Βαμβάκι: Γλυκόπικρη η φετινή χρονιά στον θεσσαλικό κάμπο – Εξαιρετικές αποδόσεις, αλλά χωρίς κέρδος

Ολοκληρώνεται σταδιακά η συγκομιδή – Οι καιρικές συνθήκες βοήθησαν σημαντικά την παραγωγή, όμως το αυξημένο κόστος σε πετρέλαιο, λιπάσματα και ενέργεια «ροκανίζει» την καλύτερη τιμή

Με γεμάτα χωράφια, υψηλές στρεμματικές αποδόσεις και καλής ποιότητας προϊόν ολοκληρώνεται σταδιακά η φετινή συγκομιδή του βαμβακιού στον θεσσαλικό κάμπο.

Η εικόνα που αφήνει η φετινή καλλιεργητική περίοδος είναι, ωστόσο, γλυκόπικρη για τους παραγωγούς. Από τη μία πλευρά, οι καιρικές συνθήκες λειτούργησαν σε μεγάλο βαθμό υπέρ της καλλιέργειας, οδηγώντας σε ιδιαίτερα καλές αποδόσεις. Από την άλλη, οι τιμές του σύσπορου βαμβακιού, παρά το γεγονός ότι κινούνται υψηλότερα από πέρυσι, δεν φαίνεται να μεταφράζονται σε ουσιαστικό εισόδημα.

Οι τελευταίες τιμές που καταγράφονται στη Θεσσαλία κινούνται περίπου στα 48 λεπτά το κιλό στην πύλη των εκκοκκιστηρίων, ενώ στο χωράφι η τιμή αναφέρεται περίπου στα 45,5 λεπτά.

Τα χωράφια έδωσαν – η αγορά δεν ακολούθησε

Οι παραγωγοί έχουν κάθε λόγο να είναι ικανοποιημένοι από την εικόνα των χωραφιών.

Οι στρεμματικές αποδόσεις είναι σε αρκετές περιπτώσεις ιδιαίτερα υψηλές, με τις πρώτες εκτιμήσεις να κάνουν λόγο ακόμη και για αποδόσεις της τάξης των 500-600 κιλών ανά στρέμμα σε καλά χωράφια.

Οι καιρικές συνθήκες κατά τη διάρκεια της καλλιεργητικής περιόδου βοήθησαν την ανάπτυξη των φυτών, ενώ και τα πρώτα στοιχεία από τα εκκοκκιστήρια δείχνουν θετική εικόνα ως προς την ποιότητα.

Έτσι, το φετινό βαμβάκι προσφέρει περισσότερα κιλά στον παραγωγό.

Το πρόβλημα είναι ότι τα περισσότερα κιλά δεν σημαίνουν αυτομάτως και μεγαλύτερο κέρδος.

Περίπου 10 λεπτά πάνω από πέρυσι, αλλά...

Η φετινή τιμή είναι υψηλότερη σε σχέση με τα επίπεδα που καταγράφηκαν πέρυσι, γεγονός που σε πρώτη ανάγνωση θα έπρεπε να αποτελεί θετική εξέλιξη.

Όμως η πραγματική εικόνα για τον παραγωγό διαμορφώνεται αφού αφαιρεθεί το κόστος.

Και εκεί βρίσκεται το μεγάλο πρόβλημα.

Το κόστος καλλιέργειας παραμένει ιδιαίτερα υψηλό, με το πετρέλαιο, τα λιπάσματα, την ενέργεια και τις εργασίες συγκομιδής να απορροφούν σημαντικό μέρος των εσόδων. Ήδη από την έναρξη της συγκομιδής οι παραγωγοί επεσήμαιναν ότι η αύξηση των τιμών δεν αρκεί για να αντισταθμίσει το αυξημένο κόστος παραγωγής.

Η εξίσωση γίνεται ακόμη πιο δύσκολη για όσους έχουν υψηλό κόστος άρδευσης, ενοίκια γης ή μεγαλύτερες δαπάνες για καλλιεργητικές εργασίες.

Η αριθμητική του παραγωγού

Η εικόνα αποτυπώνεται καλύτερα στην πράξη.

Ένας παραγωγός με απόδοση 500 κιλά το στρέμμα και τιμή 48 λεπτά το κιλό έχει ακαθάριστη αξία παραγωγής περίπου 240 ευρώ ανά στρέμμα.

