Ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας - Κύπρου: Υπεγράφη η συμφωνία με την γαλλική Meridiam

• Υπεγράφη συμφωνία για την είσοδο του γαλλικού ομίλου Meridiam ως πλειοψηφικού μετόχου στην εταιρεία Great Sea Interconnector (GSI), υπεύθυνη για το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας - Κύπρου.
• Θα υπογραφεί τριμερής συμφωνία μεταξύ ΑΔΜΗΕ, GSI και Nexans για τις θαλάσσιες έρευνες βυθού που απαιτούνται για την υλοποίηση του έργου.
• Η Great Sea Interconnector ιδρύθηκε τον Ιανουάριο του 2024 ως φορέας υλοποίησης και χρηματοδότησης της διασύνδεσης Κρήτης - Κύπρου - Ισραήλ.
• Η διασύνδεση Κρήτης - Κύπρου ξεκίνησε το 2023 και στοχεύει στην ένταξη της Κύπρου στο ευρωπαϊκό σύστημα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας.
• Το έργο περιλαμβάνεται στον κατάλογο Έργων Κοινού Ενδιαφέροντος (PCI) της Ευρωπαϊκής Ένωσης και αναμένεται να ενισχύσει την ενεργειακή ασφάλεια και την ανάπτυξη ΑΠΕ στην περιοχή.

Υπεγράφη στο Μέγαρο Μάξιμου, παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, η συμφωνία για είσοδο του γαλλικού επενδυτικού ομίλου Meridiam, ως πλειοψηφικού μετόχου στην εταιρεία Great Sea Interconnector (GSI), η οποία σύμφωνα με τον αρχικό σχεδιασμό, θα αναλάβει την ανάπτυξη του έργου της ηλεκτρικής διασύνδεση Ελλάδας - Κύπρου.

Επίσης, υπεγράφη τριμερής συμφωνία μεταξύ ΑΔΜΗΕ, GSI και Nexans για τις εργασίες θαλάσσιων ερευνών βυθού για την υλοποίηση του έργου.

«Είναι ένα έργο διασύνδεσης στρατηγικής σημασίας και αξίας. Στηρίζουμε τα ευρωπαϊκά έργα αμοιβαίου ενδιαφέροντος», διεμήνυσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης και πρόσθεσε: «Έργο εξέχουσας σημασίας για την ενεργειακή σταθερότητα της περιφέρειας που ανήκουμε. Θα δοθεί τέλος στην ενεργειακή απομόνωση της Κύπρου».
Η σημασία της συμφωνίας

Η συμφωνία για την είσοδο του γαλλικού επενδυτικού ομίλου Meridiam ως πλειοψηφικού μετόχου στην εταιρεία Great Sea Interconnector (GSI) αποτελεί μια ιδιαίτερα σημαντική εξέλιξη για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, με τη γαλλική σφραγίδα να ενισχύει τις προϋποθέσεις και την αξιοπιστία για την επιτάχυνση υλοποίησης του έργου.

Η εταιρεία GSI είχε εξαρχής σχεδιαστεί ως το ειδικό εταιρικό όχημα (SPV) για την ανάπτυξη και υλοποίηση του έργου, με τη συμμετοχή στρατηγικών επενδυτών. Η συμφωνία με την Meridiam αποτελεί την υλοποίηση αυτού του σχεδιασμού και, σε συνέχεια της επιτυχούς Αύξησης Μετοχικού Κεφαλαίου του ΑΔΜΗΕ, ενισχύει τη χρηματοδοτική δύναμη πυρός του έργου.

Ο ΑΔΜΗΕ παραμένει στρατηγικός μέτοχος και βασικός εταίρος με δικαιώματα καταστατικής μειοψηφίας, διατηρεί την τεχνική ηγεσία του έργου και είναι υπεύθυνος για την λειτουργία της διασύνδεσης όταν αυτή ολοκληρωθεί. Η πλειοψηφική συμμετοχή της Meridiam ενισχύει την κεφαλαιακή βάση του έργου, προσθέτει τεχνογνωσία και ενισχύει την ικανότητα υλοποίησής του.

