθήσει την τεχνολογική πρόοδο σε τομείς όπως η υγεία, η περιβαλλοντική βιωσιμότητα, ο πολιτισμός και η γλώσσα. Η υλοποίηση του AI Factory «Pharos» αναμένεται να ξεκινήσει τον Απρίλιο του 2025. Η Ελλάδα, ως μια από τις πρώτες επτά ευρωπαϊκές χώρες και συνολικά πλέον δεκατρείς που θα αποκτήσουν το δικό τους «εργοστάσιο» ΤΝ, καθιερώνεται μεταξύ των πρωτοπόρων στην υπεύθυνη και αποτελεσματική χρήση της ΤΝ με σημαντικά οφέλη για την κοινωνία και την οικονομία.

Ανάμεσα στους κορυφαίους υπερυπολογιστές

Στις διεθνείς λίστες TOP500 και Green500, τις δύο πλέον αναγνωρισμένες παγκόσμιες κατατάξεις υπερυπολογιστών, κατατάσσεται και επίσημα ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ».

Οι λίστες TOP500 και Green500 δημοσιεύτηκαν στο Αμβούργο της Γερμανίας, στο πλαίσιο του ISC 2026, σύμφωνα με τη σχετική ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Κοινοπραξίας Υπολογιστών Υψηλής Απόδοσης (EuroHPC JU). Ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» κατέλαβε την 31η θέση της λίστας TOP500 και την 23η της λίστας Green500, ενισχύοντας την παρουσία της Ελλάδας στο διεθνή χάρτη της υπολογιστικής υψηλών επιδόσεων και της ενεργειακά αποδοτικής υπερυπολογιστικής. Επισημαίνεται ότι ο υπερυπολογιστής που θα εγκατασταθεί στο Λαύριο εντάσσεται ανάμεσα στα ισχυρότερα συστήματα της EuroHPC, μαζί με άλλους ευρωπαϊκούς υπερυπολογιστές, όπως οι JUPITER της Γερμανίας, LUMI της Φιλανδίας, Leonardo της Ιταλίας και Arrhenius της Σουηδίας.

Σημειώνεται ότι το σύστημα του «ΔΑΙΔΑΛΟΥ» βασίζεται στην αρχιτεκτονική της Hewlett Packard Enterprise (HPE) με επιταχυντές NVIDIA GH200 και τεχνολογία άμεσης υγρής ψύξης, ενώ η μετρούμενη επίδοσή του είναι τα 85,69 petaflops. Ο ΔΑΙΔΑΛΟΣ καταλαμβάνει τη θέση του ως το ισχυρότερο υπολογιστικό σύστημα στην σχετική κατάταξη έως σήμερα στην Ελλάδα.

Ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» και το νέο Κέντρο Δεδομένων θα εγκατασταθούν στο Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, στο ιστορικό κτίριο του πρώην Ηλεκτρικού Σταθμού, αναγνωρισμένο μνημείο της σύγχρονης βιομηχανικής κληρονομιάς. Η υποδομή έχει σχεδιαστεί με γνώμονα τη βιωσιμότητα, αξιοποιώντας ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και προηγμένα συστήματα ψύξης, με στόχο τη μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης.

Το έργο υλοποιείται από την ΕΔΥΤΕ Α.Ε. – GRNET, στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0», με τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης – NextGenerationEU και της Κοινής Επιχείρησης EuroHPC JU. Ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία το επόμενο διάστημα, στη διάθεση της ελληνικής και ευρωπαϊκής ερευνητικής, ακαδημαϊκής και επιστημονικής κοινότητας, καθώς και της βιομηχανίας και του δημόσιου τομέα.

Οι λίστες TOP500 & GREEN500

Η λίστα TOP500 κατατάσσει τους 500 ισχυρότερους υπερυπολογιστές στον κόσμο, με βάση τη μετρούμενη υπολογιστική τους επίδοση στο διεθνώς αναγνωρισμένο LINPACK Benchmark. Αποτυπώνεται η μέγιστη σχετική ταχύτητα, βάσει της οποίας τα υπερυπολογιστικά συστήματα εκτελούν πολύπλοκους μαθηματικούς υπολογισμούς.

Η λίστα Green500 κατατάσσει τα συστήματα της TOP500, με βάση την ενεργειακή τους αποδοτικότητα, δηλαδή την υπολογιστική ισχύ που παράγουν σε σχέση με την ενέργεια που καταναλώνουν.

Η παρουσία του «ΔΑΙΔΑΛΟΥ» και στις δύο λίστες αναδεικνύει τον συνδυασμό υψηλής υπολογιστικής ισχύος και βιώσιμης λειτουργίας.

Ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» και η χρήση δεδομένων

Ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» αποτελεί κρίσιμη υποδομή για την υποστήριξη προηγμένων εφαρμογών στην Τεχνητή Νοημοσύνη, την επιστημονική έρευνα, την ανάλυση μεγάλου όγκου δεδομένων και την καινοτομία. Η υπολογιστική του ισχύς θα μπορεί να αξιοποιηθεί σε τομείς όπως, η προσωποποιημένη υγεία, η κλιματική έρευνα, η Δημόσια Διοίκηση, η κυβερνοασφάλεια, η ελληνική γλώσσα και ο πολιτισμός κ.ά.

Παράλληλα, θα αποτελέσει τον υπολογιστικό πυρήνα του εθνικού Εργοστασίου Τεχνητής Νοημοσύνης «PHAROS», το οποίο αναπτύσσεται στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού δικτύου των AI Factories, με την ΕΔΥΤΕ Α.Ε. – GRNET φορέα του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης να έχει τον συντονισμό του έργου και τη ΦΑΡΟΣ Α.Ε., θυγατρική εταιρεία του Υπερταμείου και του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, να λειτουργεί ως επιχειρηματικός βραχίονας του εγχειρήματος. Η πρωτοβουλία εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο πολιτικών και δράσεων για την Τεχνητή Νοημοσύνη στη χώρα, υπό τον συντονιστικό ρόλο της Ειδικής Γραμματείας Τεχνητής Νοημοσύνης και Διακυβέρνησης Δεδομένων, συμβάλλοντας στην ενίσχυση της εθνικής ικανότητας σε κρίσιμες τεχνολογίες και της ψηφιακής κυριαρχίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.