Στα 600 κιλά, το αντίστοιχο ποσό φτάνει περίπου τα 288 ευρώ.

Από αυτά, όμως, πρέπει να αφαιρεθούν όλα τα έξοδα της καλλιέργειας και της συγκομιδής. Υπολογίζεται ότι φέτος λόγω του αυξημένου κοστολογίου φτάσαμε σε έξοδα από 260 μέχρι και 320 ευρώ το στρέμμα

Και αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο πολλοί παραγωγοί υποστηρίζουν ότι, παρά τις εξαιρετικές αποδόσεις, το τελικό αποτέλεσμα δεν αφήνει το περιθώριο που θα περίμενε κανείς από μια τόσο καλή παραγωγική χρονιά.

Χάθηκαν και 31 ευρώ το στρέμμα από το αποτύπωμα άνθρακα

Στην ήδη δύσκολη εξίσωση για το φετινό βαμβάκι προστίθεται και μία ακόμη απώλεια για τους παραγωγούς. Πρόκειται για τα περίπου 31 ευρώ ανά στρέμμα από το αποτύπωμα άνθρακα, έσοδο που δεν θα υπάρξει φέτος.

Το ποσό αυτό, που (σε προηγούμενες χρονιές ήταν η αποτρινιτοποίηση με ακόμη μεγαλύτερη στρεμματική ενίσχση) μπορούσε να λειτουργήσει ως μια πρόσθετη οικονομική ενίσχυση για τον παραγωγό, φέτος δεν προστίθεται στο εισόδημα της καλλιέργειας, επιβαρύνοντας ακόμη περισσότερο την τελική εικόνα.

Έτσι, ακόμη και στις περιπτώσεις όπου οι αποδόσεις ξεπερνούν τα 500 κιλά το στρέμμα και η τιμή είναι περίπου 48 λεπτά το κιλό, ο παραγωγός καλείται να καλύψει από το ίδιο έσοδο το αυξημένο κόστος για πετρέλαιο, λιπάσματα, ενέργεια, άρδευση και συγκομιδή, ενώ παράλληλα χάνει και το συγκεκριμένο πρόσθετο έσοδο.

Για έναν παραγωγό με 100 στρέμματα βαμβάκι, η απώλεια των 31 ευρώ ανά στρέμμα μεταφράζεται σε περίπου 3.100 ευρώ λιγότερα έσοδα. Στα 200 στρέμματα, η απώλεια φτάνει τα 6.200 ευρώ.

Το στοιχείο αυτό κάνει ακόμη πιο έντονη τη «γλυκόπικρη» εικόνα της φετινής χρονιάς: η παραγωγή πήγε καλά, οι στρεμματικές αποδόσεις είναι υψηλές, η τιμή είναι λίγο καλύτερη από πέρυσι, αλλά το αυξημένο κόστος και η απώλεια του εσόδου από το αποτύπωμα άνθρακα περιορίζουν σημαντικά –και σε αρκετές περιπτώσεις

Το μεγάλο στοίχημα για το 2027

Η φετινή χρονιά αφήνει έτσι ένα σημαντικό ερώτημα για το μέλλον της βαμβακοκαλλιέργειας στον θεσσαλικό κάμπο.

Μπορεί το βαμβάκι να παραμείνει βιώσιμη επιλογή όταν το κόστος παραγωγής αυξάνεται ταχύτερα από το εισόδημα που απομένει στον παραγωγό;

Οι καλές στρεμματικές αποδόσεις είναι ασφαλώς ένα σημαντικό πλεονέκτημα. Όμως, χωρίς μια τιμή που να αντανακλά το πραγματικό κόστος παραγωγής, τα περισσότερα κιλά δεν αρκούν.

Και κάπως έτσι, η φετινή συγκομιδή κλείνει με ένα παράδοξο: ο κάμπος έδωσε περισσότερο, αλλά ο παραγωγός δεν είναι βέβαιο ότι κέρδισε περισσότερο.

Αυτό είναι ίσως και το μεγαλύτερο μήνυμα που αφήνει η φετινή χρονιά για το βαμβάκι της Θεσσαλίας. 

Γ.Κ.