Υπερυψωμένα σπίτια χωρίς υπόγειο στη νέα Μεταμόρφωση Καρδίτσας

• Νομοσχέδιο για μετεγκατάσταση της Μεταμόρφωσης Καρδίτσας, πρώτοι κλιματικοί πρόσφυγες μετά τις πλημμύρες από την κακοκαιρία Daniel.
• Τα νέα σπίτια έως δύο ορόφων θα είναι υπερυψωμένα χωρίς υπόγειο, με υποχρεωτική στάθμη ισογείου κατά ένα μέτρο και πενήντα εκατοστά.
• Ο παλαιός οικισμός δεν θα κατεδαφιστεί. Επιτρέπονται επισκευές και αλλαγή χρήσης σε αγροικίες για διασωθέντα κτίσματα.
• Οι υποδομές χρηματοδοτούνται από τον Δήμο Παλαμά μέσω του Ειδικού Προγράμματος Αντιμετώπισης Φυσικών Καταστροφών, τις κατοικίες δωρίζει ο ΣΕΒ.

Στην τελική ευθεία για την οικοδόμηση ενός νέου χωριού που θα στεγάσει τους κατοίκους της Μεταμόρφωσης Καρδίτσας, τους πρώτους κλιματικούς πρόσφυγες στη σύγχρονη ιστορία της χώρας, βρίσκονται οι αρμόδιες Αρχές.

Οι λεπτομέρειες της μετεγκατάστασης της κοινότητας αποτυπώνονται σε νομοσχέδιο του υπουργείου Περιβάλλοντος, το οποίο δόθηκε για διαβούλευση πριν από λίγες ημέρες, τρία και πλέον χρόνια μετά την καταστροφή της περιοχής από την κακοκαιρία «Daniel», τον Σεπτέμβριο του 2023.

Οπως αποφασίστηκε, τα νέα σπίτια θα είναι έως δύο ορόφων και στο σύνολό τους υπερυψωμένα, χωρίς υπόγειο, ώστε να αποφευχθούν αντίστοιχες καταστροφές από πλημμυρικά φαινόμενα στο μέλλον. «Ο οικισμός Μεταμόρφωση του Δήμου Παλαμά μετεγκαθίσταται για λόγους δημόσιας ασφάλειας και προστασίας της ζωής και της υγείας των κατοίκων αυτού», όπως αναφέρεται στη σχετική διάταξη της Γενικής Γραμματείας Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος.

Αγροικίες

Στους όρους της μεταφοράς του χωριού σε άλλο σημείο γίνεται αποδεκτό το αίτημα των κατοίκων να μην γκρεμιστεί ο παλιός οικισμός, αλλά όσα σπίτια έχουν διασωθεί να μπορούν να επισκευαστούν, ώστε να χρησιμοποιούνται ως αγροικίες. «Στα κτίσματα που βρίσκονται στην αρχική θέση του οικισμού επιτρέπονται αποκλειστικά εργασίες στατικής ενίσχυσης, συντήρησης, επισκευής, εκσυγχρονισμού και διαρρυθμίσεων, που αποσκοπούν στη μείωση των επιπτώσεων στο περιβάλλον, στη λειτουργική αναβάθμισή τους, στην ασφάλεια και την υγιεινή, καθώς και η αλλαγή χρήσης σε ειδική κατηγορία χρήσης κατοικίας για την εξυπηρέτηση της αγροτικής χρήσης», αναφέρεται στη διάταξη.

