Βιολάντα: Όσα γνωρίζουμε για τις παραλείψεις - Η άδεια που δόθηκε με προθεσμία και τα κενά ασφαλείας

Η Περιφέρεια Θεσσαλίας εντόπισε «μη συμβατότητα» των δεξαμενών με τη λειτουργία του εργοστασίου - Εξέδωσε άδεια με προθεσμία «για ανασυγκρότηση» 

Κενά ασφαλείας, παραλείψεις και καταγγελίες εργαζομένων έρχονται στο φως της δημοσιότητας για το εργοστάσιο της «Βιολάντα» στα Τρίκαλα, τα οποία φαίνεται πως προμήνυαν ότι αργά ή γρήγορα θα φτάναμε στην τραγωδία της περασμένης Δευτέρας.

Οι εργαζόμενοι έκαναν λόγο εδώ και καιρό για την ύπαρξη περίεργης οσμής στους χώρους του εργοστασίου, ανιχνευτές αερίου δεν υπήρχαν ως όφειλαν, ενώ δεν γίνονταν οι απαραίτητοι έλεγχοι των δικτύων προπανίου. Έτσι, φτάσαμε στη φονική έκρηξη τα ξημερώματα της Δευτέρας, η οποία στοίχισε τη ζωή πέντε εργατριών που εργάζονταν στη βραδινή βάρδια.

Έγγραφα της Περιφέρειας προκαλούν ερωτήματα

Έγγραφα της Περιφέρειας Θεσσαλίας ήδη από το 2020 έκαναν λόγο για «μη συμβατότητα» της λειτουργίας του εργοστασίου σχετικά με την τοποθέτηση των δύο υπόγειων δεξαμενών, από τις οποίες διέρρευσε το προπάνιο που προκάλεσε την έκρηξη.

Σύμφωνα με το έγγραφο, το οποίο έχει ημερομηνία από το 2020: «Τη μη συμβατότητα της λειτουργίας της βιοτεχνίας όσον αφορά την τοποθέτηση των δύο υπόγειων δεξαμενών 9.000 λίτρων σε απόσταση μικρότερη των 3 μέτρων από τα όρια ιδιοκτησίας και την τοποθέτηση δύο υπέργειων δεξαμενών 5.000 λίτρων και 9.000 λίτρων σε απόσταση μικρότερη των 7,5 μέτρων από τα όρια ιδιοκτησίας σύμφωνα με τις αποστάσεις που προβλέπεται στην Υ.Α Αριθμ. Δ3/14858/93 /ΦΕΚ 477 Β-)».

Στο ίδιο έγγραφο σημειώνεται: «Προκειμένου να εξετάσουμε τη χορήγηση προσωρινής άδειας λειτουργίας για τεχνική ανασυγκρότηση σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 22 του Ν.3982/2011 και ο φορέας της δραστηριότητας να συμμορφωθεί με την ισχύουσα νομοθεσία (για τις αποστάσεις των δεξαμενών από τα όρια ιδιοκτησίας) υπέβαλε στην Υπηρεσία μας με τη σχετ (14) αίτηση τα απαιτούμενα δικαιολογητικά όπως περιγράφονται στο σχετ. (15) έγγραφό μας».

«Με προθεσμία για ανασυγκρότηση» η άδεια

Παράλληλα, σε δεύτερο έγγραφο της Περιφέρειας, με ημερομηνία 19-2-2020, το οποίο πρόκειται για την άδεια λειτουργίας, αναφέρεται ότι η χορήγηση της άδειας γίνεται «με προθεσμία για τεχνική ανασυγκρότηση (με την επαναποτοθέτηση δεξαμενών υγραερίου σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία) της βιοτεχνίας παρασκευής μπισκότων».

Στην απόφαση αυτή δίνεται προθεσμία δύο ετών για να συμμορφωθεί η επιχείρηση με τους κανόνες ασφαλείας και με την προβλεπόμενη νομοθεσμία.