Η συμφωνία που υπεγράφη συνιστά ισχυρή ψήφο εμπιστοσύνης στην Ελλάδα στον τομέα της ενέργειας και στον ΑΔΜΗΕ, ως φορέα υλοποίησης του έργου.

Παράλληλα, συνοδεύεται από την υπογραφή στρατηγικής συμφωνίας μεταξύ του ΑΔΜΗΕ, της GSI και της Nexans. Τα τρία μέρη θα συνεργαστούν από την πρώτη ημέρα για την επιτάχυνση των εργασιών, με προτεραιότητα την ολοκλήρωση των θαλάσσιων ερευνών βυθού. Η Meridiam είναι ένας κορυφαίος διεθνής επενδυτής, φορέας ανάπτυξης και διαχειριστής έργων υποδομής, με έδρα το Παρίσι και ισχυρή παρουσία στην Ευρώπη, τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Αφρική. Εξειδικεύεται σε έργα στρατηγικής σημασίας στους τομείς των δημόσιων υποδομών, τα οποία αναπτύσσει, χρηματοδοτεί, υλοποιεί και διαχειρίζεται με μακροπρόθεσμο επενδυτικό ορίζοντα, σε στενή συνεργασία με κυβερνήσεις, ρυθμιστικές αρχές και δημόσιους φορείς. Το επενδυτικό της χαρτοφυλάκιο περιλαμβάνει ορισμένα από τα σημαντικότερα ευρωπαϊκά έργα υποδομών, μεταξύ των οποίων και η ηλεκτρική διασύνδεση που συνδέει το Ηνωμένο Βασίλειο με τη Γερμανία, ένα από τα μεγαλύτερα διασυνοριακά ενεργειακά έργα της Ευρώπης.

Ουσιαστικά με τη συμφωνία αυτή, οι εμπλεκόμενοι ενώνουν δυνάμεις και θωρακίζουν την υλοποίηση του έργου. Ο ΑΔΜΗΕ ως διαχειριστής του συστήματος μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας επενδύει σταθερά στην Ελλάδα, έχοντας ολοκληρώσει την εμβληματική ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης–Αττικής, η οποία λειτουργεί από το 2025.

Αυτές τις μέρες προχωράει η ηλέκτριση της διασύνδεσης Σαντορίνης, ενώ μέσα στο 2026 θα ολοκληρωθεί η διασύνδεση της Μήλου, της Σερίφου και της Φολεγάνδρου. Την ίδια στιγμή, προχωρούν οι διαγωνισμοί για τις ηλεκτρικές διασυνδέσεις των Δωδεκανήσων και του Βορείου Αιγαίου με το ηπειρωτικό σύστημα και η νέα ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Ιταλίας.

Η συμμετοχή της Meridiam στο μετοχικό κεφάλαιο της θυγατρικής του ΑΔΜΗΕ, GSI, ενισχύει σημαντικά το έργο, καθώς εισφέρει διεθνή τεχνογνωσία και ισχυρή επενδυτική αξιοπιστία, ενισχύοντας τον στρατηγικό στόχο της εταιρείας: τη διασύνδεση της Κύπρου με το ευρωπαϊκό σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας μέσω της Ελλάδας και την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας και της ανθεκτικότητας των δύο χωρών.

Η συμφωνία αναμένεται να αποτελέσει καταλύτη για την επίλυση των ρυθμιστικών εκκρεμοτήτων του έργου και να συμβάλει στην μακροπρόθεσμη χρηματοδότησή του από τον τραπεζικό τομέα, ενισχύοντας την ασφάλεια και τη σταθερότητα του χρηματοδοτικού του σχήματος. Σημειώνεται ότι παράλληλα βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία έγκρισης χρηματοδότησης του έργου από την ΕΤΕπ. Ταυτόχρονα με την εξέλιξη αυτή, προχωρά η ωρίμανση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κύπρου–Ισραήλ.

