Μελέτη Παν. Θεσσαλίας: Πώς ο καύσωνας επηρεάζει τους επισκέπτες στην Ελλάδα – Η σημασία της σκιάς

Με υψηλές θερμοκρασίες και αυξημένη τουριστική κίνηση ολοκληρώνεται η φετινή θερινή περίοδος, ενώ ταυτόχρονα τα επιστημονικά δεδομένα από το νότιο ημισφαίριο αποτυπώνουν την έξαρση του φαινομένου Ελ Νίνιο.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των επιστημόνων, η ένταση με την οποία εκδηλώνεται το φαινόμενο σε παγκόσμια κλίμακα καθιστά πιθανό το ενδεχόμενο το 2027 να καταγραφεί ως το θερμότερο έτος στα χρονικά της ιστορικής καταγραφής των θερμοκρασιών.

Μέσα σε αυτό το κλιματικό πλαίσιο, ο Δρ. Ανδρέας Φλουρής, Καθηγητής Φυσιολογίας και Διευθυντής του Εργαστηρίου Περιβαλλοντικής Φυσιολογίας FAME Lab του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, καθώς και Επιστημονικός Συνεργάτης του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, μιλά στο ΑΠΕ-ΜΠΕ για την ανάγκη θωράκισης του τουρισμού απέναντι στην αυξανόμενη θερμότητα.

Ο Δρ. Φλουρής επισημαίνει ότι, η ποιότητα των διακοπών δεν εξαρτάται μόνο από τα καταλύματα ή το φαγητό, αλλά και από τις συνθήκες σε αρχαιολογικούς χώρους, διαδρομές προς παραλίες και την αναμονή για μεταφορικά μέσα. Όπως αναφέρει, καθώς το κλίμα θερμαίνεται, η ασφάλεια και η άνεση των επισκεπτών καθίστανται κρίσιμες για τον ελληνικό τουρισμό. Με αυτό το σκεπτικό, η προστασία από τη ζέστη εντάσσεται πλέον στη φιλοξενία.

Συνεχίζοντας, σημειώνει ότι ο επισκέπτης αναζητά την εμπειρία του προορισμού και οφείλουμε να διευκολύνουμε την παραμονή του χωρίς περιττή καταπόνηση. Αυτή η φροντίδα ξεκινά πριν από την άφιξη και διαρκεί καθ’ όλη τη διαμονή. Ο Δρ. Φλουρής αναφέρεται σε πρόσφατη μελέτη, σύμφωνα με την οποία αναλύθηκαν περίπου 6.500 διαδικτυακές κριτικές για έντεκα υπαίθριους χώρους πολιτιστικής κληρονομιάς στη νότια Ευρώπη, όπως η Κνωσός και η Ακρόπολη. Τα αποτελέσματα έδειξαν αύξηση των αναφορών στη ζέστη, τη δυσφορία, αλλά και στην ανάγκη για σκιά και πόσιμο νερό τις θερμότερες ημέρες.

Επίσης, ο καθηγητής τονίζει πως ένας επισκέπτης μπορεί να θαυμάζει ένα μνημείο, αλλά παράλληλα να ταλαιπωρείται λόγω των συνθηκών. Αυτό σημαίνει ότι απαιτείται προσεκτική ακρόαση των περιγραφών της εμπειρίας του. Η θετική αξιολόγηση ενός αξιοθέατου δεν αποτελεί μέτρο προστασίας της υγείας του επισκέπτη.

Η φυσιολογία του σώματος εξηγεί γιατί η ίδια θερμοκρασία επηρεάζει διαφορετικά τους ανθρώπους. Το σώμα απορροφά θερμότητα από το περιβάλλον και παράγει επιπλέον θερμότητα με την κίνηση. Παράγοντες όπως υγρασία, ήλιος, άνεμος, ρουχισμός και ένταση δραστηριότητας καθορίζουν την ικανότητα αποβολής θερμότητας.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται για όσους προέρχονται από ψυχρότερα κλίματα, όπως οι περισσότεροι τουρίστες που επισκέπτονται την Ελλάδα. Ο εγκλιματισμός χρειάζεται χρόνο, ενώ ηλικία, χρόνια νοσήματα και συγκεκριμένα φάρμακα αυξάνουν τον κίνδυνο για προβλήματα υγείας. Σημειώνεται ότι, οι οδηγίες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας προτείνουν περιορισμό της έντασης και διάρκειας άσκησης την πρώτη εβδομάδα χωρίς εγκλιματισμό. Μια πεζοπορία στη ζέστη χωρίς προσαρμογή μπορεί να επιβαρύνει ακόμη και άτομα με καλή φυσική κατάσταση.

Η έρευνα του Δρ. Φλουρή υπογραμμίζει τη σημασία της σκιάς. Σε μελέτες της ομάδας του, η έκθεση στον ήλιο σχετίστηκε με αυξημένη σωματική καταπόνηση και μειωμένη νοητική ικανότητα. Είναι σημαντικό να εξετάζονται οι συνθήκες στις διαδρομές, στους χώρους αναμονής και στα σημεία ξενάγησης. Αυτό συνεπάγεται ενημέρωση πριν το ταξίδι σχετικά με κατάλληλες ώρες δραστηριοτήτων, πρόσβαση σε νερό και δροσερούς χώρους, αλλά και ευελιξία στο πρόγραμμα όταν επιδεινώνονται οι συνθήκες. Τα καταλύματα μπορούν να προτείνουν συντομότερες διαδρομές ή δραστηριότητες σε δροσερούς εσωτερικούς χώρους, ενώ οι χώροι επίσκεψης να οργανώνουν σκιασμένες αναμονές και στάσεις ανάπαυσης.

Η ενημέρωση, όπως τονίζει ο Δρ. Φλουρής, πρέπει να είναι σαφής και κατανοητή στη γλώσσα του ταξιδιώτη. Ο επισκέπτης πρέπει να γνωρίζει ποιες δραστηριότητες επηρεάζονται, τι αλλάζει στο πρόγραμμα και πού μπορεί να απευθυνθεί. Η έγκαιρη και πρακτική πληροφόρηση αποτελεί μορφή φροντίδας που ενισχύει την εμπιστοσύνη στον προορισμό.

Η εφαρμογή αυτών των πρακτικών απαιτεί συνεργασία μεταξύ επιχειρήσεων και τοπικών αρχών, εκπαίδευση του προσωπικού στην αναγνώριση συμπτωμάτων και σαφείς διαδικασίες αναζήτησης βοήθειας.

Οι οδηγίες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για τα σχέδια δράσης απέναντι στη ζέστη στηρίζουν τη λογική της συντονισμένης πρόληψης. Τέλος, ο κ. Φλουρής τονίζει ότι, η Ελλάδα μπορεί να ενσωματώσει αυτή τη φροντίδα στην ταυτότητα της φιλοξενίας, προσφέροντας στον επισκέπτη τη δυνατότητα να απολαύσει το τοπίο, την ιστορία και την καθημερινή ζωή, γνωρίζοντας ότι λαμβάνονται μέτρα για τις δυσκολίες που προκαλεί η ζέστη

ΑΠΕ-ΜΠΕ