Αναφέρεται, δε, πως «κατά την διάρκεια της προθεσμίας αυτής επιτρέπεται η λειτουργία της βιοτεχνίας με την επιφύλαξη της τήρησης των κείμενων διατάξεων και με τους εξής όρους:

• Να υπάρχουν και να διατηρούνται σε καλή κατάσταση τα αναγκαία μέτρα ασφαλείας για τη ζωή και την υγεία των εργαζομένων καθώς και των περιοίκων και των καταναλωτών (π.χ. τοποθέτηση προστατευτικών περιφραγμάτων προ των μηχανημάτων που κινούνται επικίνδυνα, εξασφάλιση επαρκούς φωτισμού και αερισμού στο χώρο εργασίας, πρόχειρο φαρμακείο, κ.λπ.).
• Να λαμβάνονται όλα τα αναγκαία μέτρα για την προστασία του περιβάλλοντος και για την μη πρόκληση ενοχλήσεων στους περιοίκους, και να τηρούνται τα προβλεπόμενα από τις διατάξεις του Π.Δ. 1180/1981 (ΦΕΚ 293Α).
• Να τηρούνται οι αστυνομικές, υγειονομικές και του Υπουργείου Εργασίας διατάξεις.
• Να τηρούνται οι διατάξεις του κανονισμού εσωτερικών ηλεκτρικών εγκαταστάσεων.
• Να τηρούνται τα μέτρα πυροπροστασίας που προβλέπονται από την ΚΥΑ Α.Π 136860/1673/Φ15/2018(ΦΕΚ 6210Β)
• Να απασχολείται το απαιτούμενο από τη Νομοθεσία προσωπικό.

Μέσα σε δύο χρόνια, η επιχείρηση ήταν υποχρεωμένη να «εφοδιαστεί με με άδεια δόμησης για την τοποθέτηση των δεξαμενών υγραερίου από την αρμόδια Πολεοδομική Υπηρεσία».

Το υπόγειο ήταν αδήλωτο

Όπως προέκυψε από τις έρευνες, το υπόγειο του εργοστασίου παραγωγής, στο οποίο φέρεται να έγινε και η έκρηξη και πάνω από το οποίο εργάζονταν οι πέντε άτυχες γυναίκες, ήταν αδήλωτο.

Στο επικαιροποιημένο σχέδιο πυρασφάλειας που είχε υποχρέωση να καταθέσει και κατέθεσε η εταιρεία τον Νοέμβριο του 2025 γίνεται αναφορά σε 4 υπόγειες δεξαμενές προπανίου, και όχι σε 2 υπέργειες οι οποίες είναι 20ετίας ή 25ετίας, κάτι που σημαίνει ότι δεν ήταν αδειοδοτημένες οι 2 δεξαμενές.

Εξάλλου, με δεδομένο το γεγονός ότι το υπόγειο, περίπου 400 τ.μ. δεν ήταν δηλωμένο, δεν υπήρχαν και ανιχνευτές για διαρροή αερίου. Αυτό σημαίνει πρακτικά ότι η έκρηξη έγινε στο υπόγειο, το οποίο όμως δεν είναι αποτυπωμένο στα σχέδια του εργοστασίου, επομένως δεν υπάρχει στα σχέδια της πυρασφάλειας, και ως εκ τούτου δεν υπήρχε ανιχνευτής εντοπισμός διαρροής προπανίου.

Σοβαρές παραλείψεις για την ασφάλεια των εργαζομένων

Σύμφωνα με έκθεση του Τμήματος Εξουδετέρωσης Εκρηκτικών Μηχανισμών, δεν υπήρχε ανιχνευτής αερίων, οι σωληνώσεις δεν θα έπρεπε να είναι στο χώμα, αλλά πάνω από αυτό, ακριβώς για να διαπιστωθεί η διαρροή και τρίτον, οι δεξαμενές προπανίου που είναι εξωτερικά του εργοστασίου θα έπρεπε να είναι πιο κοντά σε αυτό.

