Σι: «Η παγίδα του Θουκυδίδη μπορεί να ξεπεραστεί»

Παρουσία της Μελάνια Τραμπ και της Πενγκ Λιουάν άρχισε η συνάντηση κορυφής στην Ουάσιγκτον, ανοίγοντας έναν κρίσιμο κύκλο συνομιλιών 

Με πλήρεις στρατιωτικές τιμές υποδέχθηκε ο Ντόναλντ Τραμπ τον πρόεδρο της Κίνας Σι Τζινπίνγκ στον Λευκό Οίκο, εγκαινιάζοντας επίσημα έναν μαραθώνιο συνομιλιών στην αμερικανική πρωτεύουσα.

Ο Αμερικανός πρόεδρος και η σύζυγός του, Μελάνια Τραμπ, εμφανίστηκαν στον εξωτερικό χώρο της προεδρικής κατοικίας για να περιμένουν την αυτοκινητοπομπή του Κινέζου ηγέτη και της πρώτης κυρίας, Πενγκ Λιουάν. Την άφιξη συνόδευσαν οι παιάνες της στρατιωτικής μπάντας. Οι τέσσερίς τους στάθηκαν για σύντομες αναμνηστικές φωτογραφίες μπροστά στους δημοσιογράφους και αμέσως μετά κατευθύνθηκαν στο εσωτερικό του κτιρίου.

Σύμφωνα με το πρωτόκολλο, η τελετή αυτή ανοίγει μια αλληλουχία εκδηλώσεων και διαβουλεύσεων που θα διαρκέσουν τις επόμενες ώρες στο πλαίσιο της επίσημης επίσκεψης. Την ίδια ώρα, τα επιτελεία των δύο ηγετών ετοιμάζονται για κατ- ιδίαν συζητήσεις γύρω από το εμπόριο, την τεχνολογία και την ασφάλεια, προτού παρακαθίσουν στο επίσημο κρατικό δείπνο.

Ο χαιρετισμός Τραμπ

Χαρά μου να σας υποδέχομαι στον όμορφο Λευκό Οίκο. Έχουμε την τιμή να σας υποδεχόμαστε στην Ουάσιγκτον, ο Πρόεδρος Σι είναι ο πρώτος κινέζος πρόεδρος που κάνει επίσκεψη στις ΗΠΑ για δεύτερη φορά.

Από την εποχή της πρώτης εκλογής μου το 2016 ο πρόεδρος Σι και εγώ αναπτύξαμε μια υπέροχη φιλίας. Έχουμε περάσει μαζί χρόνο σε όλο τον κόσμο. Είναι όμως αξιοθαύμαστο ότι πρώτη φορά συναντιόμαστε στον Λευκό Οίκο.

Ο Τραμπ αναφέρεται στα εκθέματα του Λευκού Οίκου που θα δει ο πρόεδρος της Κίνας ΣιΠινγκ.

Εγώ και ο Πρόεδρος Σι συνεργαζόμαστε για να αντιμετωπίσουμε τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι χώρες μας. οι ομάδες μας εργάζονται άοκνα για να ενισχύσουμε αυτή τη σχέση και να βελτιώσουμε την πρόσβαση στην αγορά της Κίνας.

Ο Ντόναλντ Τραμπ δηλώνει ότι οι ΗΠΑ και η Κίνα έχουν σημειώσει «τεράστια βήματα προόδου σε ζητήματα που απασχολούν τις δύο χώρες μας».

Επισημαίνει τη δημιουργία μιας επιτροπής εμπορίου μετά τον εμπορικό πόλεμο μεταξύ των δύο χωρών ως απόδειξη ότι οι δύο υπερδυνάμεις «ενθαρρύνουν μια πιο ισορροπημένη εμπορική σχέση».

Προβλέποντας τις συνομιλίες, ο Τραμπ δηλώνει ότι ο ίδιος και ο Σι θα συζητήσουν σημαντικά ζητήματα σχετικά με την ασφάλεια, την τεχνολογία και την «SI - υπερ-νοημοσύνη» εννοώντας την τεχνητή νοημοσύνη (AI). Οι αποφάσεις που θα λάβουν οι ΗΠΑ και η Κίνα σχετικά με αυτά τα ζητήματα μπορούν να συμβάλουν στην «προώθηση της ειρήνης για τις επόμενες δεκαετίες».

Θα στρέψουμε την προσοχή μας στο πόσα μπορούμε να πετύχουμε. Συνεργαστήκαμε στον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο. Ο Πρόεδρος Τραμπ αναφέρθηκε στους αμερικανούς πιλότους που είχαν μεταβεί στην Κίνα, κατά την διάρκεια του Β΄ Π.Π.

Καθώς οι λαοί συνεργάσθηκαν για να κερδίσουν αυτό τον πόλεμο, έτσι και εμείς θα συνεχίσουμε να συνεργαζόμαστε για να οικοδομήσουμε ένα λαμπρό μέλλον. Καλώς ήλθατε στις Ηνωμένες Πολιτείες, Ευχαριστώ πάρα πολύ.

