Έρχεται παγκόσμια καιταιγίδα στα τρόφιμα, προειδοποιεί η JP Morgan

Ο πληθωρισμός στα τρόφιμα χαμήλωσε ταχύτητα τον Ιούλιο στην Ελλάδα, όμως διεθνώς τα σύννεφα πυκνώνουν. Για «παγκόσμια καταιγίδα σε εξέλιξη» προειδοποιεί η JP Morgan, που θα γίνει πιο αισθητή το 2027.

Μπορεί η βενζίνη να στρογγυλοκάθησε κοντά στα δύο ευρώ το λίτρο, κάνοντας τις επιδοτήσεις «ατμό», τα ενοίκια να παραμένουν απρόσιτα και οι τιμές στις διακοπές να ήταν «φωτιά», όμως ο πληθωρισμός στα τρόφιμα τον Ιούλιο ήταν αρνητικός, στο -4%. Το επισήμανε και ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος, με αφορμή τη δημοσίευση των οριστικών στοιχείων της Eurostat. Παραδέχθηκε ότι η μικρή αυτή υποχώρηση δεν είναι αιτία πανηγυρισμού ούτε εφησυχασμού, και πώς να είναι άλλωστε όταν ο σωρευτικός πληθωρισμός στα τρόφιμα ξεπερνάει το  36% σε βάθος εξαετίας;

Μην ξεχνάμε ότι το -4% αναφέρεται στον εναρμονισμένο πληθωρισμό τροφίμων, που περιλαμβάνει τις δαπάνες των ξένων επισκεπτών, ενώ ο εθνικός πληθωρισμός του «ελληνικού καλαθιού», εξακολουθεί να κινείται σε θετικό έδαφος, αν και με μικρή ετήσια αύξηση 0,4%.

Όσο για τον Σεπτέμβριο, αν και υπάρχουν προμηνύματα ανατιμήσεων και στα τρόφιμα, λόγω της αύξησης σε ενεργειακά κόστη, η κυβέρνηση έχει προετοιμάσει ένα «δίχτυ ασφαλείας». Πρόκειται για τη συμφωνία κυρίων μεταξύ του υπουργείου Ανάπτυξης και των προμηθευτών για εθελοντικές μειώσεις τιμών σε βασικά τρόφιμα και είδη ευρείας κατανάλωσης, περίπου -7% μεσοσταθμικά. Στη συμφωνία συμμετέχουν και τα σουπερμάρκετ, με τη δέσμευση να προσθέσουν επιπλέον έκπτωση -1,5% ως -2%.

Ιούλιο και Αύγουστο υπήρξε επίσης συμφωνία για συγκράτηση τιμών σε 2.000 κωδικούς, μετά τη λήξη του μέτρου του πλαφόν στο περιθώριο κέρδους στις 30 Ιουνίου.

Σε συνδυασμό με τις προαναγγελίες για το πακέτο μέτρων της ΔΕΘ, η κυβέρνηση επιχειρεί να παρουσιάσει έργο στην περίφημη «μάχη κατά τις ακρίβειας», η οποία όπως και ο διάβολος έχει πολλά ποδάρια.

Καθώς όμως η ενεργειακή κρίση αναθερμαίνεται λόγω της αβεβαιότητας στα Στενά του Ορμούζ, και οι τιμές του πετραλαίου brent τραβούν ξανά την ανιούσα, οι προσπάθειες καλλιέργειας θετικού κλίματος πέφτουν σε άγονο έδαφος.

Άγονο όσο και το πορτοφόλι των νοικοκυριών, που βλέπουν το πραγματικό τους εισόδημα να μειώνεται, και μάλιστα με τον ταχύτερο ρυθμό από όλες τις χώρες του ΟΟΣΑ.

«Κλιμακούμενη καταιγίδα στα τρόφιμα»

Σε νέα μελέτη με τίτλο «Η επισιτιστική ασφάλεια είναι εθνική ασφάλεια: Μια κλιμακούμενη καταιγίδα», η αμερικάνικη πολυεθνική τράπεζα JP Morgan προειδοποιεί για παγκόσμια κρίση στα τρόφιμα. Σύμφωνα με την ανώτερη οικονομολόγο του χρηματοοικονομικού κολοσσού Nora Szentivany  μια νέα παγκόσμια επισιτιστική κρίση ενδέχεται να βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη λόγω των «5 Ws»: War, Weather, Warehousing, Water, Waste» ή Πόλεμος, Καιρικές Συνθήκες, Αποθήκευση, Νερό, Σπατάλη».

Όπως αναφέρει το Νewsweek, προδημοσιεύοντας μέρος της μελέτης,  δεν πρόκειται για βραχύβια κρίση.

Σύμφωνα με τη JP Morgan o κύκλος του πληθωρισμού στα τρόφιμα πιθανότατα θα ασκήσει πίεση κατά το πρώτο εξάμηνο του 2027, επιταχύνοντας στο 5%, από 2,7% την ίδια περίοδο του 2026. Έχουν προηγηθεί και άλλες εκθέσεις της JP Morgan για το ίδιο θέμα, όμως αυτή τη φορά το μήνυμα είναι ακόμα πιο επείγον.

Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, μετά την επίθεση ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, εκτός από το ενεργειακό σοκ που προκάλεσε, θέτει σε κίνδυνο την παγκόσμια προσφορά λιπασμάτων. Υπολογίζεται ότι από τα Στενά διέρχεται περίπου το 1/3 των αζωτούχων λιπασμάτων, που είναι απαραίτητα για περίπου το 50% των καλλιεργειών παγκοσμίως.

Ήδη από το πρώτο κιόλας δίμηνο του πολέμου, οι τιμές των αζωτούχων λιπασμάτων αυξήθηκαν κατά 25% ως 50%, σύμφωνα με τη JP Morgan. Η αύξηση των τιμών του φυσικού αερίου, βασικής πρώτης ύλης για την παραγωγή ουρίας, επιβαρύνει ακόμα περισσότερο το κόστος.  Οι αναλυστές αναφέρουν ότι η έλλειψη αζωτούχων λιπασμάτων αποτελεί μια ωρολογιακή βόμβα. Επειδή απαιτούνται κατά τα πρώτα στάδια της ανάπτυξης των καλλιεργειών, ενδέχεται να εξακολουθούμε να νιώθουμε τις επιπτώσεις μιας τέτοιας έλλειψης ακόμη και ένα χρόνο αργότερα.

Η επισιτιστική ασφάλεια σε κίνδυνο

«Οι μεγαλύτερες επιπτώσεις από τον πληθωρισμό στα τρόφιμα συγκεντρώνονται στις αναδυόμενες αγορές της Ασίας και της Λατινικής Αμερικής, όπου η γεωργία που εξαρτάται από τις καιρικές συνθήκες διαδραματίζει σημαντικότερο ρόλο στην οικονομική δραστηριότητα», δήλωσε η οικονομολόγος της JP Morgan.  «Η Ινδία, η Κολομβία, η Ινδονησία, η Βραζιλία, η Ταϊβάν και η Κορέα αναδεικνύονται ως οι πιο ευαίσθητες οικονομίες»

Για τις αναδυόμενες οικονομίες οι πληθωριστικές πιέσεις στα τρόφιμα ισοδυναμούν με οξύ κίνδυνο επισιτιστικής κρίσης. Για τις ανεπτυγμένες οικονομίες, ένας νέος πληθωριστικός κύκλος στα είδη διατροφής μεταφράζεται σε περεταίρω συρρίκνωση του εισοδήματος, ιδίως των πιο αδύναμων οικονομικά νοικοκυριών. Η Ελλάδα ως μέλος του ΟΟΣΑ ανήκει στις ανεπτυγμένες οικονομίες, αν και σε θέματα εισοδήματος βρίσκεται στις τελευταίες ταχυτήτες.

Η κλιματική απειλή του «σούπερ Ελ-Νίνιο»

Αν ο πόλεμος είναι η Σκύλα, η  Χάρυβδη είναι ο ερχομός ενός νέου «Σούπερ-Ελ Νίνιο», όπως το αποκαλούν ήδη οι μετεωρολόγοι

Στο κλιματικό φαινόμενο Ελ Νίνιο, οι θερμοκρασίες της επιφάνειας της θάλασσας είναι υψηλότερες από τον μέσο όρο, στον κεντρικό και ανατολικό τροπικό Ειρηνικό.

Το Κέντρο Κλιματικών Προβλέψεων της Εθνικής Μετεωρολογικής Υπηρεσίας εκτιμά ότι υπάρχει πάνω από 90% πιθανότητα εμφάνισης ενός «πολύ ισχυρού» φαινομένου Ελ Νίνιο κατά τη διάρκεια του χειμώνα και του φθινοπώρου του 2026. Υπάρχει 69% πιθανότητα να είναι το μεγαλύτερο φαινόμενο Ελ Νίνιο που έχει καταγραφεί από το 1950.

Ένα φαινόμενο «Σούπερ Ελ Νίνιο» θα μπορούσε να μεταβάλει τα επίπεδα θερμοκρασίας και βροχοπτώσεων σε διαφορετικές ηπείρους για  μήνες.  Οι ευάλωτες περιοχές ενδέχεται να αντιμετωπίσουν διαταραχές στην παραγωγή τροφίμων, στην ασφάλεια του νερού και στην αλιεία. Εν τω μεταξύ, τα Ηνωμένα Έθνη προειδοποιούν ότι το φαινόμενο Ελ Νίνιο αυξάνει συνήθως τους κινδύνους ξηρασίας στην Κεντρική Αμερική, τη Νοτιοανατολική Ασία, το Σαχέλ και τη νότια Αφρική, ενώ παράλληλα αυξάνει τους κινδύνους πλημμύρας στην Ανατολική Αφρική και τη Νότια Αμερική.

Προς το παρόν η Ευρώπη είναι λιγότερο εκτεθειμμένη, σύμφωνα με τις προβλέψεις της JP Morgan. Ωστόσο έκθεση της Οxford Economics, επιβεβαιώνει πληθωριστικές πιέσεις στα τρόφιμα που θα γίνουν πιο ορατές από το 2027, με μέσο όρο πληθωρισμού τροφίμων το 3%.

in.gr