Η «Σιδηρά μεραρχία « Λαρίσης -πως οι πεδινοί της Θεσσαλίας απέκρουσαν τους ορεινούς Αλπινιστές

Επιτρέψτε μου σήμερα, ημέρα επετείου, μια ξεχωριστή αναφορά σε έναν μεγάλο στρατιωτικό σχηματισμό, την 1η Μεραρχία Πεζικού, την επονομαζόμενη "Σιδηρά Μεραρχία Λαρίσης". Ήταν εκείνη η μονάδα που σήκωσε το κύριο βάρος της άμυνας στον Τομέα της Πίνδου, εκείνη που κύκλωσε την Ιταλική Μεραρχία Αλπινιστών "Τζούλια", εκείνη που τον Μάρτιο του 1941 άντεξε νικηφόρα και απέκρουσε την αιχμή της μεγάλης Εαρινής Επίθεσης, που διηύθυνε στα βορειοηπειρωτικά βουνά ο ίδιος ο Μουσολίνι. Διοικητής της ήταν ο υποστράτηγος Βασίλειος Βραχνός.

Οι οργανικές μονάδες της ήταν: 2ο Σύνταγμα Πεζικού (Βόλου), 4ο Σύνταγμα Πεζικού (Λαρίσης), 5ον Σύνταγμα Πεζικού (Τρικάλων), 51ο Σύνταγμα Πεζικού (Τρικάλων), 52ο Σύνταγμα Πεζικού (Λαρίσης) και 1ο Σύνταγμα Ορειβατικού Πυροβολικού.

Κατά τον Λάζαρο Αρσενίου, ο οποίος έλαβε μέρος στον πόλεμο ως έφεδρος ανθυπολοχαγός, «στην Πίνδο πολεμούν Θεσσαλοί κατά 90%. Από τους Θεσσαλούς τουλάχιστον 25% είναι Βλάχοι, καταγόμενοι από την Πίνδο, που την ξέρουν πολύ καλά. Αλλά και οι άλλοι Θεσσαλοί έχουν δεσμούς με βουνά, αφού η περιοχή τους είναι κατά 64% ορεινή».

Ο επιτελάρχης του Β΄ Σώματος Στρατού Δ. Μαχάς δεν στερείται επαίνων για τους Θεσσαλούς μαχητές: «Η Τζούλια εθεωρείτο η καλύτερη μονάδα του ιταλικού στρατού. Είχε όλα τα εφόδια για ορεινό αγώνα. Οι στρατιώτες της κατάγονταν από τις Άλπεις και ήσαν ειδικά εκπαιδευμένοι για ορεινό αγώνα. Την επίλεκτη αυτή μονάδα εκλήθησαν να την αντιμετωπίσουν Θεσσαλοί, που οι περισσότεροί τους ήσαν πεδινοί και χωρίς τα κατάλληλα εφόδια. Αλλά “την έκαναν καλά”. Ο Θεσσαλός στρατιώτης είναι εκλεκτός. Ο Θεσσαλός στρατιώτης είναι πολύ πειθαρχικός, πολύ υπομονετικός και δείχνει μεγάλη αντοχή στην πείνα και στις κακουχίες του πολέμου. Ανεβαίνει και στις δυσπρόσιτες κορφές. Στην Πίνδο οι πεδινοί της Θεσσαλίας νίκησαν τους ορεινούς της Ιταλίας».

(Καλπάκι Ιωαννίνων. Ο «Πολεμιστής Στρατιώτη του 1940» φιλοτεχνήθηκε το 1966 από τον γλύπτη και καθηγητή του Πολυτεχνείου Λάζαρο Λάμερα. Photo © Γεώργιος Μάνης)