Άδικη και αντιπεριβαλλοντική η νέα πολιτική αρδευτικών τελών

Καθημερινά αποκαλύπτονται τα αδιέξοδα που δημιουργούνται στον τομέα της διαχείρισης του αρδευτικού νερού, τόσο στη Θεσσαλία όσο και γενικότερα στη χώρα.

Αποκαλυπτική είναι μια πρόσφατη ανακοίνωση αγροκτηνοτροφικών συλλόγων της περιοχής Ελασσόνας (δες εδώ {1} το σχετικό δημοσίευμα).

Μέσα από αυτήν αναδεικνύονται σε μικρογραφία τα διαχρονικά προβλήματα διαχείρισης υδάτων, ενεργειακής πολιτικής, έλλειψης ενιαίου φορέα διαχείρισης υδάτων, της κοστολόγησης - τιμολόγησης του νερού (Κ-Τ) κ.α.

Ειδικότερα με το τελευταίο ζήτημα, δηλαδή της Κ-Τ (που αφορά εν μέρει και το παραπάνω δημοσίευμα), ο ιστότοπός μας ασχολήθηκε εκτενώς στα μέσα του 2017, τόσο όταν εκδόθηκε η σχετική Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ 135275/22-05-2017) στα πλαίσια των υποχρεώσεων της χώρας μας για εφαρμογή της οδηγίας 60/2000 της Ε.Ε. και του Ν. 3199/2003, όσο και κατά την συζήτηση στη Βουλή, σε ειδική συνεδρίαση της Υποεπιτροπής Υδατικών Πόρων για το ίδιο θέμα (δες εδώ {2} τον σχετικό σύνδεσμο).

Είχαμε επισημάνει τότε μεταξύ άλλων ότι : «…Το πρώτο συμπέρασμα λοιπόν είναι ότι η προσπάθεια προσαρμογής στις απαιτήσεις της οδηγίας είναι αποσπασματικές χωρίς να συνοδεύονται από την αναγκαία σταθερή και ενιαία πολιτική στη διαχείριση των υδάτων. Στην πραγματικότητα μας έχουν «πάρει σβάρνα» οι εξελίξεις και η γύμνια και το αλαλούμ του τομέα Διαχείρισης Υδάτων πλέον δεν κρύβεται με τίποτα…».

Και πιο κάτω «…Όλοι πλέον, έστω και εάν δεν το διατυπώνουν καθαρά, αναγνωρίζουν ότι το υδατικό ισοζύγιο σε πολλά υδατικά διαμερίσματα, φυσικά και για τη Θεσσαλία, είναι έντονα αρνητικό. Χρόνια τώρα και εμείς από τον ιστότοπό μας, με τις λίγες δυνάμεις που διαθέτουμε, προτείνουμε και πιέζουμε αφενός για ενίσχυση της «προσφοράς» με έργα αποθήκευσης και μεταφοράς νερού αφετέρου για μια σχεδιασμένη πολιτική επενδύσεων σε έργα διανομής, νέες τεχνολογίες, μεθόδους περιορισμούς στις καταναλώσεις, μέτρα κ.ο.κ. στο σκέλος της ζήτησης. Τα τελευταία δύο χρόνια, έναντι των απόψεων αυτών, ακούμε συνεχώς από κυβερνητικούς παράγοντες ότι έχουν τη λύση, το μόνο όμως που συγκεκριμενοποιούν είναι ότι δεν θέλουν την μεταφορά από Αχελώο, χωρίς να λένε με ποιο τρόπο θα ισοσκελίσουν το αρνητικό ισοζύγιο…»

Σε ένα παρόμοιο άρθρο (δες εδώ {3} τον σχετικό σύνδεσμο) επίσης σημειώναμε :

