Πετρέλαιο, δολάριο και ναύλοι αλλάζουν τον χάρτη του βαμβακιού σε Τουρκία και Αίγυπτο-πως κερδίζει το ελληνικό

Το πλεονέκτημα της Βραζιλίας δοκιμάζεται από το μεταφορικό κόστος, ενώ το ελληνικό βαμβάκι κερδίζει πόντους από την εγγύτητα – καταλυτικός ο ρόλος της Ινδίας

Η άνοδος του πετρελαίου δημιουργεί ένα σύνθετο σκηνικό για το βαμβάκι. Από τη μία πλευρά, ακριβαίνει το κόστος μεταφοράς και παραγωγής· από την άλλη, ενισχύεται η σχετική ανταγωνιστικότητα του βαμβακιού έναντι των συνθετικών ινών, κυρίως του πολυεστέρα, καθώς το τελευταίο συνδέεται άμεσα με την πετροχημική αλυσίδα. Ο πολυεστέρας παραμένει σημαντικός ανταγωνιστής του βαμβακιού, ενώ οι διεθνείς τιμές επηρεάζονται από τα επίπεδα παραγωγής, αποθεμάτων και ζήτησης.

Για τα κλωστήρια της Τουρκίας και της Αιγύπτου, όμως, η εξίσωση δεν σταματά στην τιμή FOB. Η Βραζιλία έχει εξελιχθεί σε κορυφαίο εξαγωγέα, με πάνω από 30% του παγκόσμιου εμπορίου, και η Τουρκία στρέφεται όλο και περισσότερο στη βραζιλιάνικη προέλευση λόγω τιμής. Το 2024 η Βραζιλία εξήγαγε στην Τουρκία περίπου 249.000 τόνους εκκοκκισμένου βαμβακιού, έναντι 106.600 τόνων από την Ελλάδα.

Η γεωπολιτική αναταραχή, ωστόσο, αυξάνει το κόστος των θαλάσσιων μεταφορών και περιορίζει ένα μέρος του πλεονεκτήματος της Βραζιλίας. Όσο μεγαλώνει η απόσταση και ο χρόνος μεταφοράς, τόσο μεγαλύτερη είναι η επίδραση των ναύλων, των ασφαλίστρων και της χρηματοδότησης πάνω στην τελική τιμή που πληρώνει το κλωστήριο. Αντίθετα, το ελληνικό βαμβάκι έχει το πλεονέκτημα της γεωγραφικής εγγύτητας και της ταχύτερης παράδοσης.

Αυτό είναι ιδιαίτερα εμφανές στην Αίγυπτο. Η αναφέρει ότι το ελληνικό βαμβάκι είναι ελκυστικό για τα αιγυπτιακά κλωστήρια επειδή είναι ανταγωνιστικό σε τιμή και μπορεί να παραδοθεί άμεσα, περιορίζοντας συναλλαγματικό και χρηματοδοτικό κόστος. Παράλληλα, η Βραζιλία έχει ενισχύσει σημαντικά τη θέση της στην αιγυπτιακή αγορά.

Στην ισοτιμία, το βαμβάκι τιμολογείται διεθνώς σε δολάρια. Στις 15 Σεπτεμβρίου το ευρώ ήταν στα 1,1539 δολάρια. Ένα ισχυρότερο δολάριο αυξάνει το κόστος για Ευρωπαίους αγοραστές, ενώ οι μεταβολές του βραζιλιάνικου ρεάλ επηρεάζουν την ανταγωνιστικότητα της Βραζιλίας.

Και εδώ μπαίνει η Ινδία. Η USDA προβλέπει για το 2026/27 αύξηση της ινδικής παραγωγής στα 25,2 εκατ. μπάλες, αλλά και άνοδο της κατανάλωσης από τα κλωστήρια. Η Ινδία, επομένως, λειτουργεί ταυτόχρονα ως μεγάλη παραγωγός, καταναλωτής και δυνητικός αγοραστής, επηρεάζοντας τις παγκόσμιες ροές και τα αποθέματα. Το πρόβλημα βέβαια για τις εξαγωγές του ελληνικού εκκοκκισμένου προς την Ινδία που αποτελεί μεγάλο εισαγωγέα εστιάζεται στην αύξηση των  ναύλων μετά΄τις εξελίξεις στην Ερυθρά θάλασσα με την επαναδραστηριοποίηση των Χούθι

Για ελληνικό και βραζιλιάνικο βαμβάκι, το κρίσιμο μέγεθος πλέον δεν είναι μόνο η χρηματιστηριακή τιμή της ίνας, αλλά η τελική παραδοτέα τιμή στο κλωστήριο: βαμβάκι, ισοτιμία, ναύλος, ασφάλιση και χρόνος παράδοσης.

Επιμέλεια Ράνια Αλεξίου