Η δύσκολη εξίσωση της τιμής του καλαμποκιού στην Ελλάδα – Ουκρανία, Ρουμανία και Βουλγαρία κρίνουν το φετινό ταμπλό

Η δύσκολη εξίσωση της τιμής του καλαμποκιού στην Ελλάδα – Ουκρανία, Ρουμανία και Βουλγαρία κρίνουν το φετινό ταμπλό

Η φετινή τιμή του καλαμποκιού στην Ελλάδα μπαίνει στην τελική ευθεία στο θεσσαλικό κάμπο σε μια χρονιά που η καλλιέργεια κέρδισε έδαφος έναντι του βαμβακιού, με μια εξίσωση που κάθε άλλο παρά εύκολη είναι. Η συγκομιδή πλησιάζει, οι παραγωγοί περιμένουν να δουν πού θα «κάτσει» η αγορά, ενώ τα βλέμματα στρέφονται πλέον στη Μαύρη Θάλασσα και κυρίως στις εξελίξεις σε Ουκρανία, Ρουμανία και Βουλγαρία.

Οι πρώτες ενδείξεις για την ελληνική αγορά είναι πάντως καλύτερες σε σχέση με τους φόβους που υπήρχαν πριν από μερικούς μήνες. Σύμφωνα με πρόσφατες εκτιμήσεις της αγοράς, οι τιμές παραγωγού για το φετινό καλαμπόκι θα μπορούσαν να κινηθούν τον Σεπτέμβριο στην περιοχή των 22-24 λεπτών το κιλό, εφόσον δεν υπάρξουν αρνητικές ανατροπές στις αποδόσεις και στην ποιότητα.

Η Ουκρανία είναι ο μεγάλος «παίκτης»

Η Ουκρανία αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες που διαμορφώνουν το κόστος του εισαγόμενου καλαμποκιού στην ελληνική αγορά. Τα προηγούμενα χρόνια, οι μεγάλες ποσότητες ουκρανικού καλαμποκιού μπορούσαν να λειτουργήσουν ως «ταβάνι» για τις ελληνικές τιμές.

Φέτος, όμως, η εικόνα έχει αλλάξει.

Οι επιθέσεις στις ουκρανικές λιμενικές υποδομές και τα προβλήματα στις εξαγωγές μέσω της Μαύρης Θάλασσας έχουν περιορίσει σημαντικά τη ροή των σιτηρών. Σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία του Reuters, οι εξαγωγές σιτηρών της Ουκρανίας μειώθηκαν κατά 75% στις αρχές Αυγούστου, ενώ η χώρα αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα στη διακίνηση της νέας σοδειάς.

Αυτό είναι σημαντικό για την Ελλάδα, διότι όσο δυσκολεύει η έξοδος του ουκρανικού καλαμποκιού προς τις αγορές της Ευρώπης, τόσο περιορίζεται η δυνατότητα του φθηνού εισαγόμενου προϊόντος να πιέσει την ελληνική τιμή.

Υπάρχει, βέβαια, και η άλλη πλευρά. Εάν η Ουκρανία καταφέρει να αποκαταστήσει τις εξαγωγικές της ροές και διαθέσει μεγάλες ποσότητες σε ανταγωνιστικές τιμές, η πίεση στην ελληνική αγορά μπορεί να επανέλθει.

Ρουμανία: ο δεύτερος κρίσιμος παράγοντας

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η Ρουμανία, καθώς αποτελεί σημαντικό παραγωγό και προμηθευτή καλαμποκιού στην ευρωπαϊκή αγορά.

Η φετινή εικόνα στη Ρουμανία είναι καλύτερη από ό,τι σε αρκετές άλλες μεγάλες ευρωπαϊκές παραγωγικές περιοχές. Οι βροχοπτώσεις βελτίωσαν τις προοπτικές των αποδόσεων, με αποτέλεσμα η χώρα να μπορεί να λειτουργήσει ως «μαξιλάρι» απέναντι στις απώλειες παραγωγής άλλων χωρών.

