Λάρισα: Η πόλη που σώθηκε στο παρά πέντε από τον Daniel – Η μάχη της Σανδράκη και η νέα αντιπλημμυρική ασπίδα

Τρία χρόνια μετά την καταστροφή, ο Πηνειός και ο Γκουσμπασανιώτης παραμένουν οι δύο μεγάλες απειλές – Πού βρίσκονται σήμερα τα έργα

Ήταν η στιγμή που η Λάρισα κατάλαβε πόσο λεπτή είναι η γραμμή ανάμεσα στην προστασία και την καταστροφή. Τις κρίσιμες ώρες του Daniel, τον Σεπτέμβριο του 2023, ο Πηνειός είχε φουσκώσει επικίνδυνα και η εξωτερική του κοίτη είχε μετατραπεί σε έναν τεράστιο υδάτινο όγκο. Στη Σανδράκη, το ανάχωμα δέχθηκε τεράστια πίεση. Η πόλη βρέθηκε μπροστά σε ένα εφιαλτικό ενδεχόμενο: να σπάσει η γραμμή άμυνας και τα νερά να περάσουν προς τον αστικό ιστό.

Η Σανδράκη αποτέλεσε τότε ένα από τα κρίσιμα σημεία της μάχης. Η ενίσχυση των αναχωμάτων και οι παρεμβάσεις της τελευταίας στιγμής απέτρεψαν τα χειρότερα. Η Λάρισα δεν πλημμύρισε από τον Πηνειό στον βαθμό που θα μπορούσε να είχε συμβεί εάν το ανάχωμα υποχωρούσε.

Ο Daniel, όμως, άφησε πίσω του ένα ξεκάθαρο μήνυμα: η πόλη δεν μπορεί να θεωρεί δεδομένη την αντιπλημμυρική της προστασία.

Δύο μέτωπα, μία πόλη

Ο κίνδυνος για τη Λάρισα δεν προέρχεται μόνο από την κοίτη που διασχίζει την πόλη. Στα δυτικά, η εξωτερική κοίτη του Πηνειού αποτελεί το μεγάλο μέτωπο απέναντι στις πλημμυρικές παροχές. Στα ανατολικά, ο Γκουσμπασανιώτης μπορεί να μεταφέρει σημαντικές ποσότητες νερού προς τον αστικό ιστό. Η ίδια η Περιφέρεια τον εντάσσει στον σχεδιασμό του αντιπλημμυρικού επιχειρησιακού σχεδίου για τον Πηνειό και τους παραποτάμους του.

Πού βρίσκονται σήμερα τα έργα

Ο Πηνειός: από τις προσωρινές παρεμβάσεις στο master plan

Σήμερα το μεγάλο έργο δεν είναι ένα μεμονωμένο ανάχωμα. Είναι ο συνολικός σχεδιασμός της αντιπλημμυρικής προστασίας του Πηνειού, από τα στενά της Ροδιάς έως τα στενά της Αμυγδαλέας, σε ένα τμήμα περίπου 50 χιλιομέτρων που περιλαμβάνει και τη Λάρισα.

Το Επιχειρησιακό Σχέδιο Αντιπλημμυρικών Έργων εντάχθηκε στο ΕΣΠΑ με προϋπολογισμό 4,7 εκατ. ευρώ και βρίσκεται στη φάση του σχεδιασμού των απαιτούμενων παρεμβάσεων

Στον δυτικό τομέα, ζητούμενο είναι η ολοκληρωμένη προστασία της πόλης από την εξωτερική κοίτη του Πηνειού, με έργα που θα προκύψουν από το νέο master plan του ποταμού. Το 2025 εντάχθηκε στο ΕΣΠΑ με 4,7 εκατ. ευρώ το Επιχειρησιακό Σχέδιο Αντιπλημμυρικής Προστασίας του Πηνειού, το οποίο περιλαμβάνει και το τμήμα Ροδιά–Αμυγδαλέα, όπου βρίσκεται η Λάρισα.

Στα ανατολικά, το μεγάλο ζητούμενο παραμένει η αντιπλημμυρική προστασία από τον Γκουσμπασανιώτη. Οι προτάσεις που έχουν τεθεί περιλαμβάνουν μελέτη για εκτόνωση των πλημμυρικών νερών πριν αυτά φτάσουν στην πόλη και στους οικισμούς, καθώς και επανεξέταση της λειτουργίας της τάφρου Ι8

Τρία χρόνια μετά τον Daniel, λοιπόν, η Λάρισα διαθέτει πλέον έναν ευρύτερο σχεδιασμό, αλλά όχι ακόμη την ολοκληρωμένη κατασκευή της αντιπλημμυρικής ασπίδας που ανέδειξε ως αναγκαία εκείνη η κρίσιμη νύχτα στη Σανδράκη. Το στοίχημα είναι πλέον ένα: τα σχέδια να μετατραπούν γρήγορα σε έργα, πριν η επόμενη μεγάλη κακοκαιρία δοκιμάσει ξανά τα όρια της πόλης.