Τα καύσιμα «καίνε» τη Θεσσαλία-Από το χωράφι και τα φορτηγά μέχρι τα εργοστάσια και τις εξαγωγές

Από το χωράφι και τα φορτηγά μέχρι τα εργοστάσια και τις εξαγωγές, η νέα εκτίναξη των τιμών πετρελαίου μεταφέρει το κόστος της κρίσης στον θεσσαλικό παραγωγικό ιστό

Νέα πίεση δέχεται η οικονομία της Θεσσαλίας από το ράλι των καυσίμων, καθώς η κλιμάκωση της έντασης στον Περσικό Κόλπο κρατά το Brent πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι. Στην Ελλάδα, η μέση τιμή της αμόλυβδης έχει ξεπεράσει τα 2,11 ευρώ το λίτρο, ενώ το diesel κινείται περίπου στα 2,07 ευρώ, έχοντας αυξηθεί κατά 8 λεπτά μέσα σε έναν μήνα.

Το πρώτο μέτωπο είναι ο θεσσαλικός πρωτογενής τομέας. Τρακτέρ, θεριζοαλωνιστικές μηχανές, αντλίες άρδευσης και φορτηγά λειτουργούν με diesel. Η αύξηση μεταφράζεται άμεσα σε υψηλότερο κόστος για όργωμα, σπορά, συγκομιδή και μεταφορά προϊόντων. Ενδεικτικά, κατανάλωση 1.500 λίτρων diesel σημαίνει περίπου 780 ευρώ μεγαλύτερη ετήσια δαπάνη σε σχέση με την περσινή τιμή.

Ενδεικτικά να αναφέρουμε ότι φέτος η συλλογή βαμβακιού ανέρχεται στα 27 ευρώ το στρέμμα.

Ο κάμπος πληρώνει πρώτος τον λογαριασμό

Στον θεσσαλικό κάμπο, το ακριβότερο πετρέλαιο μεταφράζεται απευθείας σε υψηλότερο κόστος καλλιέργειας. Τρακτέρ, θεριζοαλωνιστικές μηχανές, φορτηγά, αγροτικά οχήματα και αντλητικά συγκροτήματα καταναλώνουν καύσιμα σε όλα σχεδόν τα στάδια της παραγωγής.

Το πρόβλημα γίνεται εντονότερο όταν οι τιμές των αγροτικών προϊόντων παραμένουν χαμηλές. Χαρακτηριστικό είναι το σκληρό σιτάρι, η τιμή του οποίου στον θεσσαλικό κάμπο κινείται περίπου στα 19 λεπτά το κιλό, την ώρα που οι παραγωγοί καταγγέλλουν ότι το κόστος έχει εκτοξευθεί.

Αντίστοιχη πίεση καταγράφεται στη βιομηχανική ντομάτα. Το κόστος παραγωγής σε αρκετές περιπτώσεις φτάνει ή ξεπερνά τα 1.000 ευρώ το στρέμμα, με τα καύσιμα, τα λιπάσματα, τα μεταφορικά και τα εργατικά να έχουν αυξηθεί σημαντικά.

Ακριβότερη κάθε μετακίνηση

Το δεύτερο μεγάλο μέτωπο είναι οι οδικές μεταφορές. Ένα φορτηγό που διανύει 10.000 χιλιόμετρα τον μήνα και καταναλώνει περίπου 3.000 λίτρα diesel, με τη σημερινή τιμή χρειάζεται περίπου 6.180 ευρώ τον μήνα μόνο για καύσιμο. Σε σχέση με πέρυσι, η πρόσθετη επιβάρυνση φτάνει περίπου τα 1.560 ευρώ τον μήνα ή 18.720 ευρώ τον χρόνο ανά όχημα.

Για μια μικρή μεταφορική με πέντε φορτηγά, η διαφορά μπορεί να ξεπεράσει τις 93.000 ευρώ ετησίως. Το κόστος αυτό δεν μπορεί εύκολα να απορροφηθεί από τις επιχειρήσεις και ένα μέρος του αναμένεται να μετακυλιστεί στα κόμιστρα και τελικά στις τιμές των προϊόντων.

Λάρισα και Μαγνησία στο επίκεντρο

Η επίπτωση αφορά ιδιαίτερα τη Λάρισα και τη Μαγνησία, τους δύο μεγαλύτερους εξαγωγικούς πυλώνες της Περιφέρειας. Το 2025 οι εξαγωγές της Θεσσαλίας έφτασαν τα 2,24 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 9,8%. Η Λάρισα αντιστοιχεί στο 55,6% των συνολικών εξαγωγών και η Μαγνησία στο 29,8%, ενώ ακολουθούν τα Τρίκαλα με 12,9% και η Καρδίτσα με 1,7%.

Η εξωστρέφεια αυτή, όμως, κάνει τη Θεσσαλία περισσότερο ευάλωτη στο κόστος μεταφοράς. Περίπου το 63% των εξαγωγών αφορά τρόφιμα και αγροτικά προϊόντα, ενώ σημαντική θέση κατέχουν επίσης το αλουμίνιο, τα μεταλλικά προϊόντα, ο χάλυβας, τα χημικά και τα πλαστικά.

Το μεγάλο στοίχημα των εξαγωγών

Για τις βιομηχανίες της Μαγνησίας και τις μεταποιητικές επιχειρήσεις της Λάρισας, το ακριβό πετρέλαιο αυξάνει το κόστος μεταφοράς πρώτων υλών και τελικών προϊόντων. Παράλληλα, η αύξηση του ενεργειακού κόστους περιορίζει τα περιθώρια κέρδους.

Το κρίσιμο ζήτημα είναι αν οι επιχειρήσεις θα μπορέσουν να μετακυλίσουν τις αυξήσεις στους πελάτες χωρίς να χάσουν μερίδια αγοράς. Για έναν εξαγωγέα που ανταγωνίζεται επιχειρήσεις από άλλες χώρες, κάθε επιπλέον ευρώ στο κόστος μεταφοράς μπορεί να αποδειχθεί καθοριστικό.

Η Θεσσαλία μπαίνει έτσι σε μια νέα περίοδο ενεργειακής αβεβαιότητας. Από τον αγρότη της Καρδίτσας και τον μεταφορέα της Λάρισας μέχρι τη βιομηχανία του Βόλου και τις επιχειρήσεις των Τρικάλων, ο λογαριασμός του Περσικού Κόλπου φτάνει πλέον στην καρδιά της τοπικής οικονομίας. Και όσο παραμένουν υψηλές οι τιμές των καυσίμων, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος η ενεργειακή κρίση να μετατραπεί σε κρίση ανταγωνιστικότητας για ολόκληρη τη θεσσαλική παραγωγή.

Στις μεταφορές, το κόστος γίνεται ακόμη βαρύτερο. Ένα φορτηγό που διανύει 10.000 χιλιόμετρα τον μήνα και καταναλώνει 30 λίτρα/100 χλμ. χρειάζεται περίπου 3.000 λίτρα diesel. Με την περσινή τιμή των 1,54 ευρώ και τη σημερινή των 2,06 ευρώ, η διαφορά φτάνει τα 1.560 ευρώ τον μήνα ή 18.720 ευρώ τον χρόνο ανά όχημα

Η πίεση περνά και στη βιομηχανία. Μεταποιητικές επιχειρήσεις σε Λάρισα και Μαγνησία αντιμετωπίζουν αυξημένο κόστος παραλαβής πρώτων υλών, διανομής και αποστολής προϊόντων προς λιμάνια και πελάτες. Η Θεσσαλία εξήγαγε το 2025 προϊόντα αξίας 2,24 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 9,8%, με ισχυρή παρουσία σε γαλακτοκομικά, τρόφιμα, αλουμίνιο και μεταλλικά προϊόντα.

Το κρίσιμο πλέον είναι η διάρκεια της κρίσης: αν οι υψηλές τιμές παραμείνουν, επιχειρήσεις και παραγωγοί θα κληθούν είτε να απορροφήσουν μέρος του κόστους, μειώνοντας τα περιθώρια κέρδους, είτε να αυξήσουν τιμές, με κίνδυνο να χάσουν ανταγωνιστικότητα στις εξαγωγές. Η ενεργειακή αναστάτωση στον Περσικό, έτσι, μετατρέπεται σε άμεσο κόστος για τον θεσσαλικό κάμπο, τα φορτηγά και τα εργοστάσια.