Ωστόσο, υπάρχουν και προβλήματα. Η ξηρασία του Αυγούστου και τα πολύ χαμηλά επίπεδα του Δούναβη δημιουργούν ανησυχίες για την τελική παραγωγή αλλά και για το κόστος μεταφοράς του προϊόντος. Οι εκτιμήσεις που επικαλείται το Reuters τοποθετούν τη ρουμανική παραγωγή περίπου στους 8 εκατ. τόνους, ενώ η τελική εικόνα θα εξαρτηθεί από τις καιρικές συνθήκες μέχρι τη συγκομιδή.

Για την Ελλάδα αυτό σημαίνει ότι η Ρουμανία μπορεί να προσφέρει ποσότητες στην αγορά, αλλά όχι απαραίτητα σε τιμές τόσο χαμηλές ώστε να ακυρώσουν τις ανοδικές πιέσεις.

Βουλγαρία: ο γείτονας που μετράει

Η Βουλγαρία έχει διαφορετικό ρόλο. Η γεωγραφική της θέση την καθιστά ιδιαίτερα σημαντική για τις ελληνικές αγορές, καθώς το βουλγαρικό καλαμπόκι μπορεί να φτάσει στην Ελλάδα οδικώς και με μικρότερα μεταφορικά κόστη.

Έτσι, όταν η βουλγαρική αγορά διαθέτει μεγάλες ποσότητες σε ανταγωνιστικές τιμές, δημιουργείται άμεσος ανταγωνισμός για τον Έλληνα παραγωγό.

Αντίθετα, μια περιορισμένη βουλγαρική παραγωγή ή υψηλότερο κόστος μεταφοράς αφήνει περισσότερο χώρο στην εγχώρια τιμή.

Η Ελλάδα, άλλωστε, εισάγει καλαμπόκι τόσο από την Ουκρανία και τη Ρουμανία μέσω λιμανιών όσο και από τη Βουλγαρία με φορτηγά, γεγονός που εξηγεί γιατί οι τιμές στις τρεις αυτές χώρες έχουν ιδιαίτερη βαρύτητα για το ελληνικό ταμπλό.

Η Ευρώπη φέτος δεν είναι «άνετη»

Το άλλο μεγάλο στοιχείο της εξίσωσης είναι η ευρωπαϊκή παραγωγή.

Ο καύσωνας και η ξηρασία έχουν προκαλέσει σημαντικές ζημιές σε μεγάλες παραγωγικές περιοχές. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε ήδη μειώσει στα τέλη Ιουλίου την πρόβλεψη για την παραγωγή καλαμποκιού της ΕΕ το 2026/27 στους 51,9 εκατ. τόνους, ενώ νεότερες εκτιμήσεις αφήνουν ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο η παραγωγή να πέσει κάτω από τους 50 εκατ. τόνους.

Η Γαλλία είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα, με την παραγωγή της να δέχεται μεγάλη πίεση από τον καύσωνα και την ξηρασία. Η Γερμανία επίσης αναμένεται να έχει χαμηλότερη παραγωγή.

Αντίθετα, η Πολωνία και η Ρουμανία μπορούν να περιορίσουν ένα μέρος του ευρωπαϊκού ελλείμματος.

Τι σημαίνουν όλα αυτά για τον Έλληνα παραγωγό;

Η ελληνική αγορά βρίσκεται επομένως ανάμεσα σε δύο αντίθετες δυνάμεις.

Από τη μία πλευρά υπάρχει η προσφορά από τη Μαύρη Θάλασσα. Εάν Ουκρανία, Ρουμανία και Βουλγαρία διαθέσουν μεγάλες ποσότητες σε χαμηλές τιμές, θα υπάρξει πίεση στην ελληνική αγορά.