Ο ΑΔΜΗΕ, ως φορέας υλοποίησης, έχει ολοκληρώσει και θα αποστείλει μέσα στις επόμενες ημέρες στις ρυθμιστικές αρχές της Κύπρου και του Ισραήλ τη μελέτη κόστους-οφέλους, ένα σημαντικό ορόσημο για την εξέλιξη του έργου. Με τις παραπάνω επενδύσεις και συμφωνίες, η Ελλάδα ενισχύει τον ρόλο της ως στρατηγικού ενεργειακού κόμβου διασύνδεσης των ηλεκτρικών συστημάτων της Ανατολικής Μεσογείου με την ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρικής ενέργειας

Η Great Sea Interconnector είναι μια εταιρεία ειδικού σκοπού της IPTO, η οποία ιδρύθηκε τον Ιανουάριο του 2024 ως φορέας υλοποίησης και χρηματοδότησης του έργου διασύνδεσης ηλεκτρικής ενέργειας Κρήτης - Κύπρου - Ισραήλ.

Η κατασκευή της διασύνδεσης Κρήτης - Κύπρου ξεκίνησε το 2023 με στόχο την ένταξη της Κύπρου —του τελευταίου μη διασυνδεδεμένου κράτους μέλους της ΕΕ— στο ευρωπαϊκό σύστημα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας.

Στην επόμενη φάση του έργου, το Ισραήλ, το οποίο επίσης δεν είναι επί του παρόντος διασυνδεδεμένο με τους γείτονές του, θα ενισχύσει επίσης την ασφάλεια του εφοδιασμού του, αποκτώντας παράλληλα τη δυνατότητα να αυξήσει, περαιτέρω και ταχύτερα, τη συμμετοχή των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) στο ενεργειακό του μείγμα.

Το έργο περιλαμβάνεται στον κατάλογο των Έργων Κοινού Ενδιαφέροντος (PCI) της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ποια είναι η Meridiam

Η Meridiam είναι ένας από τους κορυφαίους διεθνείς επενδυτές, φορείς ανάπτυξης και διαχειριστές έργων υποδομής. Ιδρύθηκε το 2005, έχει την έδρα της στο Παρίσι και διαθέτει ισχυρή παρουσία στην Ευρώπη, τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Αφρική. Ο όμιλος εξειδικεύεται σε κρίσιμες δημόσιες υποδομές, τις οποίες αναπτύσσει, χρηματοδοτεί, υλοποιεί και διαχειρίζεται σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα, σε στενή συνεργασία με κυβερνήσεις, ρυθμιστικές αρχές και άλλους φορείς του δημόσιου τομέα.

Μέγεθος Το χαρτοφυλάκιο της Meridiam περιλαμβάνει περισσότερα από 130 έργα υπό ανάπτυξη, υπό κατασκευή ή σε λειτουργία σε Ευρώπη, Βόρεια Αμερική, Μέση Ανατολή και Αφρική, τα οποία αντιστοιχούν σε συνολικές επενδύσεις που έχουν κινητοποιηθεί ύψους της τάξης των €100 δισ.

Θεσμική στήριξη Τα κεφάλαια της Meridiam προέρχονται από μακροπρόθεσμους θεσμικούς επενδυτές: ευρωπαϊκά και διεθνή συνταξιοδοτικά ταμεία, ασφαλιστικές εταιρείες, κρατικούς επενδυτικούς φορείς και δημόσιες αναπτυξιακές τράπεζες. Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) συμμετέχει στα κεφάλαια της Meridiam από το 2015 και χρηματοδοτεί τα έργα της, τα οποία χρηματοδοτούνται επίσης από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (EBRD), την Παγκόσμια Τράπεζα και άλλους δημόσιους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς διεθνώς.

