«Πράσινο φως ΕΕ» για τον πλήρη αποκλεισμό συνταξιούχων αγροτών από το σύνολο των επιδοτήσεων από 2028

Τη δυνατότητα αποκλεισµού των συνταξιούχων αγροτών από κάποιες ή ακόµα και όλες τις µορφές εισοδηµατικής στήριξης από το 2028 και µετά, δίνει στα κράτη-µέλη το κείµενο της µερικής συµφωνίας για τη νέα ΚΑΠ. Τα παραπάνω προβλέπει το αναθεωρηµένο Άρθρο 5 «Είδη παρεµβάσεων και διατάξεις για τη χρηµατοδοτική στήριξη», το οποίο συµφωνήθηκε από κοινού µεταξύ Κοµισιόν και υπουργών Γεωργίας. 

Το αρχικό κείµενο της ΚΑΠ που δηµοσιεύτηκε τον Ιούλιο του 2025 προέβλεπε τον υποχρεωτικό αποκλεισµό από το τσεκ των συνταξιούχων µετά το 2032. Πλέον, γίνεται προαιρετικός ο αποκλεισµός, αλλά, πρώτον µπορεί να αφορά όλες τις µορφές στήριξης (τσεκ, συνδεδεµένες, αγροπεριβαλλοντικά, εξισωτική κ.λπ) και δεύτερον δύναται να ξεκινήσει από την αφετηρία της ερχόµενης προγραµµατικής περιόδου, δηλαδή το 2028.

Σχετικά πάντως µε την επιδότηση εξόδου από το αγροτικό επάγγελµα, η ΚΑΠ αναφέρει στο Άρθρο 16 «∆έσµη µέτρων για τους γεωργούς νεαρής ηλικίας», τη δυνατότητα πρόβλεψης «Παρέµβασης συνεργασίας που διευκολύνουν τη διαδοχή µεταξύ γενεών, µε σκοπό τη µεταβίβαση της γεωργικής εκµετάλλευσης γεωργών που έχουν συµπληρώσει το όριο ηλικίας συνταξιοδότησης που καθορίζεται από την εθνική νοµοθεσία και λαµβάνουν σύνταξη γήρατος, σε γεωργό νεαρής ηλικίας ή νέο γεωργό».

Αυτή η παρέµβαση θα µπορούσε να έχει διάφορες µορφές. Για παράδειγµα, ο παλαιότερος και ο νεότερος γεωργός δηµιουργούν ένα κοινό σχήµα εκµετάλλευσης, µε συγκεκριµένο χρονοδιάγραµµα για τη µεταφορά του εξοπλισµού, των δικαιωµάτων και της ευθύνης διαχείρισης στον διάδοχο. Στην Ιρλανδία, για παράδειγµα, έχει εφαρµοστεί στήριξη για τη δηµιουργία καταχωρισµένων γεωργικών εταιρικών σχηµάτων που προβλέπουν µεταβίβαση τουλάχιστον του 80% των περιουσιακών στοιχείων της εκµετάλλευσης σε νέο διάδοχο µέσα σε έως δέκα χρόνια.

Αναµένεται πάντως και η τελική πρόταση της Ευρωβουλής που θα οδηγήσει στον Τρίλογο για τη διαπραγµάτευση της ΚΑΠ, όπου υπάρχουν προτάσεις για τροπολογίες οι οποίες προβλέπουν πριµ εξόδου έως και 50.000 ευρώ.

Αναλυτικά το σχετικό Άρθρο που αφορά τους συνταξιούχους διαµορφώθηκε ως εξής:

Άρθρο 5: Είδη παρεµβάσεων και διατάξεις για τη χρηµατοδοτική στήριξη

1. Καθορίζονται τα ακόλουθα είδη παρεµβάσεων της ΚΑΠ:

α) Φθίνουσα εισοδηµατική στήριξη βάσει έκτασης.

β) Συνδεδεµένη εισοδηµατική στήριξη.

γ) Ειδική ενίσχυση για το βαµβάκι.

δ) Ενίσχυση για φυσικούς και άλλους ειδικούς ανά περιοχή περιορισµούς.

ε) Στήριξη για µειονεκτήµατα που προκύπτουν από ορισµένες υποχρεωτικές απαιτήσεις.

στ) Αγροπεριβαλλοντικές και κλιµατικές δράσεις.

ζ) Ενίσχυση για µικρούς γεωργούς.

η) Στήριξη για εργαλεία διαχείρισης κινδύνων.

θ) Στήριξη επενδύσεων για γεωργούς, κατόχους δασών και επιχειρήσεις που µεταποιούν ή εµπορεύονται γεωργικά προϊόντα. [...]

ι) Στήριξη για την εγκατάσταση γεωργών νεαρής ηλικίας, νέων γεωργών, την έναρξη αγροτικών επιχειρήσεων, τη διαφοροποίηση του εισοδήµατος των γεωργικών νοικοκυριών και την ανάπτυξη µικρών γεωργικών εκµεταλλεύσεων.

ια) Υπηρεσίες ανακούφισης των γεωργών.

ιβ) Στήριξη για το LEADER.

ιγ) Στήριξη για την ανταλλαγή γνώσεων και την καινοτοµία στη γεωργία [...]

ιδ) Στήριξη για την εδαφική ανάπτυξη και τις τοπικές πρωτοβουλίες συνεργασίας.

ιε) Στήριξη για παρεµβάσεις στις εξόχως απόκεντρες περιοχές[...]

ιστ) Στήριξη για παρεµβάσεις στα µικρότερα νησιά του Αιγαίου.

ιζ) Στήριξη για το πρόγραµµα της ΕΕ για τα σχολεία [...]

ιη) Τοµεακά προγράµµατα

ιθ) Πληρωµές κρίσης

[...] 3γ. Για καθεµία από τις παρεµβάσεις της παραγράφου 1, τα κράτη µέλη µπορούν να αποφασίζουν ότι οι αιτούντες που συµπληρώνουν το όριο ηλικίας συνταξιοδότησης που καθορίζεται από την εθνική νοµοθεσία και λαµβάνουν σύνταξη γήρατος δεν είναι πλέον επιλέξιµοι για στήριξη στο πλαίσιο των εν λόγω παρεµβάσεων. Τα κράτη µέλη που κάνουν χρήση αυτής της δυνατότητας διασφαλίζουν τη συµµόρφωση µε τις αρχές της ίσης µεταχείρισης και της απαγόρευσης των διακρίσεων και αιτιολογούν την επιλογή τους µε βάση τους στόχους της καλύτερης στόχευσης της εισοδηµατικής στήριξης ή της ανανέωσης των γενεών.

Στα 200.000 ευρώ µέγιστο η στήριξη για ίδρυση Οµάδων

Η πρόταση τροποποιεί τους όρους ενίσχυσης για τη σύσταση οργανώσεων. Συγκεκριµένα, το ετήσιο όριο στήριξης για την εγκατάσταση οµάδων παραγωγών και οργανώσεων παραγωγών µεταβάλλεται από 100.000 σε 200.000 ευρώ. Προστίθεται επίσης ειδικό όριο στήριξης για τη σύσταση διεπαγγελµατικών οργανώσεων: έως 10% των ετήσιων δαπανών της οργάνωσης, µε ανώτατο ποσό 200.000 ευρώ ανά έτος. Η στήριξη θα είναι για µία πενταετία.