Γρίπη: Νέα μετάλλαξη και αυξημένο κίνδυνο για τις μικρότερες ηλικίες δείχνουν τα πρώτα στοιχεία

• Η νέα μετάλλαξη G155E του τύπου Α της γρίπης παρουσιάζει αυξημένη εξάπλωση και δεν αναγνωρίζεται εύκολα από τα αντισώματα, κυρίως σε νεότερες ηλικίες.
• Ο υπότυπος H1N1, που επικρατεί φέτος, ενδέχεται να προκαλέσει σοβαρότερη νόσηση σε νεαρότερα άτομα λόγω περιορισμένης προηγούμενης έκθεσης.
• Η γεωγραφική εξάπλωση της γρίπης στις ΗΠΑ ξεκινά ασυνήθιστα από τα δυτικά, αντί για τις νότιες πολιτείες όπως συνήθως.
• Τα τρέχοντα αντιγριπικά εμβόλια καλύπτουν τους υπότυπους H1N1, H3N2 και τύπο Β και παραμένουν σημαντικά για την πρόληψη επιπλοκών.
• Η τήρηση βασικών μέτρων υγιεινής και ο έγκαιρος αντιγριπικός εμβολιασμός είναι κρίσιμα για τον περιορισμό της μετάδοσης και τη μείωση σοβαρών περιστατικών.

Μια ασυνήθιστη αύξηση των κρουσμάτων γρίπης, αρκετά νωρίτερα μάλιστα από την αναμενόμενη εποχική έξαρση, παρατηρούν οι επιστήμονες στις ΗΠΑ. Έχοντας αυτά τα δεδομένα, καλούν τους Αμερικανούς να μην καθυστερήσουν τον αντιγριπικό εμβολιασμό τους και προειδοποιούν ιδιαιτέρως τις νεαρότερες ηλικίες.

Ο κυρίαρχος τύπος του ιού της γρίπης είναι και φέτος ο Α, φαίνεται όμως πως, προς το παρόν, επικρατεί ο υπότυπος H1N1, ο οποίος είχε προκαλέσει την επιδημία της λεγόμενης γρίπης των χοίρων, το 2009. Κατά την περσινή περίοδο, είχε επικρατήσει ο Η3N1. Και στην Ελλάδα, σύμφωνα με τα δεδομένα του ΕΟΔΥ, είχε επικρατήσει ο υπότυπος Α(Η3), ενώ ο υπότυπος Α(Η1) κυκλοφόρησε σε μικρότερο βαθμό.

«Αυτό που προκαλεί κάποια ανησυχία είναι ότι το στέλεχος H1N1 που κυκλοφορεί φέτος, δεν το έχουν συναντήσει στο παρελθόν πολλοί νεότεροι άνθρωποι, επομένως ενδέχεται να προκαλέσει σοβαρότερη νόσηση σε αυτούς», δήλωσε στο πρακτορείο Reuters, η Dr, Jennifer Duchon, ειδικός στις παιδιατρικές λοιμώξεις στο Παιδιατρικό Νοσοκομείο Mount Sinai της Νέας Υόρκης. Πρόσθεσε δε, ότι το νοσοκομείο της έχει αρχίσει να καταγράφει περιστατικά γρίπης.

Ένα ακόμη στοιχείο που λαμβάνουν υπόψη τους οι επιστήμονες, είναι ότι, φέτος, παρατηρείται μια νέα μετάλλαξη στον τύπο Α του ιού, η G155E, για την οποία δεν υπάρχουν, μέχρι στιγμής, επαρκή δεδομένα. Η μετάλλαξη είχε ανιχνευθεί και σε δείγματα στην Ευρώπη κατά την περσινή περίοδο της γρίπης, ήταν όμως σπάνια.

