Από την ανοικοδόμηση στην αντιπαροχή: Η μεταπολεμική Ελλάδα σε συνέδριο στον Βόλο

Το Σχέδιο Μάρσαλ και οι επιλογές που διαμόρφωσαν την σημερινή Ελλάδα – Η ανασυγκρότηση Βόλου και Νέας Ιωνίας, οι κοινωνικές διεκδικήσεις και η Παιδόπολη Αγριάς- Εκατό ερευνητές, 20 συνεδρίες και 84 εισηγήσεις στο συνέδριο που ολοκληρώνεται σήμερα

Πώς ξαναχτίστηκε η Ελλάδα μετά τον πόλεμο και τον Εμφύλιο, ποιοι καθόρισαν την πορεία της και πώς μοιράστηκαν τα οφέλη της ανάπτυξης; Αυτά τα ερωτήματα βρίσκονται στο επίκεντρο του συνεδρίου «Η Μεταπολεμική Ανασυγκρότηση της Ελλάδας. Μια Ιστορία Επιτυχίας;», που άρχισε την Παρασκευή 2 Οκτωβρίου και ολοκληρώνεται σήμερα στον Βόλο, στο Τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας. Εκατό ερευνητές και ερευνήτριες εξετάζουν τις αλλαγές των δεκαετιών του 1950 και του 1960, θέτοντας υπό συζήτηση την εικόνα μιας ενιαίας πορείας προόδου.

Το ερωτηματικό στον τίτλο προσδιορίζει και το περιεχόμενο της συνάντησης. Η επέκταση των υποδομών, η βιομηχανική ανάπτυξη και η ανοικοδόμηση των πόλεων εξετάζονται μαζί με τις συνθήκες εργασίας, τις κοινωνικές διεκδικήσεις και τους πολιτικούς αποκλεισμούς της εποχής. Η συζήτηση αφορά το ποιοι απέκτησαν πρόσβαση στη στέγη, στην περίθαλψη και στην εκπαίδευση, με ποιους όρους και ποια περιθώρια συμμετοχής είχαν στις αποφάσεις.

Η σημασία αυτής της προσέγγισης βρίσκεται και στη σύνδεση με το παρόν. Η αντιπαροχή και η ιδιόκτητη κατοικία, η συγκέντρωση του πληθυσμού στις πόλεις, η τουριστική ανάπτυξη και ο ρόλος της οικογένειας στη φροντίδα είναι ζητήματα που εξακολουθούν να απασχολούν την ελληνική κοινωνία. Η μελέτη της μεταπολεμικής περιόδου επιτρέπει να εξεταστεί πώς διαμορφώθηκαν αυτές οι επιλογές, ποιες ανάγκες εξυπηρέτησαν και ποιες αντιφάσεις τις συνόδευσαν.

Στις μέχρι τώρα συνεδρίες συζητήθηκαν τα δημόσια έργα, η αποκατάσταση των δικτύων μεταφορών, ο ηλεκτρισμός και οι τηλεπικοινωνίες. Ιδιαίτερο βάρος δόθηκε στην αμερικανική βοήθεια και στο Σχέδιο Μάρσαλ, στις πολιτικές κατοικίας και στην αντιπαροχή. Οι εισηγήσεις προσέγγισαν επίσης τις διαφορετικές αντιλήψεις για την ανοικοδόμηση και συνέκριναν την ελληνική εμπειρία με την ανασυγκρότηση άλλων ευρωπαϊκών χωρών.

Η χθεσινή η συζήτηση στράφηκε στην περιφέρεια και στην τοπική αυτοδιοίκηση, στον σχεδιασμό των πόλεων, στην εργασία και στην κοινωνική πρόνοια. Ο Βόλος έχει συγκεκριμένη θέση στο πρόγραμμα: η Αννίτα Πρασσά εξετάζει την συμβολή των Επιμελητηρίων στην ανασυγκρότηση Βόλου και Νέας Ιωνίας, ο Δημήτρης Σκαλτσής την αστική ανοικοδόμηση και τις κοινωνικές διεκδικήσεις, ενώ η Αγγελική Νικολάου προσέγγισε την ιστορία της Παιδόπολης Αγία Σοφία στην Αγριά μέσα από το αρχείο της.

Το συνέδριο ολοκληρώνεται σήμερα, Κυριακή, με θεματικές για τους μηχανισμούς πολιτικού ελέγχου, την πρόνοια, τον τουρισμό και τις πολιτισμικές αλλαγές. Συνολικά περιλαμβάνει 20 συνεδρίες και 84 εισηγήσεις. Το διοργανώνουν τα Τμήματα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και το Δίκτυο για τη Μελέτη των Εμφυλίων Πολέμων, σε συνεργασία με τον Σύλλογο για την Ιστορία και τη Μνήμη της Εθνικής Αντίστασης και με τη στήριξη της Περιφέρειας Θεσσαλίας.

Η συζήτηση για τον μεταπολεμικό Βόλο συνεχίστηκε και στους δρόμους του, με τη δράση «Post-War Urban Memory». Δεκάδες πολίτες, χωρισμένοι σε δύο ομάδες, συμμετείχαν με μεγάλο ενδιαφέρον στον χθεσινό απογευματινό περίπατο, ο οποίος επαναλαμβάνεται σήμερα.

Από την Πλατεία Ελευθερίας έως τη Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, αρχειακές εικόνες, προφορικές μαρτυρίες και καλλιτεχνικές παρεμβάσεις συνέδεσαν σημεία της σημερινής πόλης με την ιστορία της περιόδου 1944 -1960: την εργασία στα καπνεργοστάσια, τη ζωή στις γειτονιές και την ανοικοδόμηση μετά τους σεισμούς. Τον περίπατο οργανώνουν ο Σύλλογος για την Ιστορία και τη Μνήμη της Εθνικής Αντίστασης και η ομάδα artspirators.

ertnews.gr