Ανατροπή: Ελλάδα και Αίγυπτος ξεκινούν συζητήσεις για πλήρη οριοθέτηση ΑΟΖ

• Ελλάδα και Αίγυπτος συμφώνησαν να διευρύνουν την ελληνοαιγυπτιακή συμφωνία οριοθέτησης ΑΟΖ του 2020 και να συνεχίσουν τις διαβουλεύσεις.
• Οι συζητήσεις βασίζονται στο Διεθνές Δίκαιο και τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS).
• Οι δύο πλευρές εξέφρασαν κατηγορηματική αντίθεση στην κύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη λιβυκή Βουλή των Αντιπροσώπων.
• Τονίστηκε η σημασία της τήρησης του Διεθνούς Δικαίου και της UNCLOS σε όλα τα σχετικά ζητήματα.

Τις διαβουλεύσεις για την επέκταση της ελληνοαιγυπτιακής συμφωνίας οριοθέτησης ΑΟΖ του 2020 συμφώνησαν να ξεκινήσουν Αθήνα και Κάιρο, στον απόηχο της κύρωσης του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή της Λιβύης.

Ειδικότερα, ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης και ο Αιγύπτιος ομόλογός του, Μπάντρ Αμπντελαττί, συμφώνησαν κατά τη σημερινή τηλεφωνική συνομιλία τους, την επέκταση της γεωγραφικής εμβέλειας της Συμφωνίας τους του 2020 για την οριοθέτηση Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης, πλήρως σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και την UNCLOS.

Οι δύο υπουργοί έθεσαν ως βάση για τη συνέχιση των συζητήσεων το Διεθνές Δίκαιο και τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS).

Η συμφωνία υπογράφηκε τον Αύγουστο του 2020 και αφορά μερική οριοθέτηση της ΑΟΖ μεταξύ των δύο χωρών, η οποία εκτείνεται μεταξύ του 26ου και του 28ου μεσημβρινού. Αναγνωρίζει την επήρεια των ελληνικών νησιών, μεταξύ αυτών της Κρήτης, της Καρπάθου και της Ρόδου, στην οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ.

Με αυτόν τον τρόπο, λειτουργεί ως ανάχωμα στις τουρκικές διεκδικήσεις που αποτυπώνονται στο παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο.

Παράλληλα, η Ελλάδα έθεσε χθες στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ το ζήτημα της επικύρωσης, από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης.

Κατά την ελληνική παρέμβαση επισημάνθηκαν οι κίνδυνοι που, σύμφωνα με την Αθήνα, δημιουργεί η απόφαση αυτή για τη σταθερότητα και την ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο.

Το θέμα έθεσε, κατόπιν εντολής του υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη, η Μόνιμη Αντιπρόσωπος της Ελλάδας στον ΟΗΕ, πρέσβυς Αγλαΐα Μπαλτά, κατά τη διάρκεια κεκλεισμένων των θυρών διαβουλεύσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας. Η Ελλάδα ασκεί την προεδρία του Συμβουλίου για τον Οκτώβριο, ωστόσο η κ. Μπαλτά παρενέβη με την εθνική της ιδιότητα.

Πρόκειται για την πρώτη φορά που το ζήτημα τίθεται προς συζήτηση στο Συμβούλιο Ασφαλείας. Μέχρι σήμερα, οι θέσεις των εμπλεκόμενων πλευρών είχαν καταγραφεί στον ΟΗΕ κυρίως μέσω επίσημων επιστολών και χαρτών.

«Η γεωγραφία δεν αλλάζει»

Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, η Ελληνίδα Μόνιμη Αντιπρόσωπος επανέλαβε τη θέση της Αθήνας ότι η επικύρωση του μνημονίου από τη λιβυκή Βουλή δεν μεταβάλλει το νομικό του καθεστώς.

Η ελληνική κυβέρνηση έχει χαρακτηρίσει το μνημόνιο «παράνομο, άκυρο και ανυπόστατο», υποστηρίζοντας ότι δεν συνάδει με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και παραβιάζει κυριαρχικά δικαιώματα κρατών της περιοχής. Στην ανακοίνωση του υπουργείου Εξωτερικών υπογραμμίζεται ακόμη ότι Τουρκία και Λιβύη δεν διαθέτουν αντικείμενες ή παρακείμενες ακτές που να παρέχουν, κατά την ελληνική θέση, νόμιμη βάση για οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών.

Στο ίδιο πλαίσιο, η κ. Μπαλτά τόνισε ότι «η γεωγραφία δεν αλλάζει» και ότι το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας δεν μπορεί να επαναδιατυπώνεται μέσω μονομερών αποφάσεων.

Η ελληνική πλευρά επισήμανε παράλληλα ότι έχει προσεγγίσει τις λιβυκές αρχές με καλή πίστη και έχει ταχθεί υπέρ της έναρξης ουσιαστικών συνομιλιών για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών στη βάση του Διεθνούς Δικαίου.

Η θέση της ΕΕ

Η παρέμβαση της Ελλάδας στο Συμβούλιο Ασφαλείας ήρθε μία ημέρα μετά την απόφαση της λιβυκής Βουλής να επικυρώσει το μνημόνιο του 2019, εξέλιξη που προκάλεσε αντιδράσεις και σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Οι 27 της Ευρωπαϊκής Ένωσης επανέλαβαν ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο «παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών», δεν συνάδει με το Δίκαιο της Θάλασσας και «δεν μπορεί να παράγει έννομες συνέπειες για τρίτα κράτη».

Ανάλογες αντιδράσεις έχουν εκφραστεί από χώρες της περιοχής. Η Αίγυπτος απέρριψε την επικύρωση, δηλώνοντας ότι δεν παράγει έννομα αποτελέσματα έναντι του Καΐρου, ενώ αντιδράσεις έχουν υπάρξει επίσης από την Κύπρο και το Ισραήλ.

Η Ελλάδα υπέρ της σταθερότητας στη Λιβύη

Κατά την παρέμβασή της, η κ. Μπαλτά επανέλαβε και τη σταθερή ελληνική θέση υπέρ του τερματισμού των ξένων παρεμβάσεων στη Λιβύη και της ενοποίησης των θεσμών της χώρας.

Η Αθήνα υποστηρίζει την πολιτική διαδικασία και τη σταθεροποίηση της Λιβύης, ξεκαθαρίζει όμως ότι οι στόχοι αυτοί δεν μπορούν, κατά την ελληνική θέση, να επιδιώκονται εις βάρος της κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων τρίτων κρατών.

Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών έχει ήδη προαναγγείλει ότι η Αθήνα θα κινηθεί σε όλα τα διαθέσιμα διπλωματικά επίπεδα για την προάσπιση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων, ενώ ο Γιώργος Γεραπετρίτης δήλωσε ότι η Ελλάδα έχει ενεργοποιήσει τους διεθνείς και ευρωπαϊκούς μηχανισμούς που διαθέτει μετά την απόφαση της λιβυκής Βουλής.