«Μυστικός Δείπνος»: Οι άγνωστες ιστορίες πίσω από τη δημιουργία του κορυφαίου έργου του Λεονάρντο Ντα Βίντσι

Πώς επέλεξε τα πρόσωπα που παρέπεμπαν στον Ιησού και τον Ιούδα και πόσα χρόνια χρειάστηκαν για να ολοκληρώσει την εμβληματική τοιχογραφία.

Tο Θείο Πάθος ενέπνευσε πολλούς μεγάλους καλλιτέχνες οι οποίοι αποτύπωσαν στον καμβά τους σκηνές από τη διαδρομή του Ιησού προς τη Σταύρωση και την Ανάσταση. Μοναδική θέση ανάμεσα σε αυτά τα έργα, ωστόσο, κατέχει ο αριστουργηματικός «Μυστικός Δείπνος» του Λεονάρντο Ντα Βίντσι καθώς ποτέ ξανά στην ιστορία της τέχνης δεν έχουν αποτυπωθεί τα ανθρώπινα τα συναισθήματα 13 διαφορετικών προσώπων τόσο ανάγλυφα και ρεαλιστικά.

Ο Ντα Βίντσι ξεκίνησε να φιλοτεχνεί τον διαστάσεων 880X 460 εκ. «Μυστικό Δείπνο» στον μεγάλο τοίχο της τραπεζαρίας του μοναστηριού Σάντα Μαρία ντέλε Γκράτσιε στο Μιλάνου κατά παραγγελία του δούκα Λουντοβίκο Σφόρτσα και χρειάστηκε επτά ολόκληρα χρόνια για να τον ολοκληρώσει το 1948. Φιλόδοξος καλλιτεχνικός στόχος του ήταν καταγράψει, όσο πιο πιστά γίνεται τις αντιδράσεις των δώδεκα Αποστόλων τη στιγμή που ο Ιησούς τούς ανακοινώνει πως σύντομα ένας από αυτούς θα τον προδώσει («ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι εἷς ἐξ ὑμῶν παραδώσει με»).

Επιστράτευσε λοιπόν ανθρώπινα μοντέλα έτσι ώστε να βρει τα κατάλληλα πρόσωπα. Λέγεται, μάλιστα, πως χρειάστηκε να δει αρκετούς νέους μέχρι να καταλήξει στον 19χρονο που θεώρησε πως ήταν ιδανικός για την αναπαράσταση του Ιησού ενώ για την αποτύπωση του Ιούδα χρησιμοποίησε έναν φυλακισμένο εγκληματία.

Η εξαιρετικά προσεκτική αυτή επιλογή των προσώπων σε συνδυασμό με την τεχνική που χρησιμοποίησε – δεν ήταν αυτή που συνηθιζόταν στις τοιχογραφίες που δεν επέτρεπε αλλαγές- κατέληξαν σε ένα αποτέλεσμα πραγματικό συγκλονιστικό, εξασφαλίζοντας, δικαιωματικά, στον «Μυστικό δείπνο» μια κορυφαία θέση ανάμεσα στα σημαντικότερα έργα τέχνης όλων των εποχών.

Η λεπτομέρεια και η συναισθηματική ένταση σε κάθε μια από τις 13 φιγούρες που έχει ζωγραφίσει προσδίδουν στο τελικό αποτέλεσμα μια απίστευτη ρεαλιστικότητα λες και βλέπεις τη σκηνή να εκτυλίσσεται ζωντανά, μπροστά στα μάτια σου.

Το πρόσωπο του Ιησού, το οποίο ο Ντα Βίντσι δούλευε επί έξι μήνες, είναι καθαρό και γαλήνιο σε αντίθεση με τα πρόσωπα, τη στάση του σώματος και τις χειρονομίες της συντριπτικής πλειοψηφίας των μαθητών του που εκπέμπουν ξεκάθαρα έκπληξη αλλά και οργή μετά την ανακοίνωση της προδοσίας. Ο Ιούδας πάλι, τρίτος εξ δεξιών του Ιησού, απεικονίζεται σε χαμηλότερη θέση απ’ όλους, σκοτεινός και ταραγμένος, κρατώντας στα χέρια του το πουγκί με τα 30 αργύρια.

Αυτός ήταν το τελευταίο πρόσωπο που ζωγράφισε ο σπουδαίος καλλιτέχνης ο οποίος πέρασε ατελείωτες ώρες πάνω στην ψηλή σκαλωσιά που είχε στηθεί μπροστά στον τοίχο όπου ξεδίπλωνε, αριστοτεχνικά, το μεγαλειώδες καλλιτεχνικό όραμά του. Μαρτυρίες από ανθρώπους που βρέθηκαν εκεί περιγράφουν έναν ζωγράφο απολύτως αφοσιωμένο στο έργο του, που πολλές φορές έμενε για μερόνυχτα άγρυπνος και νηστικός για να μην χάσει την έμπνευσή του ενώ άλλοτε πάλι έφευγε μέσα σε λίγα λεπτά καθώς ένιωθε πως δεν διέθετε τον απαραίτητο καλλιτεχνικό οίστρο.

Έτσι, με πολύ κόπο, πόνο σώματος και ψυχής, πείσμα αλλά και απαράμιλλο ταλέντο κατάφερε ο μέγας αυτός μετρ της ζωγραφικής να προικίσει την ιστορία της παγκόσμιας τέχνης με την πιο ζωντανή και διαχρονική αποτύπωση μιας από τις συγκλονιστικότερες σκηνές της Αγίας Γραφής, που παραμένει αξεπέραστη από τον 15ο αιώνα μέχρι σήμερα.

Protothema.gr