Μαργαρίτα Παπανδρέου: «Ο τελευταίος σου χορός, τα κύματα» - Αύριο στη Ριτσώνα η αποτέφρωση

Σε κλίμα βαθιάς συγκίνησης, η οικογένεια της Μαργαρίτας Παπανδρέου είπε το τελευταίο «αντίο» στη γυναίκα που για τα παιδιά της υπήρξε πάνω απ’ όλα μητέρα, στήριγμα και σημείο αναφοράς, αλλά και μια προσωπικότητα που συνέδεσε μεγάλο μέρος της ζωής της με την Ελλάδα και τους αγώνες για τα δικαιώματα των γυναικών.

Η πολιτική κηδεία της τελέστηκε την Κυριακή 20 Σεπτεμβρίου στο Α’ Νεκροταφείο Αθηνών, ενώ μετά την αποτέφρωση στη Ριτσώνα, όπου θα πραγματοποιηθεί αύριο, Δευτέρα 21 Σεπτεμβρίου, οι στάχτες της θα σκορπιστούν στο Αιγαίο, όπως σημείωσε χαρακτηριστικά ο Νίκος Παπανδρέου.

Οι γιοι της την αποχαιρέτησαν με λόγια βαθιά προσωπικά. Ο Γιώργος Παπανδρέου μίλησε για τη γυναίκα που «δεν γεννήθηκε, αλλά έγινε Ελληνίδα», ο Ανδρέας για τη μητέρα που τους δίδαξε να αγαπούν τη ζωή και τους ανθρώπους και ο Νίκος Παπανδρέου ξετύλιξε μέσα από προσωπικές αναμνήσεις μια ολόκληρη οικογενειακή ιστορία, καταλήγοντας σε ένα ιδιαίτερα φορτισμένο αντίο.

Γιώργος Παπανδρέου: «Δεν γεννήθηκε Ελληνίδα, έγινε Ελληνίδα»

Ο Γιώργος Παπανδρέου στάθηκε ιδιαίτερα στη βαθιά σχέση που ανέπτυξε η μητέρα του με την Ελλάδα, μια χώρα στην οποία μπορεί να μη γεννήθηκε, όπως είπε, αλλά την αγάπησε, την υπηρέτησε και αγωνίστηκε γι’ αυτήν.

«Η μάνα μας, η Μαργαρίτα, δεν γεννήθηκε Ελληνίδα, έγινε Ελληνίδα. Αγάπησε βαθιά την Ελλάδα, πάλεψε, υπηρέτησε, αγωνίστηκε γι’ αυτήν», ανέφερε.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη σχέση της Μαργαρίτας Παπανδρέου με τις Ελληνίδες και στους κοινούς αγώνες που έδωσαν για την ισότητα, την αξιοπρέπεια και την ειρήνη.

«Πάνω από όλα συνδέθηκε με τις Ελληνίδες, που και αυτές από τη μεριά τους την υιοθέτησαν, την αγκάλιασαν, στάθηκαν δίπλα της σε κοινούς αγώνες για την αξιοπρέπεια, την ισότητα και την ειρήνη», είπε.

Ο ίδιος αναφέρθηκε και στα μηνύματα συμπαράστασης που έφτασαν στην οικογένεια από την Ελλάδα αλλά και από το εξωτερικό, από γυναίκες της Κύπρου, της Τουρκίας και της Μέσης Ανατολής, σημειώνοντας πως, αν η μητέρα του μπορούσε να τους παρακολουθεί, θα χαμογελούσε βλέποντας την αγάπη και τον σεβασμό με τον οποίο την αποχαιρετούσαν.

Ανδρέας Παπανδρέου: «Μας έμαθες να αγαπάμε τη ζωή»

Σε έναν βαθιά προσωπικό αποχαιρετισμό, ο Ανδρέας Παπανδρέου μίλησε όχι για τη δημόσια παρουσία της Μαργαρίτας Παπανδρέου, αλλά για τη μητέρα πίσω από αυτήν.

«Μαμά, μας έμαθες να αγαπάμε, να αντέχουμε, να αναγνωρίζουμε τα λάθη μας, να στεκόμαστε δίπλα στους άλλους και να μην ξεχνάμε τι έχει αξία στη ζωή», ανέφερε με συγκίνηση.

