Σβήνουν οι μηχανές στον θεσσαλικό κάμπο: Κατρακυλά το βαμβάκι, απειλούνται με αγρανάπαυση χιλιάδες στρέμματα

Στα 46 λεπτά στην πύλη και στα 43 λεπτά στο χωράφι υποχωρεί η τιμή του «λευκού χρυσού», την ώρα που λιπάσματα και πετρέλαιο εκτινάσσουν το κόστος παραγωγής. Ανοιχτές τιμές επιλέγουν πολλοί βαμβακοπαραγωγοί, ελπίζοντας σε χρηματιστηριακή ανάκαμψη, ενώ η αβεβαιότητα για τη σπορά των χειμερινών σιτηρών μεγαλώνει. Κίνδυνος αποεπένδυσης με σοβαρές συνέπειες για την οικονομία της Θεσσαλίας.

Σε ασφυκτικό κλοιό βρίσκονται οι αγρότες της Θεσσαλίας, με το βαμβάκι να χάνει συνεχώς έδαφος στην αγορά και το κόστος παραγωγής να παραμένει σε δυσθεώρητα επίπεδα. Η τιμή του λεγόμενου «λευκού χρυσού» υποχωρεί πλέον στα 46 λεπτά το κιλό στην πύλη του εκκοκκιστηρίου και περίπου στα 43 λεπτά στο χωράφι, προκαλώντας έντονη δυσαρέσκεια στους παραγωγούς, οι οποίοι καλούνται να πληρώσουν ακριβότερα σχεδόν όλα τα εφόδια που απαιτήθηκαν για τη φετινή καλλιέργεια.

Το πρόβλημα δεν είναι μόνο η χαμηλή τιμή πώλησης. Είναι κυρίως η απόσταση ανάμεσα στο κόστος που έχει ήδη καταβάλει ο παραγωγός και στο εισόδημα που τελικά θα εισπράξει. Πετρέλαιο, λιπάσματα, φυτοπροστατευτικά, αρδευτικό νερό, εργατικά και καλλιεργητικές εργασίες έχουν επιβαρύνει σημαντικά τον προϋπολογισμό των εκμεταλλεύσεων. Έτσι, ακόμη και μια χρονιά με ικανοποιητικές αποδόσεις δεν εγγυάται ότι θα αφήσει χρήματα στην τσέπη του βαμβακοπαραγωγού.

Μέσα σε αυτό το κλίμα, αρκετοί παραγωγοί επιλέγουν να μην κλείσουν άμεσα την τιμή του προϊόντος τους, αφήνοντας ανοιχτά τα συμβόλαια και προσδοκώντας σε μια καλύτερη χρηματιστηριακή συγκυρία. Η γεωπολιτική αστάθεια και οι αναταράξεις στις διεθνείς αγορές δημιουργούν προσδοκίες για ανοδικές κινήσεις στις τιμές των αγροτικών εμπορευμάτων. Ωστόσο, μέχρι στιγμής η προσδοκία αυτή δεν έχει αποτυπωθεί στην πορεία του χρηματιστηριακού ταμπλό, με αποτέλεσμα οι παραγωγοί να βρίσκονται ουσιαστικά σε αναμονή, αναλαμβάνοντας και το ρίσκο μιας περαιτέρω υποχώρησης.

Ακριβή η επόμενη καλλιεργητική χρονιά

Την ίδια ώρα, η ανησυχία μεταφέρεται ήδη στην επόμενη καλλιεργητική περίοδο. Η σπορά των χειμερινών σιτηρών εξελίσσεται υπό τη σκιά των μεγάλων αυξήσεων στις τιμές των λιπασμάτων, γεγονός που κάνει πολλούς παραγωγούς να επανεξετάζουν τα στρέμματα που θα καλλιεργήσουν. Με τις τιμές πώλησης των προϊόντων να μην προσφέρουν ασφάλεια και τις προκαταβολικές δαπάνες να αυξάνονται, η επιλογή της καλλιέργειας γίνεται πλέον μια εξίσωση με ολοένα μεγαλύτερο ρίσκο.

Από αύριο, 1η Νοεμβρίου, ξεκινά η χορήγηση του αγροτικού πετρελαίου στην αντλία, με την έκπτωση μέσω της μείωσης του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης να φτάνει τα 50 λεπτά το λίτρο. Ωστόσο, με την τελική τιμή να εκτιμάται κοντά στο 1,60 ευρώ το λίτρο, οι αγρότες θεωρούν ότι η συγκεκριμένη παρέμβαση δεν αρκεί για να αντισταθμίσει την επιβάρυνση που έχει συσσωρευτεί στο κόστος της παραγωγής.

Η αποεπένδυση απειλεί ολόκληρη τη Θεσσαλία

Το πιο ανησυχητικό στοιχείο είναι ότι η κρίση δεν περιορίζεται πλέον στο εισόδημα του μεμονωμένου παραγωγού. Το ενδεχόμενο να μείνουν σε αγρανάπαυση δεκάδες χιλιάδες στρέμματα στον θεσσαλικό κάμπο γίνεται όλο και πιο ορατό. Εάν οι αγρότες αποφασίσουν να περιορίσουν δραστικά τις καλλιεργούμενες εκτάσεις, η συνέπεια δεν θα είναι απλώς λιγότερη παραγωγή. Θα πρόκειται για μια ευρύτερη διαδικασία αποεπένδυσης στην καρδιά της αγροτικής Θεσσαλίας.

Οι επιπτώσεις θα διαχυθούν σε ολόκληρη την τοπική οικονομία: στα εκκοκκιστήρια, στους προμηθευτές γεωργικών εφοδίων, στα συνεργεία και στα καταστήματα αγροτικών μηχανημάτων, στις μεταφορές, στα αρδευτικά δίκτυα, αλλά και στην αγορά των πόλεων και των χωριών. Το αγροτικό εισόδημα αποτελεί βασικό πυλώνα της οικονομικής δραστηριότητας στη Θεσσαλία και κάθε συρρίκνωσή του μεταφέρεται γρήγορα στην κατανάλωση, στην απασχόληση και στην επιχειρηματικότητα.

Η Θεσσαλία έχει ήδη πληρώσει βαρύ τίμημα από τις καταστροφές του Daniel και τις αλλεπάλληλες πιέσεις στην αγροτική παραγωγή. Τώρα βρίσκεται αντιμέτωπη με έναν διαφορετικό κίνδυνο: να μην υπάρχουν πλέον τα οικονομικά περιθώρια για να καλλιεργηθεί η γη. Και αυτό μπορεί να αποδειχθεί εξίσου επώδυνο με μια φυσική καταστροφή, καθώς η εγκατάλειψη των χωραφιών δεν πλήττει μόνο τη φετινή σοδειά, αλλά υπονομεύει την παραγωγική βάση της επόμενης ημέρας.

Το ερώτημα, επομένως, δεν είναι μόνο πόσο θα πουληθεί φέτος το βαμβάκι. Είναι πόσα στρέμματα θα μπουν ξανά στην παραγωγή την επόμενη άνοιξη και πόσοι αγρότες θα έχουν τη δυνατότητα να συνεχίσουν. Γιατί ένας κάμπος που δεν καλλιεργείται δεν χάνει μόνο την παραγωγή του. Χάνει εισόδημα, θέσεις εργασίας, εμπορική κίνηση και τελικά ένα κρίσιμο κομμάτι της οικονομικής του ζωής.