Τραγωδία στη Λάρισα: Ο θάνατος ενός 14χρονου και η σιωπηλή «κραυγή» της εφηβείας

Ένα ανείπωτο δράμα εκτυλίχθηκε το βράδυ του Σαββάτου, 19 Σεπτεμβρίου, στη συνοικία της Χαραυγής στη Λάρισα, όταν ένα 14χρονο αγόρι βρέθηκε απαγχονισμένο μέσα στο ίδιο του το σπίτι. Σύμφωνα με τα τοπικά ρεπορτάζ, οι γονείς του ανηλίκου τον είχαν αφήσει μόνο του για περίπου δύο ώρες. Επιστρέφοντας, αντίκρισαν το πιο εφιαλτικό θέαμα που μπορεί να βιώσει ένας γονιός. Παρά την άμεση κλήση στο ΕΚΑΒ και την άφιξη του ασθενοφόρου στο σημείο, οι διασώστες δεν μπόρεσαν παρά να διαπιστώσουν τον θάνατο του παιδιού.

 

Το γεγονός αυτό έχει συγκλονίσει την τοπική κοινωνία της Λάρισας, αλλά και ολόκληρη τη χώρα, φέρνοντας ξανά στο προσκήνιο ένα βαθιά ανησυχητικό και επώδυνο ερώτημα: Τι συμβαίνει στην ψυχολογία των παιδιών και των εφήβων μας;

Το τραγικό περιστατικό της Λάρισας δεν αποτελεί, δυστυχώς, μεμονωμένο φαινόμενο, αλλά την πιο σκοτεινή πτυχή μιας ευρύτερης κρίσης ψυχικής υγείας που πλήττει τις νεαρές ηλικίες παγκοσμίως. Ειδικοί της παιδοψυχολογίας σημαίνουν συναγερμό εδώ και χρόνια για τη ραγδαία αύξηση των περιστατικών κατάθλιψης, έντονου άγχους, κρίσεων πανικού και αυτοκτονικού ιδεασμού σε παιδιά και εφήβους. Ποιοι είναι όμως οι παράγοντες που οδηγούν τα παιδιά σε αυτά τα αδιέξοδα;

 

Τα παιδιά σήμερα μεγαλώνουν σε έναν κόσμο που είναι ταυτόχρονα υπερσυνδεδεμένος αλλά και βαθιά μοναχικός. Η διαρκής έκθεση στα κοινωνικά δίκτυα δημιουργεί την ανάγκη για σύγκριση με τις –συχνά εξιδανικευμένες– ζωές των άλλων. Το "κυνήγι" της ψηφιακής αποδοχής (likes, followers) και ο φόβος της αποξένωσης (FOMO) προκαλούν τεράστιο στρες. Παράλληλα, ο διαδικτυακός εκφοβισμός (cyberbullying) ακολουθεί πλέον το παιδί μέσα στο ίδιο του το δωμάτιο, μην αφήνοντάς του κανένα ασφαλές καταφύγιο.

Οι κοινωνικές και οικογενειακές προσδοκίες για σχολική, αθλητική ή ακόμα και κοινωνική αριστεία δημιουργούν ένα ασφυκτικό περιβάλλον. Πολλά παιδιά νιώθουν ότι η αξία τους ταυτίζεται με τους βαθμούς τους, βιώνοντας έναν διαρκή φόβο αποτυχίας που δεν μπορούν να διαχειριστούν.

Οι εξαντλητικοί ρυθμοί της σύγχρονης καθημερινότητας στερούν από τις οικογένειες τον ποιοτικό χρόνο. Οι έφηβοι, λόγω των ορμονικών και ψυχολογικών αλλαγών που βιώνουν, τείνουν να κλείνονται στον εαυτό τους. Αν δεν υπάρχει ένας σταθερός, ανοιχτός δίαυλος επικοινωνίας –χωρίς επικρίσεις και "κηρύγματα"– το παιδί συχνά πνίγεται στα συναισθήματά του, πιστεύοντας πως δεν υπάρχει κανείς για να το καταλάβει.

 

Παρά την πρόοδο των τελευταίων ετών, το στίγμα της αναζήτησης βοήθειας από ειδικό παραμένει ισχυρό. Πολλές φορές, σημάδια όπως η απότομη αλλαγή συμπεριφοράς, η απόσυρση από δραστηριότητες, οι διαταραχές στον ύπνο ή στη διατροφή, παρερμηνεύονται από τον περίγυρο ως απλή «εφηβική επανάσταση».

Η πρόληψη δεν είναι ευθύνη ενός, αλλά υπόθεση όλων μας.

Οι γονείς πρέπει να βρίσκουν χρόνο να ακούν ουσιαστικά τα παιδιά τους. Η δημιουργία ενός ασφαλούς χώρου όπου τα αρνητικά συναισθήματα και η αποτυχία θα μπορούν να συζητηθούν ανοιχτά είναι ζωτικής σημασίας.

 

Το σχολείο οφείλει να γίνει κοιτίδα υποστήριξης. Είναι επιτακτική η ουσιαστική στελέχωση των σχολικών μονάδων με ψυχολόγους και κοινωνικούς λειτουργούς, καθώς και η επιμόρφωση των εκπαιδευτικών για την έγκαιρη αναγνώριση «σημαδιών» κινδύνου.

Η κοινωνία πρέπει να ρίξει τα τείχη της προκατάληψης, καθιστώντας την ψυχολογική υποστήριξη εξίσου φυσιολογική με την επίσκεψη στον παθολόγο.

Η απώλεια ενός 14χρονου παιδιού και( του 15 χρονου για αλλο λόγο) είναι μια βαθιά πληγή. Το χρέος μας, ως ενήλικες, είναι να διασφαλίσουμε ότι κανένα άλλο παιδί δεν θα νιώσει τόσο αβοήθητο και απελπισμένο ώστε να πιστέψει ότι η μόνη λύση είναι το σκοτάδι.

Εάν εσείς, το παιδί σας, ή κάποιος δικός σας άνθρωπος αντιμετωπίζει σκέψεις αυτοκτονίας, έντονο στρες, κατάθλιψη ή απλώς χρειάζεται κάποιον να μιλήσει, μην διστάσετε. Καλέστε δωρεάν, ανώνυμα και όλο το 24ωρο:

Γραμμή Παρέμβασης για την Αυτοκτονία (Κλίμακα): 1018

Εθνική Τηλεφωνική Γραμμή για τα Παιδιά (Χαμόγελο του Παιδιού): 1056

Βασιλική Κατσιαφλιάκα.