Το νέο χωριό θα αναπτυχθεί σε μια έκταση 193,25 στρεμμάτων ανάμεσα στην περιοχή Καλυβάκια και τον Παλαμά, όπου έχουν σχεδιαστεί 202 οικόπεδα. Από αυτά, τα 191 προορίζονται για χρήση αμιγούς κατοικίας και τα υπόλοιπα 11 για χρήση γενικής κατοικίας. Σε αυτά τα 11 οικόπεδα αναμένεται να δημιουργηθούν χώροι άθλησης και ΚΑΠΗ, όπως και να λειτουργήσουν κάποια καταστήματα. Τα οικόπεδα θα παραχωρηθούν στους κατοίκους της Μεταμόρφωσης με τη διαδικασία της κλήρωσης και στη συνέχεια θα χτιστούν τα σπίτια εμβαδού 80, 90, 100, 120 και 140 τετραγωνικών μέτρων. Τα τετραγωνικά θα είναι αντίστοιχα του σπιτιού που είχε η κάθε οικογένεια στο χωριό πριν από την καταστροφή, με στρογγυλοποίηση προς τα πάνω.

Δύο τομείς

Οπως ξεκαθαρίζεται στο νομοσχέδιο, η νέα θέση του οικισμού χωροθετείται σε έκταση νότια του Παλαμά, ενώ καθορίζονται δύο τομείς χρήσεων γης και όρων δόμησης. Ο πρώτος τομέας περιλαμβάνει τρία οικοδομικά τετράγωνα στα οποία επιτρέπονται οι χρήσεις γενικής κατοικίας και κοινωφελών κτισμάτων πολιτισμού, διοίκησης, αθλητισμού, πρόνοιας, αλλά και κοινόχρηστων χώρων. Ο δεύτερος τομέας περιλαμβάνει λειτουργίες αμιγούς κατοικίας, κοινόχρηστους χώρους και κοινωφελείς χρήσεις που σχετίζονται με την πρόνοια και την εκπαίδευση. Οπως διευκρινίζεται στο νομοσχέδιο, προβλέπεται η «υποχρεωτική υπερύψωση στάθμης ισογείου δαπέδου κατοικιών κατά ένα μέτρο και πενήντα εκατοστά», ενώ «απαγορεύεται η κατασκευή υπογείου».

Επίσκεψη του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στην Θεσσαλίας, Παρασκευή 8 Δεκεμβρίου 2023. Ο Πρωθυπουργός είχε συνάντηση με Δημάρχους και Προέδρους Κοινοτήτων των παρακάρλιων περιοχών, στην έδρα της Περιφέρειας. Στη συνέχεια, ο Κυριάκος Μητσοτάκης παραβρέθηκε και μίλησε στα εγκαίνια του έργου ύδρευσης της ανατολικής πλευράς της Π.Ε. Καρδίτσας από τη Λίμνη Σμοκόβου και επισκέφθηκε τη Μεταμόρφωση Καρδίτσας. (ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΑΠΑΜΗΤΣΟΣ/ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ/EUROKINISSI)

Πόροι από το πρόγραμμα φυσικών καταστροφών

Στη νέα Μεταμόρφωση η κατασκευή των έργων υποδομής, των κοινόχρηστων χώρων και των κοινωφελών υποδομών πραγματοποιείται από τον Δήμο Παλαμά με πόρους του Αναπτυξιακού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων και συγκεκριμένα μέσω του Ειδικού Προγράμματος Αντιμετώπισης και Αποκατάστασης Φυσικών Καταστροφών, του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης 2026-2030.

Η κατασκευή των κατοικιών, όπως είναι γνωστό, πραγματοποιείται μέσω δωρεάς του Συνδέσμου Ελλήνων Βιομηχάνων (ΣΕΒ). Χτισμένη στο χαμηλότερο σημείο του θεσσαλικού κάμπου, με υψόμετρο μόλις 90 μέτρων, η Μεταμόρφωση Καρδίτσας πλήρωσε βαρύ τίμημα όταν η κακοκαιρία «Daniel» σάρωσε την περιοχή της Θεσσαλίας αφού ολόκληρο το χωριό θάφτηκε κάτω από τη λάσπη.