Επιπλέον αποκαλύψεις έρχονται στο φως της δημοσιότητας, όσον αφορά και την ασφαλτόστρωση πάνω από τις σωληνώσεις. Ειδικοί εξηγούν ότι, το προπάνιο δεν έβρισκε δρόμο διαφυγής μετά τη διαρροή, με αποτέλεσμα να κινείται στο υπόγειο του εργοστασίου -το οποίο εξετάζεται αν είχε δηλωθεί ή ήταν αδήλωτο- και με τον σπινθήρα από τις αντλίες νερού, προκλήθηκε η έκρηξη.

Η φωτογραφία, που δημοσιεύει το Newsbomb.gr, δείχνει τμήμα των σωληνώσεων προπανίου που βρίσκονταν στο υπόγειο του εργοστασίου να έχει υποστεί διάτρηση. Το γεγονός ενδέχεται να αποτέλεσε καταλυτικό παράγοντα για την έκρηξη στη «Βιολάντα», που προκάλεσε τον θάνατο των πέντε εργαζομένων και ουσιαστικά έκοψε στα δύο τη συγκεκριμένη πτέρυγα.

Οι καταγγελίες εργαζομένων

Εργαζόμενοι καταθέτουν στις Αρχές ότι για αρκετές ημέρες υπήρχε έντονη μυρωδιά αερίου, για την οποία ενημέρωσαν προϊσταμένους και υπευθύνους, ωστόσο η λειτουργία του εργοστασίου συνεχίστηκε κανονικά.

«Υπήρχε και οσμή. Και αυτό δεν είναι τυχαίο. Η βιομηχανία είναι υποχρεωμένη, στο πλαίσιο των μέτρων ασφαλείας, να προσθέτει στο προπάνιο μια χημική ουσία, την αιθυλομερκαπτάνη, η οποία δίνει έντονη και χαρακτηριστική οσμή, ώστε όταν υπάρξει διαρροή να γίνεται άμεσα αντιληπτή», δήλωσε σχετικά στο Newsbomb και την Κατερίνα Ρίστα, ο ενεργειακός επιθεωρητής Μιχάλης Χριστοδουλίδης.

«Το έλεγαν όλοι όσοι δούλευαν εκεί και αυτοί που λένε το αντίθετο το ήξεραν. Από την στιγμή που βρήκαν προπάνιο, βρήκαν τις σωλήνες ότι είχαν τρύπες. Άρα κάτι έφταιγε. Κάτι έμεινε έτσι, χωρίς να διορθωθεί. Το ήξεραν όλοι και οι εργαζόμενοι το ήξεραν και δεν έγινε τίποτα. Όλοι το ξέρανε, απλώς αμελούσαν να φτιάξουν αυτά που έπρεπε», κατήγγειλε η αδελφή της Ελένης Κατσαρού, ενός από τα θύματα του δυστυχήματος.

«Πολλές φορές. Πολλές φορές. Κόβονταν δάχτυλα. Χτυπούσε ο κόσμος. Πήγαιναν με ράμματα στο νοσοκομείο. Γίνονταν πολλά. Δεν υπήρχαν τρόποι ασφαλείας προφανώς. Ήταν άθλιες οι συνθήκες και υπολειτουργούσαν και το συγκεκριμένο βράδυ έλειπε προσωπικό και υπολειτουργούσαν. Κάποιος αρρώστησε. Κάποιος δεν πήγε. Κάποιος είχε ένα άρρωστο παιδί. Άρα η βάρδια υπολειτουργούσε. Καταγγελίες δεν γίνονταν. Εάν έκανες καταγγελία έχανες την δουλειά σου. Αδιαφορούσαν. Το άκουσα και από άλλους εργαζόμενους που ήρθαν στο σπίτι», συμπληρώνει.