153 κτηνοτροφικές μονάδες στη Θεσσαλία στο μικροσκόπιο για την ευλογιά – Τι θα γίνει αν βρεθούν οροθετικά ζώα;

Μέχρι τον Δεκέμβριο οι ορολογικοί έλεγχοι – «Αχαρτογράφητα νερά» η διαχείριση ενός θετικού δείγματος, σύμφωνα με τον καθηγητή Κτηνιατρικής

Σε μια κρίσιμη φάση εισέρχεται η προσπάθεια επιτήρησης της ευλογιάς των αιγοπροβάτων στη Θεσσαλία, καθώς μέσα στους επόμενους μήνες αναμένεται να ολοκληρωθούν οι ορολογικοί έλεγχοι σε 153 κτηνοτροφικές μονάδες της Περιφέρειας.

Οι έλεγχοι αποκτούν ιδιαίτερη σημασία, καθώς δεν περιορίζονται στην αναζήτηση κλινικά άρρωστων ζώων, αλλά επιχειρούν να διαπιστώσουν εάν έχει υπάρξει προηγούμενη έκθεση των ζώων στον ιό.

Το κρίσιμο ερώτημα, ωστόσο, είναι τι ακριβώς θα συμβεί εάν σε μια εκμετάλλευση εντοπιστεί οροθετικό δείγμα, χωρίς παράλληλα να υπάρχουν εμφανή κλινικά συμπτώματα.

Το «αχαρτογράφητο» πεδίο των οροθετικών ζώων

Στο ζήτημα αναφέρθηκε ο καθηγητής Κτηνιατρικής του Παν. Θεσσαλίας Δημ. Γκουγκουλής στη συνέντευξή του στο «Μαγκαζίνο της Θεσσαλίας», επισημαίνοντας ότι η περίπτωση ενός οροθετικού δείγματος δημιουργεί ένα ιδιαίτερα σύνθετο πεδίο ως προς την ερμηνεία και κυρίως ως προς τη διαχείρισή του.

Η χαρακτηριστική αναφορά ότι σε μια τέτοια περίπτωση «είναι αχαρτογράφητα νερά» αναδεικνύει το βασικό πρόβλημα: ένα θετικό ορολογικό αποτέλεσμα δεν αποτελεί από μόνο του απόδειξη ότι το ζώο νοσεί ενεργά τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή.

Η διαδικασία που βρίσκεται σε εξέλιξη δεν αφορά μόνο κοπάδια με εμφανή κλινικά συμπτώματα. Στόχος είναι να διερευνηθεί εάν υπάρχει προηγούμενη έκθεση στον ιό μέσα στις εκτροφές, μέσω της ανίχνευσης αντισωμάτων.

Η επιλογή των ζώων δεν έχει ως μοναδικό κριτήριο την τυχαιότητα. Προτεραιότητα μπορούν να έχουν ζώα μεγαλύτερης ηλικίας ή ζώα που παρουσιάζουν αλλοιώσεις οι οποίες ενδέχεται να συνδέονται με παλαιότερη έκθεση στον ιό.

Τα αντισώματα μπορεί να υποδηλώνουν προηγούμενη έκθεση στον ιό και, ως εκ τούτου, το αποτέλεσμα θα πρέπει να συνεκτιμηθεί με τα υπόλοιπα εργαστηριακά, κλινικά και επιδημιολογικά δεδομένα. 

Η προβλεπόμενη διαδικασία πάντως είναι συγκεκριμένη ως προς το πρώτο βήμα: κάθε θετικό ή αμφίβολο αποτέλεσμα παραπέμπεται στο Εθνικό Εργαστήριο Αναφοράς για επιβεβαίωση και στη συνέχεια ενεργοποιούνται τα προβλεπόμενα υγειονομικά πρωτόκολλα

Τι προβλέπει ο έλεγχος

Στο πλαίσιο του προγράμματος ορολογικής επιτήρησης, επιλέγονται κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις με τυχαία δειγματοληψία και πραγματοποιούνται κλινικές εξετάσεις και αιμοληψίες.

Για κάθε επιλεγμένη εκμετάλλευση λαμβάνονται δείγματα από 15 ζώα, τα οποία εξετάζονται για την παρουσία αντισωμάτων έναντι του ιού της ευλογιάς.

Στόχος είναι να αποκτηθεί μια πληρέστερη εικόνα της επιδημιολογικής κατάστασης και να εντοπιστεί πιθανή προηγούμενη έκθεση στον ιό ακόμη και σε ζώα που εμφανίζονται κλινικά υγιή.

Οι έλεγχοι στη Θεσσαλία θα πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί έως τον Δεκέμβριο, γεγονός που σημαίνει ότι το επόμενο διάστημα θα είναι ιδιαίτερα σημαντικό για την αποτύπωση της πραγματικής κατάστασης στο ζωικό κεφάλαιο της περιοχής.

Για τους κτηνοτρόφους, το αποτέλεσμα έχει ιδιαίτερο βάρος

Για τους παραγωγούς, η διαδικασία δεν είναι απλώς μια ακόμη εργαστηριακή εξέταση.

Ένα οροθετικό αποτέλεσμα μπορεί να δημιουργήσει εύλογη ανησυχία για την τύχη ολόκληρης της εκμετάλλευσης, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία η ευλογιά έχει ήδη προκαλέσει σημαντικές απώλειες στο ζωικό κεφάλαιο και σοβαρές οικονομικές επιπτώσεις.

Γι- αυτό και η σαφής απάντηση στο ερώτημα «τι κάνουμε όταν βρούμε οροθετικό ζώο;» αποκτά κομβική σημασία.

Το ζητούμενο είναι να υπάρχει ένα ξεκάθαρο επιστημονικό και διοικητικό πρωτόκολλο, το οποίο θα καθορίζει τα επόμενα βήματα, θα λαμβάνει υπόψη το σύνολο των διαθέσιμων στοιχείων και θα αποφεύγει την αυτόματη εξίσωση ενός ορολογικού ευρήματος με ενεργή νόσο.

Η Θεσσαλία περιμένει τις απαντήσεις

Οι 153 κτηνοτροφικές μονάδες που θα μπουν στο πρόγραμμα ορολογικού ελέγχου αποτελούν ουσιαστικά ένα σημαντικό δείγμα για την επιδημιολογική εικόνα της Θεσσαλίας.

Τα αποτελέσματα των εξετάσεων αναμένεται να δώσουν νέα δεδομένα στις αρμόδιες κτηνιατρικές υπηρεσίες και να συμβάλουν στον σχεδιασμό των επόμενων μέτρων.

Το μεγάλο στοίχημα, ωστόσο, δεν είναι μόνο να βρεθούν τα οροθετικά ζώα.

Είναι να υπάρχει ξεκάθαρη απάντηση για το τι σημαίνει κάθε θετικό αποτέλεσμα και ποια ακριβώς θα είναι η επόμενη ημέρα για την εκμετάλλευση.

Και αυτό είναι το σημείο που, όπως προκύπτει και από τη συζήτηση στο «Μαγκαζίνο της Θεσσαλίας», παραμένει μέχρι σήμερα το πιο δύσκολο και κρίσιμο κομμάτι της νέας φάσης των ελέγχων.