Μακροπρόθεσμη δέσμευση Το χαρακτηριστικό που διακρίνει τη Meridiam είναι η διάρκεια της συμμετοχής της. Δεσμεύεται από το αρχικό και πλέον απαιτητικό στάδιο ενός έργου και παραμένει σε αυτό καθ- όλη τη διάρκεια της κατασκευής και επί δεκαετίες λειτουργίας.

Αξίες και κοινωνικό αποτύπωμα Η Meridiam λειτουργεί με το καθεστώς της société à mission, γαλλικής νομικής μορφής που απαιτεί από την εταιρεία να εγγράψει συγκεκριμένους στόχους δημοσίου συμφέροντος στο καταστατικό της και να υποβάλλει την επίδοσή της ως προς αυτούς σε πιστοποίηση από ανεξάρτητο φορέα. Τα έργα της είναι ευθυγραμμισμένα με τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΟΗΕ και υπολογίζεται πως έχουν δημιουργήσει περισσότερες από 260.000 άμεσες και έμμεσες θέσεις εργασίας.

Ενδεικτικά έργα της Meridiam: • NeuConnect (Ηνωμένο Βασίλειο προς Γερμανία): υποθαλάσσια ηλεκτρική διασύνδεση συνεχούς ρεύματος υψηλής τάσης (HVDC) ισχύος 1,4 GW και μήκους 725 χλμ, που αντιπροσωπεύει επένδυση €2,8 δισ. με ιδιωτική χρηματοδότηση. Αποτελεί την πρώτη απευθείας ηλεκτρική διασύνδεση μεταξύ Ηνωμένου Βασιλείου και Γερμανίας και μία από τις μεγαλύτερες διασυνδέσεις παγκοσμίως. Βρίσκεται υπό κατασκευή.

• Σιδηροδρομική γραμμή υψηλής ταχύτητας Sud Europe Atlantique (Γαλλία): γραμμή υψηλής ταχύτητας μήκους 302 χλμ από την Τουρ έως το Μπορντό, έργο ύψους €7,7 δισ. και ο πρώτος σιδηρόδρομος υψηλής ταχύτητας στη Γαλλία που υλοποιήθηκε με σύμβαση παραχώρησης σε ιδιώτη, με διάρκεια έως το 2061.

• Αφαλάτωση και μεταφορά νερού από την Άκαμπα στο Αμμάν (Ιορδανία): σύμβαση παραχώρησης 30 ετών για τη δεύτερη μεγαλύτερη μονάδα αφαλάτωσης στον κόσμο και 450 χλμ αγωγών μεταφοράς, που θα καλύπτει έως και το 40% των αναγκών της Ιορδανίας σε πόσιμο νερό. Συνολική επένδυση περίπου 6 δισ. δολαρίων ΗΠΑ.

• Suez: η Meridiam ηγήθηκε της κοινοπραξίας που εξαγόρασε τη Suez, τον παγκόσμιο όμιλο ύδρευσης και διαχείρισης αποβλήτων, το 2022 και παραμένει ένας από τους βασικούς μετόχους της.

• Αεροδρόμιο Σόφιας (Βουλγαρία): σύμβαση παραχώρησης 35 ετών για το κύριο διεθνές αεροδρόμιο της Βουλγαρίας, με δεσμευμένες επενδύσεις ύψους τουλάχιστον €624 εκατ.

• Tram di Firenze (Ιταλία): το δίκτυο τραμ της Φλωρεντίας, μήκους 19,5 χλμ με 38 στάσεις, το οποίο εξυπηρετεί άνω των 34 εκατ. επιβατών ετησίως.

• Ερευνητικό Κέντρο του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου του Μόντρεαλ (Καναδάς): ένα από τα μεγαλύτερα κέντρα έρευνας στον τομέα της υγείας στη Βόρεια Αμερική, που υλοποιήθηκε στο πλαίσιο μακροχρόνιας σύμπραξης με την Κυβέρνηση του Κεμπέκ