Θεσσαλία: Στο «ψαλίδι» η σπορά των χειμερινών σιτηρών – Μειωμένη κατά 20% η πρόθεση καλλιέργειας

Πετρέλαιο στα 2,10 ευρώ το λίτρο και λιπάσματα στα 750 ευρώ ο τόνος πιέζουν τους παραγωγούς – Στα 19 λεπτά το κιλό το σιτάρι, ανάχωμα τα συμβόλαια στα 25 λεπτά για ποιοτικές ποικιλίες

Μειωμένη κατά περίπου 20% σε σχέση με πέρυσι εμφανίζεται αυτή την περίοδο η πρόθεση για καλλιέργεια χειμερινών σιτηρών στον θεσσαλικό κάμπο, σύμφωνα με την εικόνα που διαμορφώνεται από τις παραγγελίες για την προμήθεια σπόρου. Το αυξημένο κόστος παραγωγής, οι χαμηλές τιμές πώλησης του σιταριού και η έλλειψη ρευστότητας δημιουργούν ένα ασφυκτικό περιβάλλον για τους παραγωγούς, αρκετοί από τους οποίους καλούνται να αποφασίσουν εάν μπορούν να αντεπεξέλθουν οικονομικά σε μια νέα καλλιεργητική περίοδο.

Η φετινή τιμή του σιταριού, που κινείται περίπου στα 19 λεπτά το κιλό, δύσκολα αφήνει περιθώρια αισιοδοξίας, ιδιαίτερα για όσους καλλιεργούν νοικιασμένες εκτάσεις και επιβαρύνονται με υψηλά μισθώματα. Την ίδια στιγμή, το κόστος του πετρελαίου και των λιπασμάτων έχει αυξηθεί σημαντικά, ανατρέποντας τους υπολογισμούς που έκαναν οι αγρότες το περασμένο φθινόπωρο.

«Πέρυσι, τον Οκτώβριο, έκανα τους υπολογισμούς μου στο τεφτέρι με το πετρέλαιο στα 1,55 ευρώ το λίτρο και τα λιπάσματα στα 500 ευρώ τον τόνο. Σήμερα, το πετρέλαιο έχει φτάσει στα 2,10 ευρώ και τα λιπάσματα στα 750 ευρώ τον τόνο», αναφέρει Θεσσαλός παραγωγός, περιγράφοντας τη δυσκολία να βγουν τα έξοδα της καλλιέργειας πριν ακόμη ξεκινήσει η σπορά.

Η διαφορά δεν είναι απλώς αριθμητική. Είναι το επιπλέον κεφάλαιο που πρέπει να διαθέσει ο παραγωγός για να καλλιεργήσει την ίδια έκταση, χωρίς να γνωρίζει σε ποια τιμή θα πουλήσει τη σοδειά του και αν αυτή θα αποδώσει τα αναμενόμενα. Με τα έσοδα να πιέζονται και τα έξοδα να αυξάνονται, το ρίσκο γίνεται ακόμη μεγαλύτερο.

Στην εξίσωση προστίθεται και η καθυστέρηση στις πληρωμές των αγροτικών ενισχύσεων, με τις εκκρεμότητες που συνδέονται με το ΟΣΔΕ να περιορίζουν τη ρευστότητα των εκμεταλλεύσεων. Για πολλούς παραγωγούς, οι ενισχύσεις αποτελούν κρίσιμο μέρος του οικονομικού προγραμματισμού τους, καθώς από αυτές εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό η δυνατότητα κάλυψης των άμεσων αναγκών της νέας καλλιεργητικής περιόδου.

Μέσα σε αυτό το κλίμα, ορισμένοι στρέφουν το βλέμμα στα συμβολαιακά προγράμματα για ποιοτικό σιτάρι. Στα συμβόλαια που αφορούν παραγωγή με πρωτεΐνη 12,5%, για εταιρείες ζυμαρικών, αναφέρονται τιμές από την αγορά γύρω στα 25 λεπτά το κιλό. Πρόκειται για μια σαφώς καλύτερη προοπτική σε σχέση με τις τιμές της ελεύθερης αγοράς, χωρίς ωστόσο να εξαλείφεται το αυξημένο κόστος ή ο κίνδυνος μιας χαμηλότερης παραγωγής.

Παράλληλα, εναλλακτικές καλλιέργειες, όπως η ρίγανη και η ελαιοκράμβη, κερδίζουν έδαφος στις συζητήσεις μεταξύ των παραγωγών. Άλλοι εξετάζουν ακόμη και το ενδεχόμενο να αφήσουν ακαλλιέργητες ορισμένες εκτάσεις, κυρίως όταν πρόκειται για χωράφια που νοικιάζουν και το κόστος της καλλιέργειας δεν δικαιολογείται από τις αναμενόμενες αποδόσεις.

Το ζήτημα αποκτά ευρύτερη διάσταση για τη Θεσσαλία, την περιοχή που παραδοσιακά αποτελεί έναν από τους βασικούς σιτοβολώνες της χώρας. Εάν η καλλιέργεια των χειμερινών σιτηρών περιοριστεί αισθητά, οι επιπτώσεις δεν θα αφορούν μόνο το εισόδημα των αγροτών, αλλά και την οικονομική δραστηριότητα στην ύπαιθρο, από την εμπορία αγροτικών εφοδίων έως τις υπηρεσίες που συνδέονται με την παραγωγή.

Η φετινή εικόνα των παραγγελιών σπόρου δεν αποτελεί από μόνη της οριστική καταγραφή των εκτάσεων που τελικά θα σπαρούν. Αποτελεί, όμως, μια σαφή ένδειξη της επιφυλακτικότητας που επικρατεί στον αγροτικό κόσμο.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι πόσοι παραγωγοί θα επιλέξουν τελικά να μπουν στα χωράφια και πόσοι θα θεωρήσουν ότι, με τις σημερινές τιμές και το κόστος των εισροών, η καλλιέργεια δεν βγαίνει. Για τον θεσσαλικό κάμπο, το ενδεχόμενο να χάσουν τα χειμερινά σιτηρά μέρος της δυναμικής που είχαν στο παρελθόν δεν είναι πλέον μια θεωρητική ανησυχία.

Γ.Κ.