Από την άλλη πλευρά υπάρχει η μειωμένη ευρωπαϊκή παραγωγή και η δυσκολία των ουκρανικών εξαγωγών, στοιχεία που μπορούν να στηρίξουν τις τιμές.

Γι- αυτό και η φετινή τιμή δεν θα κριθεί μόνο από το πόσο καλαμπόκι θα παράγει η Ελλάδα. Θα κριθεί από το πόσο θα κοστίζει το εναλλακτικό εισαγόμενο φορτίο όταν φτάσει στον Έλληνα έμπορο ή στην κτηνοτροφική μονάδα.

Τα 22-24 λεπτά είναι στόχος, όχι εγγύηση

Οι σημερινές εκτιμήσεις της αγοράς δίνουν περιθώριο για τιμές 22-24 λεπτά το κιλό στην έναρξη της φετινής εμπορικής περιόδου.

Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι κάθε παραγωγός θα πουλήσει σε αυτά τα επίπεδα.

Η τελική τιμή θα εξαρτηθεί από:

την πραγματική ελληνική παραγωγή,
την υγρασία και την ποιότητα του προϊόντος,
τις ανάγκες των κτηνοτροφικών και πτηνοτροφικών μονάδων,
τις τιμές της Ρουμανίας και της Βουλγαρίας,
τις εξαγωγικές δυνατότητες της Ουκρανίας,
το κόστος μεταφοράς,
και κυρίως το πόσο διαθέσιμο θα είναι το εισαγόμενο καλαμπόκι στην ελληνική αγορά.

Ήδη από την άνοιξη οι συμβάσεις για το ελληνικό καλαμπόκι κινούνταν περίπου στα 20-23 λεπτά το κιλό, ενώ η ουκρανική νέα σοδειά είχε τότε τιμές κοντά στα 188-190 ευρώ τον τόνο.

Το συμπέρασμα

Η φετινή αγορά καλαμποκιού δεν μοιάζει με μια απλή υπόθεση «μεγάλη παραγωγή ίσον χαμηλή τιμή».

Η Ουκρανία μπορεί να περιορίσει ή να αυξήσει την πίεση ανάλογα με το πόσο εύκολα θα εξάγει. Η Ρουμανία μπορεί να προσφέρει σημαντικές ποσότητες, αλλά αντιμετωπίζει και η ίδια προβλήματα από την ξηρασία και τη μεταφορά. Η Βουλγαρία, λόγω γειτνίασης, αποτελεί τον πιο άμεσο ανταγωνιστή για πολλές ελληνικές αγορές.

Την ίδια στιγμή, η μειωμένη ευρωπαϊκή παραγωγή δημιουργεί ένα περιβάλλον πιο ευνοϊκό για τις τιμές.

Έτσι, το κρίσιμο ερώτημα για τον Έλληνα παραγωγό δεν είναι μόνο «πόσο καλαμπόκι θα βγάλουμε φέτος», αλλά «σε ποια τιμή θα μπορεί να έρθει το καλαμπόκι από τη Μαύρη Θάλασσα στην Ελλάδα;»

Εάν οι εισαγωγές παραμείνουν περιορισμένες και η ευρωπαϊκή αγορά συνεχίσει να εμφανίζει έλλειμμα, τα 22-24 λεπτά το κιλό αποτελούν έναν ρεαλιστικό στόχο για την έναρξη της σεζόν. Εάν όμως ανοίξουν οι ουκρανικές ροές και Ρουμανία-Βουλγαρία διαθέσουν μεγάλες ποσότητες σε ανταγωνιστικές τιμές, η ελληνική αγορά θα δυσκολευτεί να κρατήσει αυτά τα επίπεδα.

Η φετινή τιμή, λοιπόν, θα κριθεί περισσότερο από τη Μαύρη Θάλασσα και το κόστος εισαγωγής παρά από έναν μόνο αριθμό παραγωγής μέσα στην Ελλάδα.

Επιμέλεια Ράνια Αλεξίου