Θεσσαλία σε επιφυλακή για τις βροχές – Παραμένουν τα ερωτήματα για την αντιπλημμυρική προστασία στον Πηνειό και τη Γυρτώνη

Το αίτημα των κατοίκων της Φαλάνης για υποβίβαση του δρόμου κοντά στο φράγμα της Γυρτώνης επαναφέρει στο προσκήνιο τις παρεμβάσεις που απαιτούνται για την ασφαλή απορροή των υδάτων – Στα 4,7 εκατ. ευρώ το επιχειρησιακό σχέδιο για την αντιπλημμυρική προστασία του Πηνειού, με το ζητούμενο πλέον να είναι η μετάβαση από τον σχεδιασμό στα έργα

Η νέα επιδείνωση του καιρού επαναφέρει στο προσκήνιο ένα από τα μεγαλύτερα ζητήματα ασφάλειας για τη Θεσσαλία: πόσο θωρακισμένη είναι η περιοχή απέναντι σε ένα νέο ισχυρό πλημμυρικό φαινόμενο και ποιες παρεμβάσεις απομένει να γίνουν, ιδιαίτερα στην ευρύτερη λεκάνη του Πηνειού και στην περιοχή της Γυρτώνης.

Οι καταστροφικές πλημμύρες του Daniel και του Elias έχουν αφήσει ισχυρό αποτύπωμα στον θεσσαλικό κάμπο, ενώ κάθε νέα προειδοποίηση για έντονες βροχοπτώσεις επαναφέρει την αγωνία των κατοίκων και των αγροτών. Το κρίσιμο ερώτημα δεν αφορά μόνο την ετοιμότητα των υπηρεσιών τις ώρες της κακοκαιρίας, αλλά και το κατά πόσο οι αναγκαίες υποδομές προχωρούν με ταχύτητα, ώστε να περιοριστεί ο κίνδυνος για οικισμούς, καλλιέργειες και περιουσίες.

Το πρόβλημα στη Γυρτώνη και η αγωνία της Φαλάνης

Στο επίκεντρο βρίσκεται και πάλι η περιοχή της Φαλάνης, όπου οι κάτοικοι ζητούν την υποβίβαση του δρόμου που συνδέει το φράγμα της Γυρτώνης με τον οικισμό. Σύμφωνα με όσα έχουν επισημάνει στην αυτοδιοίκηση και σε εκπροσώπους της περιοχής, το μεγάλο ύψος του δρόμου ενδέχεται να εμποδίζει την ομαλή απορροή των υδάτων, δημιουργώντας κίνδυνο επιστροφής τους προς την κατοικημένη περιοχή.

Το ζήτημα αναδείχθηκε εκ νέου μετά την αυτοψία που πραγματοποίησε στις 24 Οκτωβρίου ο βουλευτής Λάρισας της Νέας Δημοκρατίας Χρήστος Καπετάνος, μαζί με τον πρόεδρο της Κοινότητας Φαλάνης Κώστα Λυγούρα, τον δημοτικό σύμβουλο Κώστα Βλαχούλη και κατοίκους. Οι κάτοικοι έχουν συγκεντρώσει υπογραφές, ζητώντας παρέμβαση για την προστασία ανθρώπων και περιουσιών.

Ο Χρήστος Καπετάνος επικοινώνησε στη συνέχεια με τον περιφερειάρχη Θεσσαλίας Δημήτρη Κουρέτα, με αντικείμενο την ανάγκη να εξεταστεί η υποβίβαση του δρόμου και να γίνουν οι απαιτούμενες παρεμβάσεις, μεταξύ των οποίων και ο καθαρισμός της κοίτης.

Το αίτημα των κατοίκων θέτει ένα συγκεκριμένο ζήτημα προς τις αρμόδιες τεχνικές υπηρεσίες: απαιτείται τεχνική αξιολόγηση για το αν και με ποιον τρόπο η διαμόρφωση του δρόμου επηρεάζει την απορροή των υδάτων, καθώς και σαφές χρονοδιάγραμμα για τις ενέργειες που θα αποφασιστούν. Η υποβίβαση δεν μπορεί να θεωρηθεί από μόνη της λύση χωρίς υδραυλική μελέτη, η οποία θα αποτυπώνει τη συμπεριφορά των νερών στην περιοχή.