Ο Χαιρετισμός Σι Τζινπινγκ

Ο Σι Τζινπίνγκ ξεκινά την ομιλία του λέγοντας ότι είναι «πολύ χαρούμενος που πραγματοποιεί επίσημη επίσκεψη στην όμορφη χώρα σας».

Ευχαριστεί τον Ντόναλντ και τη Μελάνια Τραμπ για τη θερμή φιλοξενία τους και συγχαίρει τις ΗΠΑ για την πρόσφατη 250ή επέτειο της ανεξαρτησίας τους.

«Τόσο ο κινεζικός όσο και ο αμερικανικός λαός είναι σπουδαίοι λαοί», δηλώνει ο Κινέζος πρόεδρος.

Ο Σι Τζινπίνγκ αναγνωρίζει ότι οι ΗΠΑ και η Κίνα είναι «διαφορετικές», αλλά δηλώνει ότι μέσω του διαλόγου «μπορούμε να κατανοήσουμε καλύτερα ο ένας τον άλλον, να αναζητήσουμε κοινά σημεία και να οικοδομήσουμε εμπιστοσύνη».

Αναφερόμενος στη προσωπική του σχέση με τον Τραμπ, ο Σι δηλώνει ότι οι ηγέτες τρέφουν αμοιβαίο σεβασμό και έχουν δημιουργήσει «προσωπική χημεία».

Οι κυβερνητικές υπηρεσίες των ΗΠΑ και της Κίνας θα πρέπει επίσης να παραμείνουν σε επαφή για τη βελτίωση των σχέσεων, προσθέτει ο Σι.

Ο Σι Τζινπίνγκ αναφέρθηκε επίσης στην τεχνητή νοημοσύνη (AI) — ένα σημαντικό θέμα που θα συζητήσουν οι δύο χώρες, μετά την εντατικοποίηση της συζήτησης σχετικά με την ασφάλεια που προκάλεσε η ραγδαία ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης τις τελευταίες ημέρες.

Υπάρχει «άφθονος χώρος» για συνεργασία μεταξύ Κίνας και ΗΠΑ, δηλώνει ο Σι Τζινπίνγκ.

Οι δύο χώρες είναι «και οι δύο ηγετικές δυνάμεις στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης», λέει, και έχουν την ευθύνη να διαχειριστούν την τεχνολογία προς όφελος της κοινωνίας.

«Πρέπει να διασφαλίσουμε ότι θα βρίσκεται πάντα υπό ανθρώπινο έλεγχο και θα εξυπηρετεί τους ανθρώπους», προσέθεσε ο Κινέζος πρόεδρος.

Η Κίνα στέλνει δύο Πάντα στις ΗΠΑ

Ο Σι Τζινπίνγκ δήλωσε ότι δύο νέα πάντα, το αρσενικό Πινγκπίνγκ και το θηλυκό Φουσουάνγκ, θα φτάσουν σύντομα στις Ηνωμένες Πολιτείες, στο Ζωολογικό Κήπο της Ατλάντα, στο πλαίσιο της «διπλωματίας των πάντα» της Κίνας.

«Η γιγάντια πάντα αποτελεί πρεσβευτή της φιλίας μεταξύ Κινέζων και Αμερικανών. Έχω να σας ανακοινώσω ένα καλό νέο. Σε λίγες ημέρες, δύο πάντες, ο Πινγκπίνγκ και η Φουσουάνγκ, θα φτάσουν στο νέο τους σπίτι, το Ζωολογικό Κήπο της Ατλάντα, και θα συναντηθούν με τον αμερικανικό λαό.»

Η παγίδα του Θουκυδίδη μπορεί να ξεπεραστεί

«Οι δύο στρατοί μας πρέπει να διατηρούν τακτικό διάλογο και να βελτιώνουν τους μηχανισμούς επικοινωνίας και πρόληψης κρίσεων. Η «παγίδα του Θουκυδίδη» μπορεί να ξεπεραστεί», είπε ο Κινέζος πρόεδρος

«Στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, Κινέζοι και Αμερικανοί πολέμησαν πλάι-πλάι. Ο κινεζικός λαός δεν έχει ξεχάσει ποτέ αυτό το κομμάτι της ιστορίας, ούτε και ο αμερικανικός λαός.»

«Πρέπει να συνυπάρχουμε ειρηνικά· και οι δύο χάνουμε στη σύγκρουση». «Θα πρέπει να συνυπάρχουμε ειρηνικά. Όπως έχω πει πολλές φορές, η Κίνα και οι Ηνωμένες Πολιτείες, ως δύο μεγάλα έθνη, θα ωφεληθούν από τη συνεργασία και θα χάσουν και οι δύο από την αντιπαράθεση. Δεν πρέπει να αποφεύγουμε να μιλάμε για ανταγωνισμό, αλλά ο ανταγωνισμός μας θα πρέπει να είναι υγιής και να διατηρείται εντός ορίων. Θα πρέπει να είναι ένας αγώνας δρόμου για να προλάβουμε ο ένας τον άλλον». δήλωσε ο πρόεδρος της Κίνας.

