Όταν οι βόμβες έπεφταν στη Λάρισα και ο σεισμός ισοπέδωνε την πόλη – Η τραγική ιστορία του 1940-41 (video)

Ο εκδότης του «Θεσσαλικού Ημερολογίου» Κώστας Σπανός αφηγήθηκε στο «Μαγκαζίνο της Θεσσαλίας» τις δύσκολες ώρες που έζησε η Λάρισα στον πόλεμο, τους ιταλικούς βομβαρδισμούς και τον καταστροφικό σεισμό της 1ης Μαρτίου 1941.

Μια από τις πιο δραματικές περιόδους της σύγχρονης ιστορίας της Λάρισας, όταν ο πόλεμος και οι φυσικές καταστροφές σημάδεψαν ανεξίτηλα την πόλη και τους κατοίκους της, αναβίωσε μέσα από την αφήγηση του Κώστα Σπανού, εκδότη του ιστορικού «Θεσσαλικού Ημερολογίου», στο «Μαγκαζίνο της Θεσσαλίας».

Η 28η Οκτωβρίου 1940 δεν σηματοδότησε μόνο την έναρξη μιας εποποιίας για τον ελληνικό στρατό στο αλβανικό μέτωπο. Για τη Λάρισα, που αποτελούσε σημαντικό στρατιωτικό και συγκοινωνιακό κόμβο, άρχισε μια μακρά περίοδος ανασφάλειας, βομβαρδισμών και ανατροπών στην καθημερινότητα των κατοίκων της.

Οι ιταλικές αεροπορικές επιδρομές έφεραν τον πόλεμο πάνω από τη θεσσαλική πρωτεύουσα. Η πόλη βρέθηκε στο στόχαστρο της ιταλικής αεροπορίας ήδη από τους πρώτους μήνες του πολέμου, με πλήγματα σε υποδομές και κατοικημένες περιοχές. Η ιστορική μνήμη διασώζει εικόνες καταστροφής, αλλά και την αγωνία των Λαρισαίων που προσπαθούσαν να προστατευθούν από τις επιδρομές.

Η γέφυρα του Αλκαζάρ και ο Πηνειός

Η γέφυρα του Αλκαζάρ, κομβικό πέρασμα πάνω από τον Πηνειό, συνδέεται με τις πολεμικές αναμνήσεις της εποχής και τις προσπάθειες να αντιμετωπιστεί η απειλή της προέλασης του εχθρού. Η ιστορία της Λάρισας εκείνων των ημερών είναι συνυφασμένη με τη στρατηγική σημασία των γεφυρών, των σιδηροδρομικών εγκαταστάσεων και των στρατιωτικών υποδομών της περιοχής.

Ωστόσο, η μεγαλύτερη δοκιμασία για την πόλη δεν είχε ακόμη τελειώσει. Την 1η Μαρτίου 1941 ένας ισχυρός σεισμός, μεγέθους 6,3 βαθμών, έπληξε τη Λάρισα και τους γύρω οικισμούς. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Οργανισμού Αντισεισμικού Σχεδιασμού και Προστασίας, 40 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους και περίπου 100 τραυματίστηκαν. Το 10% των κτιρίων της πόλης καταστράφηκε ολοσχερώς, ενώ το 60% υπέστη σοβαρές ζημιές.

Η καταστροφή ήρθε σε μια περίοδο κατά την οποία η πόλη είχε ήδη επιβαρυνθεί από τις πολεμικές επιδρομές. Οι ζημιές στα κτίρια, οι φόβοι για νέους βομβαρδισμούς και η αβεβαιότητα για την επόμενη ημέρα οδήγησαν πολλούς κατοίκους να αναζητήσουν ασφαλέστερα καταλύματα έξω από τον αστικό ιστό.

Η Λάρισα που γνώριζαν οι κάτοικοί της άλλαζε δραματικά. Κτίρια κατέρρεαν, δρόμοι και υποδομές υπέστησαν ζημιές και η καθημερινή ζωή ανατράπηκε, λίγο πριν η γερμανική εισβολή και η Κατοχή προσθέσουν νέα δεινά.

Η αφήγηση του Κώστα Σπανού στο «Μαγκαζίνο της Θεσσαλίας» επαναφέρει στο προσκήνιο μια ιστορία που δεν αφορά μόνο τις στρατιωτικές επιχειρήσεις, αλλά και την αντοχή μιας κοινωνίας που βρέθηκε αντιμέτωπη με διαδοχικές συμφορές.

Η επέτειος της 28ης Οκτωβρίου γίνεται έτσι και αφορμή να θυμηθούμε τι συνέβη στη Λάρισα πίσω από τις μεγάλες σελίδες της εθνικής ιστορίας: τις βόμβες, τον σεισμό, τις απώλειες και την προσπάθεια των ανθρώπων να ξαναχτίσουν τη ζωή τους μέσα από τα ερείπια.

Δείτε εικόνες: