Αλλαγή ώρας: Πότε θα πάμε τους δείκτες των ρολογιών μια ώρα πίσω

Σε έναν περίπου μήνα θα πρέπει να γυρίσουμε τα ρολόγια μας μία ώρα πίσω για να μπούμε στη χειμερινή ώρα.

Η αλλαγή θα γίνει στις 04:00 τα ξημερώματα Κυριακής 25 Οκτωβρίου, με τα ρολόγια να επιστρέφουν ξανά στις 03:00. Οι περισσότεροι θα κερδίσουμε μία ώρα ύπνου, όμως σε έξι μήνες και συγκεκριμένα την τελευταία Κυριακή του Μαρτίου, τα ρολόγια θα προχωρήσουν ξανά μία ώρα μπροστά για τη θερινή ώρα.

Το μέτρο αυτό αποσκοπεί στη μεγαλύτερη αξιοποίηση του φυσικού φωτός από τον ήλιο, προκειμένου τόσο το βιολογικό ρολόι των ανθρώπων να λειτουργεί καλύτερα, αλλά και να μην χρειάζεται τεχνητός φωτισμός τις πρωινές ώρες της ημέρας στην εργασία.

Πώς καθιερώθηκε η αλλαγή ώρας

Η θερινή ώρα, Daylight Saving Time, DST, επί το αγγλικότερον, είναι η αλλαγή της ώρας που ένα κράτος διαλέγει να υιοθετήσει για ένα χρονικό διάστημα του έτους. Μόνο ένα μικρό κομμάτι του κόσμου επιλέγει να αλλάζει ώρα μέσα στη χρονιά, με τις περισσότερες χώρες να βρίσκονται στην Ευρώπη, λόγω Ευρωπαϊκού Κανονισμού.

Σχεδόν όλες οι Ασιατικές και Αφρικανικές χώρες δεν συμμετέχουν σε αυτή τη διαδικασία.

Η ιδέα αποδίδεται στον Βενιαμίν Φραγκλίνο το πολύ μακρινό 1784 ώστε να υπάρχει διαθέσιμο περισσότερο φυσικό φως κατά τους θερινούς μήνες.

Έναν αιώνα αργότερα υποστήριξε την πρόταση αυτή ο Γουίλιαμ Γουίλετ, ένας Βρετανός επιχειρηματίας που ασχολούνταν με την οικοδομή. Ο Γουίλετ μάλιστα είχε αρθρογραφήσει για το θέμα το 1907 με τίτλο Waste of Daylight, αλλά τελικά δεν κατάφερε να πείσει την Βρετανική κυβέρνηση.

Η τρέχουσα αλλαγή της ώρας, όπως τη γνωρίζουμε δηλαδή σήμερα, βασίστηκε στην πιο επιστημονική προσέγγιση του Νεοζηλανδού εντοµολόγου, Τζορτζ Χάντσον. Ο ίδιος παρατήρησε ότι η μεγαλύτερη διάρκεια της μέρας τους μήνες του καλοκαιριού τον βοηθούσε να συλλέξει περισσότερα έντοµα. Έτσι, έκανε τη σχετική πρόταση το 1895.

Γιατί γίνεται η αλλαγή της ώρας

Το μέτρο της αλλαγής της ώρας έχει ως βασικό πλεονέκτημα την εξοικονόμηση ενέργειας. Συνολικά, κατά τους επτά μήνες της θερινής ώρας εξοικονομούμε 210 ώρες ηλεκτρικής ενέργειας εκμεταλλευόμενοι τον Ήλιο.

Τη δεκαετία του -70, υπό την επήρεια της πετρελαϊκής κρίσης, οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες προσπαθούσαν να εκμεταλλευθούν το φως της ημέρας κατά τον καλύτερο δυνατό τρόπο.

Από το 1996 ισχύει μία ενιαία, πανευρωπαϊκή ρύθμιση, κατά την οποία την Άνοιξη γυρίζουμε τα ρολόγια μία ώρα μπροστά (ώστε να αξιοποιούμε το φως της ημέρας για μία ώρα επιπλέον), ενώ το Φθινόπωρο τα επαναφέρουμε μία ώρα πίσω.

Θερινή και χειμερινή ώρα στην Ελλάδα

Στην Ελλάδα η αλλαγή ώρας εφαρμόστηκε για πρώτη φορά, δοκιμαστικά, το 1932 και συγκεκριμένα από τις 6 Ιουλίου μέχρι την 1η Σεπτεμβρίου 1932 όπου τα ρολόγια είχαν τεθεί μία ώρα μπροστά.

Η αλλαγή της ώρας, που είχε υιοθετηθεί αρχικά για λόγους εξοικονόμησης ενέργειας και ισχύει επίσης και σε χώρες όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες (στη Γαλλία από το 1976), προκαλεί έντονες αντιδράσεις εδώ και χρόνια.

Οι επικριτές της επικαλούνται επιστημονικές έρευνες που συνδέουν την αλλαγή της ώρας με ασθένειες του καρδιαγγειακού ή ανοσοποιητικού συστήματος, λόγω της διακοπής του βιολογικού κύκλου, ενώ παράλληλα υποστηρίζουν ότι δεν παρατηρείται πλέον οποιαδήποτε εξοικονόμηση ενέργειας.

Η τελευταία αλλαγή ώρας ήταν προγραμματισμένη για τον Μάρτιο 2021, με τα κράτη - μέλη στην Ευρωπαϊκή Ένωση να καλούνται να επιλέξουν μια από τις δύο ζώνες (χειμερινή ή θερινή). Ωστόσο, η απόφαση αυτή δεν εφαρμόστηκε ποτέ, κυρίως λόγω του κορονοϊού.