Τι είναι η «παγίδα του Θουκιδίδη»

Τον όρο «παγίδα του Θουκυδίδη» επινόησε ο Αμερικανός πολιτικός επιστήμονας Γκρέιαμ T. Άλλισον στο βιβλίο του «Προορισμένοι για πόλεμο: Μπορούν οι ΗΠΑ και η Κίνα να αποφύγουν την παγίδα του Θουκυδίδη» για να περιγράψει την ερμηνεία του μεγάλου ιστορικού για τα αίτια του Πελοποννησιακού Πολέμου.

Με λίγα λόγια η θεωρία αυτή υποστηρίζει ότι όταν μια ισχυρή κυρίαρχη δύναμη αντιλαμβάνεται την άνοδο μιας άλλης που απειλεί να την επισκιάσει, μοιραίως οδηγείται σε σύγκρουση μαζί της. Τον 5ο αιώνα π.Χ. η Αθήνα επεκτεινόταν με ραγδαίους ρυθμούς, αυξάνοντας την επιρροή της και εμφανιζόταν ως μια διαρκώς ανερχόμενη δύναμη. Η Σπάρτη είχε ήδη καθιερώσει την κυριαρχία της, θεωρούσε όμως πως η Αθήνα την απειλεί. Αφορμές για την σύρραξη υπήρξαν πολλές, αλλά η αιτία ήταν αυτή. Ο όρος εκτοξεύτηκε σε δημοτικότητα το 2015 και εφαρμόζεται έκτοτε για να αναλύσει τις σχέσεις Κίνας-ΗΠΑ.

Για να προωθήσει τη θεωρία του, ο Άλισον ηγήθηκε μιας μελέτης στο Κέντρο Επιστήμης και Διεθνών Υποθέσεων Belfer του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ, η οποία διαπίστωσε ότι, μεταξύ ενός δείγματος 16 ιστορικών περιπτώσεων μιας αναδυόμενης δύναμης που ανταγωνιζόταν μια κυρίαρχη δύναμη, οι 12 κατέληξαν σε πόλεμο.

Ο όρος και τα επιχειρήματα γύρω από αυτόν έχουν επηρεάσει τα διεθνή μέσα ενημέρωσης και Αμερικανούς και Κινέζους πολιτικούς. Μια μελέτη περίπτωσης του όρου από τον Alan Greeley Misenheimer, η οποία δημοσιεύτηκε από το Ινστιτούτο Εθνικών Στρατηγικών Μελετών, τον στρατιωτικό ερευνητικό βραχίονα του Εθνικού Πανεπιστημίου Άμυνας , ανέφερε ότι «έχει λάβει παγκόσμια προσοχή από τότε που εισήλθε στο λεξικό των διεθνών σχέσεων».

Ο Κινέζος ηγέτης Σι Τζινπίνγ έχει αναφερθεί κι άλλες φορές στον όρο, προειδοποιώντας ότι «Όλοι πρέπει να συνεργαστούμε για να αποφύγουμε την παγίδα του Θουκυδίδη». Ο όρος απέκτησε περαιτέρω επιρροή το 2018 ως αποτέλεσμα της αύξησης των εντάσεων μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας, αφότου ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ επέβαλε δασμούς σε σχεδόν το ήμισυ των εξαγωγών της Κίνας προς τις ΗΠΑ, οδηγώντας σε εμπορικό πόλεμο.

Η μελέτη του Άλισον έχει δεχθεί σημαντική κριτική και οι ακαδημαϊκές απόψεις σχετικά με την αξία της έννοιας της Παγίδας του Θουκυδίδη -ιδίως όσον αφορά μια πιθανή στρατιωτική σύγκρουση μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Κίνας- παραμένουν διχασμένες. Ο ακαδημαϊκός Ντέιβιντ Νταοκάι Λι γράφει ότι η θεωρία της Παγίδας του Θουκυδίδη είναι ελαττωματική όπως εφαρμόζεται στις σχέσεις ΗΠΑ-Κίνας, επειδή το μοντέλο βασίζεται σε δυτικές και αρχαιοελληνικές αναλογίες. Κατά την άποψη του Λι, παραδείγματα όπως η Γερμανία της δεκαετίας του 1910 διαφέρουν σημαντικά από τη σύγχρονη Κίνα.

Τέλος, ορισμένοι έχουν επισημάνει ότι τα κινεζικά κρατικά μέσα προπαγάνδας έχουν προσκολληθεί στην αφήγηση της Παγίδας του Θουκυδίδη προκειμένου να προωθήσουν ένα σύνολο σχέσεων εξουσίας που ευνοούν την Κίνα.