Η τρίτη φορά

Αυτή ήταν η τρίτη φορά τα τελευταία 30 χρόνια που ο πεδινός οικισμός δέχθηκε το σφυροκόπημα της φύσης, καθώς είχε βρεθεί ξανά κάτω από το νερό το 1994, ενώ επλήγη και το 2020 από την καταιγίδα «Ιανός», κατά την οποία είχε δοθεί στους κατοίκους εντολή εκκένωσης.

Οι κάτοικοι της Μεταμόρφωσης είχαν αποφασίσει να μετακινηθεί το χωριό τους με δημοψήφισμα, σε μια δραματική συνέλευση που έγινε τον Νοέμβριο του 2023. Το ποσοστό ήταν συντριπτικό με 145 «Ναι» και μόλις 13 «Οχι». Πάντως, σε τεχνική μελέτη του Δήμου Παλαμά η ανάγκη μεταφοράς του χωριού από το σημείο όπου βρίσκεται κρινόταν ως επιτακτική.

«Θα ζούμε έως τότε που θα ετοιμαστούν για να τα πάρουμε;»

Η δημοσίευση του νομοσχεδίου αναζωπύρωσε τις ελπίδες των κατοίκων της Μεταμόρφωσης ότι μπορούν να μετακινηθούν σε μια άλλη περιοχή με καινούργια σπίτια. «Πολλοί από τους κατοίκους που είναι ηλικιωμένοι είδαν με ελπίδα το νομοσχέδιο, αλλά με ρωτούν: “Θα ζούμε έως τότε που θα ετοιμαστούν για να τα πάρουμε;”», λέει στον «Ε.Τ» ο πρόεδρος της κοινότητας Μεταμόρφωσης, Πέτρος Κοντογιάννης.

Παράλληλα, περιγράφει το χρονοδιάγραμμα για τη «Νέα Μεταμόρφωση», όπως αναμένεται να είναι το όνομα του νέου οικισμού. «Ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, μας είχε πει ότι θα φτιάξουμε τη Νέα Μεταμόρφωση, είναι σαν να βάφτισε το χωριό που θα κατασκευαστεί και πιθανότατα αυτό θα είναι το όνομά του», αναφέρει ο κ. Κοντογιάννης και προσθέτει: «Αναμένουμε την ψήφιση του νομοσχεδίου τις επόμενες ημέρες και στη συνέχεια θα βγει το ΦΕΚ για τον διαγωνισμό, προκειμένου να βρεθεί ο ανάδοχος που θα κατασκευάσει τα έργα υποδομής, ώστε στη συνέχεια να τοποθετηθούν τα σπίτια. Ελπίζω ότι μέσα στο 2027 θα ξεκινήσουν τα έργα υποδομής και συνολικά εκτιμώ ότι θα χρειαστούμε άλλα τρία χρόνια από σήμερα, ώστε να παραδοθούν τα σπίτια».

Αγωνία και φόβος

Από τα περίπου 190 σπίτια της Μεταμόρφωσης σήμερα κατοικούνται τα 70, σύμφωνα με τον κ. Κοντογιάννη. «Σε αυτά τα 70 σπίτια μένουν, κυρίως, ένα ή δύο άτομα, πιο σπάνια τρία, που δεν μπορούν να πληρώσουν ενοίκιο. Κάθε φορά που ξεκινάει να βρέχει βγαίνουν στα παράθυρα και κοιτάζουν τον ουρανό. Με ρωτούν: “Λες να έχουμε πάλι τα ίδια;”. Ειδικά οι γιαγιάδες που μένουν μόνες τους φοβούνται πολύ», λέει ο κοινοτάρχης, εξηγώντας ότι, όταν θα τοποθετηθούν τα νέα σπίτια, τα οποία θα είναι προκατασκευασμένα, πολλοί κάτοικοι που έχουν μετακινηθεί στα αστικά κέντρα μετά τη θεομηνία «Daniel» θα επιστρέψουν στο χωριό.

EleftherosTypos.gr