Το σχέδιο των 4,7 εκατ. ευρώ για τον Πηνειό

Σε επίπεδο συνολικού σχεδιασμού, η Περιφέρεια Θεσσαλίας έχει εντάξει στο πρόγραμμα «Θεσσαλία 2021–2027» επιχειρησιακό σχέδιο αντιπλημμυρικής προστασίας του Πηνειού, προϋπολογισμού 4,7 εκατ. ευρώ. Το σχέδιο παρουσιάστηκε τον Σεπτέμβριο του 2025 και αφορά την καταγραφή των κινδύνων, την ιεράρχηση των αναγκών και την προετοιμασία συγκεκριμένων έργων.

Το αντικείμενο περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τμήμα του Πηνειού από τα στενά της Ροδιάς έως τα στενά της Αμυγδαλέας, όπου ο ποταμός διέρχεται από τη Λάρισα και βρίσκεται ο ρουφράκτης της Γυρτώνης. Πρόκειται για περιοχή ιδιαίτερης σημασίας για την αντιπλημμυρική προστασία, καθώς στο ποτάμιο σύστημα συμβάλλουν και άλλοι υδάτινοι αποδέκτες, όπως ο Τιταρήσιος.

Η Περιφέρεια έχει αναφέρει ότι το επιχειρησιακό σχέδιο θα αποτελέσει τη βάση για την ωρίμανση και την προώθηση έργων, μέσα από υδραυλικές, γεωτεχνικές, περιβαλλοντικές και γεωλογικές μελέτες. Είχε, επίσης, ανακοινωθεί η πρόθεση να προχωρήσουν τα έργα που θα προκύψουν από τον σχεδιασμό.

Ωστόσο, η εκπόνηση ενός σχεδίου και η εξασφάλιση χρηματοδότησης για μελέτες δεν ταυτίζονται με την ολοκλήρωση αντιπλημμυρικών έργων στο πεδίο. Για τους κατοίκους της Λάρισας και των παραποτάμιων περιοχών, το ζητούμενο είναι να γνωρίζουν ποια έργα έχουν πλέον ωριμάσει, ποια έχουν δημοπρατηθεί, ποια βρίσκονται σε εξέλιξη και πότε αναμένεται να παραδοθούν.

Από τον σχεδιασμό στην πράξη

Η εμπειρία των τελευταίων ετών έχει καταστήσει σαφές ότι η αντιπλημμυρική προστασία δεν μπορεί να στηρίζεται σε μία μόνο παρέμβαση. Χρειάζεται συνδυασμός έργων στην κοίτη των ποταμών και των ρεμάτων, καθαρισμών όπου απαιτούνται, αποκατάστασης υποδομών, σωστής διαχείρισης της απορροής και ολοκληρωμένου σχεδιασμού για ολόκληρη τη λεκάνη απορροής.

Το ζήτημα αφορά άμεσα και την αγροτική παραγωγή. Σε έναν κάμπο όπου χιλιάδες στρέμματα εξαρτώνται από τις συνθήκες απορροής των υδάτων, μία πλημμύρα μπορεί να καταστρέψει καλλιέργειες, να προκαλέσει ζημιές σε αγροτικούς δρόμους και να επιβαρύνει ακόμη περισσότερο το ήδη πιεσμένο εισόδημα των παραγωγών.

Με τη Θεσσαλία να βρίσκεται και πάλι αντιμέτωπη με προειδοποιήσεις για έντονα καιρικά φαινόμενα, η συζήτηση για την αντιπλημμυρική θωράκιση δεν μπορεί να περιορίζεται σε γενικές διαβεβαιώσεις. Η Φαλάνη ζητά συγκεκριμένη λύση για ένα σημείο που θεωρεί επικίνδυνο, ενώ το σχέδιο για τον Πηνειό πρέπει να μεταφραστεί σε σαφείς προτεραιότητες, χρηματοδοτημένα έργα και μετρήσιμα χρονοδιαγράμματα.

Το πραγματικό τεστ για την αντιπλημμυρική πολιτική της Θεσσαλίας δεν θα είναι πόσα σχέδια ανακοινώθηκαν, αλλά πόσες κρίσιμες παρεμβάσεις θα έχουν ολοκληρωθεί πριν από την επόμενη μεγάλη δοκιμασία από τα νερά.

Ρ.Α.