Πάνω από όλα, όπως είπε, η μητέρα του δίδαξε στα παιδιά της να αγαπούν τη ζωή και να νοιάζονται ουσιαστικά για τους ανθρώπους γύρω τους.

«Ακόμα δεν ξέρουμε πώς κατάφερνες να δώσεις τόσα σε τόσους ανθρώπους και συγχρόνως να κάνεις εμάς να νιώθουμε ότι τα έχουμε όλα. Σε ευχαριστούμε, μαμά. Σε αγαπώ», ήταν τα λόγια με τα οποία την αποχαιρέτησε.

Νίκος Παπανδρέου: Ο τελευταίος σου χορός, τα κύματα»

Ο Νίκος Παπανδρέου επέλεξε να αποχαιρετήσει τη μητέρα του μέσα από μικρές, προσωπικές ιστορίες μιας ολόκληρης ζωής.

«Μαργαρίτα μου, έτσι σε έλεγα από μικρός, πόσα δεν περάσαμε μαζί», είπε στην αρχή του λόγου του, προτού επιστρέψει σε μία από τις πιο δραματικές παιδικές του αναμνήσεις: τη νύχτα της χούντας, όταν η μητέρα του έτρεξε ξυπόλυτη πίσω από το στρατιωτικό φορτηγό στο οποίο είχαν βάλει τον Ανδρέα Παπανδρέου, πιστεύοντας ότι τον οδηγούσαν στην εκτέλεση.

Ο ίδιος, μόλις δέκα ετών τότε, της έπιασε το χέρι και προσπάθησε να την καθησυχάσει. Μια στιγμή που, όπως θυμήθηκε, φαίνεται πως αποτέλεσε την αρχή της ιδιαίτερης σχέσης μητέρας και γιου που τους συνόδευσε σε όλη τους τη ζωή.

«Σε ακολουθούσε μια άσβεστη νεότητα που ξεκινούσε από το μυαλό σου και κατέληγε στην καρδιά σου», είπε, χαρακτηρίζοντάς την «γαλήνη στη φουρτούνα», έναν άνθρωπο στον οποίο τα παιδιά της στρέφονταν για πολιτικές αλλά και προσωπικές συμβουλές. Ανάμεσα στις αναμνήσεις του ξεχώρισε και μία κουβέντα που, όπως αποκάλυψε, καθόρισε την προσωπική του ζωή. Όταν η μητέρα του τον βρήκε συντετριμμένο μετά από έναν χωρισμό, τον συμβούλεψε η επόμενη σχέση του να είναι και η τελευταία, γιατί «ο κάθε χωρισμός παίρνει κι ένα κομμάτι από την ψυχή σου».

Η επόμενη σχέση, όπως ανέφερε ο Νίκος Παπανδρέου, ήταν εκείνη που οδήγησε στον γάμο του με την Αλεξία.

Το πιο συγκινητικό στιγμιότυπο, όμως, ήρθε στο τέλος.

Λίγα χρόνια μετά τον θάνατο του Ανδρέα Παπανδρέου, μητέρα και γιος βρίσκονταν στο σπίτι στο Καστρί. Η Μαργαρίτα είχε βάλει να ακούσει την αγαπημένη της Ντόλι Πάρτον. Καθώς ο Νίκος έφευγε, γύρισε για μια τελευταία ματιά.

Και την είδε να χορεύει μόνη της.

«Ίσως έτσι πολεμούσες όλα όσα σε βασάνιζαν. Ίσως φανταζόσουν ότι χόρευες ακόμη με τον Ανδρέα, που τον είχες ερωτευτεί στη μακρινή Αμερική, την πρώτη φορά που χορέψατε μαζί», είπε.

Και έκλεισε τον αποχαιρετισμό του με μία εικόνα που ένωσε τη ζωή, τη μνήμη και τη θάλασσα που εκείνη αγάπησε:

«Αύριο θα σε σκορπίσουμε στην αγαπημένη σου θάλασσα του Αιγαίου. Ο τελευταίος σου χορός - τα κύματα. Goodbye, dear Margaret. Rest in peace».