Η νέα μετάλλαξη

Ασυνήθιστη είναι και η γεωγραφική εξάπλωση του κρουσμάτων της γρίπης στις ΗΠΑ. Συνήθως, τα περιστατικά γρίπης εμφανίζονται αρχικά στις νότιες πολιτείες των ΗΠΑ και στη συνέχεια εξαπλώνονται προς τον Βορρά. Φέτος, όμως, η εξάπλωση ξεκινά από τα δυτικά, σύμφωνα με την Caitlin Rivers, επιδημιολόγο στο Πανεπιστήμιο Johns Hopkins.

«Δεν υπάρχει κάποιος σαφής λόγος που να εξηγεί γιατί συμβαίνει αυτό», ανέφερε στο Reuters. Καθώς πέρυσι κυριάρχησε το στέλεχος H3N2, ενδέχεται να έχει δημιουργηθεί ένα «ανοσολογικό κενό», επειδή η ανοσία έναντι του ιού H1N1 δεν είναι πλέον τόσο πρόσφατη. Μια άλλη πιθανή εξήγηση θα μπορούσε να είναι η νέα μετάλλαξη, πρόσθεσε.

Η Jeanne Marrazzo, διευθύνουσα σύμβουλος της Αμερικανικής Εταιρείας Λοιμωδών Νοσημάτων (Infectious Diseases Society of America), δήλωσε ότι μελέτες αντισωμάτων από άτομα που είχαν εκτεθεί στη γρίπη την περασμένη χρονιά, έδειξαν ότι τα αντισώματά τους δεν αναγνώριζαν τη νέα μετάλλαξη. Το φαινόμενο αυτό ήταν πιο έντονο σε εφήβους και νεαρούς ενήλικες.

Επιπλέον, σε μια προδημοσίευση που αναρτήθηκε στην πλατφόρμα bioRxiv, ερευνητές από το (Fred Hutchinson Cancer Center) εξέτασαν αντισώματα από 260 άτομα στην Αυστραλία και τις ΗΠΑ, προκειμένου να διαπιστώσουν την αποτελεσματικότητά τους έναντι 148 στελεχών του ιού της γρίπης τύπου Α, που κυκλοφορούσαν έως τα μέσα του 2026. Ορισμένα στελέχη που έφεραν τη μετάλλαξη G155E, αναγνωρίζονταν δυσκολότερα από τα αντισώματα, ιδιαίτερα από εκείνα που προέρχονταν από νεότερα άτομα.

Οι ερευνητές υπέθεσαν ότι η περιορισμένη προηγούμενη έκθεση σε παρόμοιες παραλλαγές του στελέχους H1N1, θα μπορούσε να εξηγήσει αυτή τη διαφορά. Ωστόσο, τα εργαστηριακά ευρήματα από μόνα τους δεν αρκούν για να καθορίσουν πόσο πιθανό είναι οι άνθρωποι να εμφανίσουν σοβαρή νόσηση.

Η συγκεκριμένη μετάλλαξη χρήζει παρακολούθησης, ωστόσο τα μέχρι στιγμής διαθέσιμα στοιχεία δεν αποδεικνύουν ότι καθιστά το αντιγριπικό εμβόλιο λιγότερο αποτελεσματικό. Ο ετήσιος αντιγριπικός εμβολιασμός εξακολουθεί να αποτελεί το σημαντικότερο μέτρο πρόληψης, ιδιαίτερα για τα άτομα που διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης επιπλοκών. Η τακτική υγιεινή των χεριών και άλλα βασικά μέτρα προφύλαξης μπορούν, επίσης, να συμβάλουν στον περιορισμό της μετάδοσης των λοιμώξεων.

Σημειώνεται, τέλος, ότι τα αντιγριπικά εμβόλια που κυκλοφορούν φέτος, στοχεύουν τόσο τον υπότυπο H1N1 όσο και τον H3N2, καθώς επίσης και τον τύπο Β. Κατά την τελευταία δεκαετία, ο αντιγριπικός εμβολιασμός έχει αποδειχθεί ότι μείωσε τις νοσηλείες και τους θανάτους από επιπλοκές της γρίπης σε ποσοστό από 30 έως 60%.

(Με πληροφορίες από Reuters, Medscape, ΕΟΔΥ)