Στα συρτάρια ΑΑΔΕ μένει η πρόσκληση για πριμ άνθρακα, ορατός ο κίνδυνος να χαθεί ως έτος ενίσχυσης το 2026

Ορατός είναι ο κίνδυνος να χαθεί ως έτος ενίσχυσης το 2026 για το λεγόµενο «πριµ άνθρακα» για βαµβάκι, βιοµηχανική ντοµάτα και κινόα. Πληροφορίες της Agrenda αναφέρουν πως το θεσµικό πλαίσιο βρίσκεται ακόµη στα συρτάρια της ΑΑ∆Ε η οποία δεν έχει αποστείλει τον απαραίτητο σχολιασµό προς τις διαχειριστικές αρχές, µε αποτέλεσµα να υπάρχουν πλέον σοβαρές επιφυλάξεις αν θα µπορεί να εκδοθεί η πρόσκλησης µε πρώτο έτος εφαρµογής το 2026, όπως και όριζε η προδηµοσίευση. 

Οι παραγωγοί θα πρέπει να πληρωθούν για συγκεκριµένες ενέργειες που έχουν κάνει στις εκµεταλλεύσεις τους εντός του 2026.  Ωστόσο αφενός η προδηµοσίευση δεν όριζε ακριβώς ποιες είναι οι δεσµεύσεις, αφετέρου κρίσιµης σηµασίας τεχνικά ζητήµατα όπως π.χ η χρήση της ηλεκτρονικής εφαρµογής, η εξασφάλιση της ποιότητας των ελέγχων, δεν έχουν ακόµη διευθετηθεί πλήρως. Υπενθυµίζεται πως το πριµ ορίζεται στο βαµβάκι στα 31 ευρώ/στρέµµα για τη βιοµηχανική ντοµάτα στα 70,4 ευρώ/στρέµµα και στην κινόα στα 42,2 ευρώ/στρέµµα.

Σηµειώνεται επίσης πως οι ενδιαφερόµενοι παραγωγοί καλούνται αυτή την περίοδο να επιλέξουν οικολογικό σχήµα για το 2026 µέσω του ΟΣ∆Ε, χωρίς να γνωρίζουν αν αυτό θα είναι συµβατό σε επίπεδο αγροτεµαχίου µε το πριµ ανθρακοδέσµευσης. Ακόµη από το ΥΠΑΑΤ δεν έχει ξεκαθαριστεί αν θα ισχύσει η πλήρης ασυµβατότητα που περιγράφεται στο τεχνικό δελτίο της Παρέµβασης που φιλοξενείται στο ΣΣ ΚΑΠ. Με βάση τα παραπάνω δεδοµένα, το σενάριο να µεταφερθεί το πρώτο έτος δέσµευσης για το 2027 είναι υπαρκτό (το πρόγραµµα είναι 3ετές). Φυσικά όλα είναι θέµα πολιτικής απόφασης.

 Προτεινόµενες δεσµεύσεις

Υπενθυµίζεται πως η παρέµβαση «Μείωση αποτυπώµατος άνθρακα σε αρόσιµες καλλιέργειες» προϋπολογισµού 120 εκατ. ευρώ επιδοτεί τους αγρότες για µείωση αποτυπώµατος άνθρακα σε ποσοστό 20% το 2026 σε σχέση µε το 2025 µε βάση διάφορες πρακτικές. Αυτό το ποσοστό µείωσης 20% θα πρέπει να διατηρείται το 2027 και το 2028. Οι αγρότες θα πρέπει να ακολουθούν ενδεικτικά κάποια ή κάποιες από τις παρακάτω δεσµεύσεις µε βάση την προδηµοσίευση της Παρέµβασης:

-Ορθολογική χρήση λίπανσης.

-Καλλιεργητικές πρακτικές: όπως αυτές των επίσπορων καλλιεργειών ιδιαίτερα µε ψυχανθή (χλωρή λίπανση), της φυτοκάλυψης και της διαχείρισης των υπολειµµάτων.

-Μειωµένη εδαφική κατεργασία

-Βελτιστοποίηση της χρήσης νερού και µείωσης της άρδευσης.

-Μείωση χρήσης φυτοπροστατευτικών.

-Χρήση Ανανεώσιµων Πηγών Ενέργειας/Μείωση κατανάλωσης ενέργειας.

Μπλέξιµο µε το έτος σύγκρισης

H πιθανή µεταφορά της έναρξης του «πριµ άνθρακα» στο 2027 αφήνει ανοιχτό το κρίσιµο ερώτηµα για

το ποιο θα είναι το έτος βάσης για τον υπολογισµό της µείωσης του αποτυπώµατος, τι θα γίνει µε τις πρακτικές που ήδη εφαρµόστηκαν µέσα στο 2026 και πώς θα στηθεί η τριετής περίοδος δεσµεύσεων. Με δεδοµένο ότι η προδηµοσίευση είχε θέσει ως στόχο µείωση 20% το 2026 σε σχέση µε το 2025 και διατήρησή της έως το 2028, µια µετάθεση της έναρξης απαιτεί ουσιαστικά επαναπροσδιορισµό του τρόπου µε τον οποίο θα µετρηθεί και θα τεκµηριωθεί η «βελτίωση» του αποτυπώµατος.

Για παράδειγµα, αν η έναρξη πάει στο 2027, θα πρέπει να αποφασιστεί αν το 2027 θα συνεχίσει να συγκρίνεται µε το 2025 ή αν θα δηµιουργηθεί νέο έτος βάσης, πιθανότατα το 2026. Επιπλέον µέσα στο 2026 µπορεί να έχουν κάνει οι παραγωγοί έξοδα για να «πιάσουν» τις δεσµεύσεις, για τα οποία ουσιαστικά δεν θα αποζηµιωθούν. Φυσικά, υπάρχει και το... δεδικασµένο της ακύρωσης των βιολογικών.

agronews.gr