«Μία βασική παρατήρηση για την οδηγία 60/2000 : Παρότι πρόκειται για εργαλείο οπωσδήποτε εκσυγχρονιστικό για την ΔΥ (τεχνικά – επιστημονικά), διαπνέεται από τις τρέχουσες αντιλήψεις που κυριαρχούν σήμερα στην ΕΕ όπου, ακόμη και βασικά για την ζωή μας αγαθά, όπως το νερό, η ενέργεια κ.α. αντιμετωπίζονται κατά βάση ως εμπόρευμα και παραγνωρίζεται η κοινωνική τους διάσταση. Στα πλαίσια αυτά η αναγκαία Κ-Τ, που θα αντικαταστήσει ένα χαώδες, συχνά άδικο και κυρίως αντιοικολογικό σύστημα κανόνων ΔΥ στη χώρα μας και ειδικότερα στην Γεωργία, προβάλλει πλέον σαν κίνδυνος για τους αγρότες - παραγωγούς, ειδικά τους μικρομεσαίους. Με την επιφύλαξη να δούμε στην πράξη τον τρόπο εφαρμογής των κανόνων της ΚΥΑ, θεωρούμε κατ’ αρχήν όχι άδικους τους χαρακτηρισμούς για «χαράτσι» κ.λ.π. και δικαιολογημένη την ανησυχία των καταναλωτών, που έτσι και αλλιώς τα τελευταία χρόνια βλέπουν την ζωή τους να υποβαθμίζεται και πολλά αγαθά πρώτης ανάγκης να γίνονται απλησίαστα.Όμως, προσοχή, δεν πρέπει όλα αυτά να μας οδηγήσουν στο άλλο άκρο και να απορρίπτουμε συλλήβδην κάθε είδους πρωτοβουλία για εφαρμογή κανόνων στην ΔΥ. Έτερον εκάτερον. Η οικολογική ισορροπία κινδυνεύει από τον τρόπο που σήμερα διαχειριζόμαστε τα νερά και ταυτόχρονα το κόστος χρήσης αντικειμενικά αυξάνεται από την συνεχιζόμενη «αναρχία» (π.χ. ανεξέλεγκτες αντλήσεις από τον υπόγειο υδροφορέα - από όλο και μεγαλύτερο βάθος - παραβιάζοντας κάθε όριο οικολογικής προστασίας, κατανάλωση νερού χωρίς έλεγχο ή περιορισμούς, κ.α.). Κατά την άποψή μας, ακόμη και εάν δεν υπήρχε η οδηγία, θα έπρεπε ΕΜΕΙΣ ΟΙ ΙΔΙΟΙ να αναζητήσουμε και να διαμορφώσουμε ένα σύγχρονο πλαίσιο κανόνων για την ΔΥ. Δυστυχώς δεν το πράξαμε…»

Τρία χρόνια μετά εξακολουθούν να μην υπάρχουν, ενιαίοι και ισχυροί για όλους, κανόνες τιμολόγησης του αρδευτικού νερού. Η κάθε Περιφέρεια (που έχει σήμερα την αρμοδιότητα εποπτείας των ΤΟΕΒ) ή ο κάθε ΟΤΑ (εν προκειμένω ο Δήμος Ελασσόνας), προσπαθούν μόνοι τους για μια «δίκαιη» ή αποδεκτή από τους χρήστες πολιτική, προφανώς για να ισορροπούν ανάμεσα στο «πολιτικό κόστος» και την υποχρέωσή τους να προστατεύσουν στον τόπο τους τον πολύτιμο αυτό φυσικό πόρο και το περιβάλλον συνολικά. Ταυτόχρονα η υπέρμετρη αύξηση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας (πάνω από 60% τα τελευταία χρόνια) δεν επιτρέπει στους καλλιεργητές και τους κτηνοτρόφους να διατηρήσουν μια βιώσιμη οικονομική δραστηριότητα, ενώ οι γνωστές υποσχέσεις για εγκατάσταση φωτοβολταϊκών μονάδων αποτελούν μια έξυπνη «εκτροπή» από το πραγματικό πρόβλημα, δεδομένου ότι και τα συστήματα αυτά οι ίδιοι θα τα πληρώσουν και φυσικά δεν θα έλθουν μόνα τους από τον ουρανό.

Η προτροπή συνεπώς των συλλόγων προς τον Δήμο Ελασσόνας να «...απαιτήσει μείωση της τιμής του αγροτικού ρεύματος ..» από την Κυβέρνηση, πρωτίστως αποτελεί, κατά την άποψή μας, δικό τους καθήκον. Ο αγώνας που πρέπει να κάνουν αφορά μεν την τιμολογιακή πολιτική του αρδευτικού νερού, αλλά αφορά εξίσου την υλοποίηση έργων ταμίευσης και εξοικονόμησης νερού, την ενεργειακή πολιτική συνολικά, αλλά και την θεσμοθέτηση ενιαίου φορέα διαχείρισης υδάτων.

Οι χρήστες νερού με τους φορείς τους (ΤΟΕΒ, Αυτοδιοίκηση) - που συνήθως απουσιάζουν από τις συζητήσεις για όλα αυτά τα κρίσιμα θέματα - καλούνται να υλοποιήσουν τις (συχνά αλληλοαναιρούμενες) πολιτικές αποφάσεις και να επιβαρυνθούν με τις συνέπειες, ενώ δεν διαθέτουν ούτε το σύγχρονο θεσμικό πλαίσιο, ούτε την οργάνωση, αλλά ούτε και τα κατάλληλα τεχνολογικά εργαλεία (π.χ καταμέτρηση των καταναλώσεων του αρδευτικού νερού), όπως συμβαίνει στις περισσότερες Ευρωπαϊκές χώρες.

Για μια ακόμη φορά διαπιστώνεται ότι συνεχώς αναβάλλονται οι απαιτούμενες δύσκολες αποφάσεις στην διαχείριση του νερού, ότι υπάρχει έλλειψη αξιοπιστίας στην εφαρμογή οπουδήποτε κανονιστικού πλαισίου (από όσα θεσμοθέτησε η Πολιτεία ή κάποιος συναρμόδιος φορέας της αυτοδιοίκησης), ότι σε γενικές γραμμές κινούμαστε με ευχολόγια, με υποσχέσεις και με ωραιοποιήσεις καταστάσεων και ότι η κατάσταση ολοένα και χειροτερεύει !