Αγροτικές ενισχύσεις: Ποιοι κινδυνεύουν να τις χάσουν – Ποιές νέες κυρώσεις προβλέπονται

Με αυστηρότερο πλαίσιο ελέγχων και κλιμακωτές κυρώσεις συνοδεύεται η υποβολή της Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης (ΕΑΕ) 2026 (δηλώσεις ΟΣΔΕ). Η νέα εγκύκλιος της ΑΑΔΕ ξεκαθαρίζει ότι κάθε ανακριβής δήλωση εκτάσεων ή ζωικού κεφαλαίου, αλλά και κάθε παράβαση των όρων επιλεξιμότητας και της αιρεσιμότητας, μπορεί να οδηγήσει από μειώσεις στις κοινοτικές ενισχύσεις έως και στον πλήρη αποκλεισμό του αγρότη και του κτηνοτρόφου από τα καθεστώτα στήριξης.

Ειδικότερα, σύμφωνα με την ΑΑΔΕ, οι κυρώσεις ενεργοποιούνται μετά από διοικητικούς, διασταυρωτικούς, επιτόπιους και δορυφορικούς ελέγχους (AMS).

Μειώσεις ή αποκλεισμό από τις ενισχύσεις όταν υπάρχουν αποκλίσεις στον αριθμό των επιλέξιμων ζώων

Για υπερδήλωση εκτάσεων έως 10% προβλέπονται μειώσεις, ενώ σε επαναλαμβανόμενες παραβάσεις οι ποινές γίνονται αυστηρότερες.

Για αποκλίσεις άνω του 30% οι περικοπές είναι ιδιαίτερα βαριές και σε ορισμένες περιπτώσεις προβλέπεται μηδενική ενίσχυση, ενώ για υπερδήλωση άνω του 50% δεν καταβάλλεται καμία στρεμματική ενίσχυση.

Αντίστοιχα αυστηρό πλαίσιο εφαρμόζεται στις συνδεδεμένες ενισχύσεις ζωικού κεφαλαίου, με μειώσεις ή αποκλεισμό όταν υπάρχουν αποκλίσεις στον αριθμό των επιλέξιμων ζώων.

Εξαιρέσεις προβλέπονται μόνο σε περιπτώσεις ανωτέρας βίας ή αποδεδειγμένου σφάλματος της διοίκησης.

Πότε εφαρμόζονται οι κυρώσεις από την ΑΑΔΕ

Σύμφωνα με την εγκύκλιο της ΑΑΔΕ, κατά την επαλήθευση των όρων επιλεξιμότητας, των δεσμεύσεων και άλλων υποχρεώσεων των δικαιούχων κοινοτικών ενισχύσεων, εάν διαπιστωθούν περιπτώσεις μη συμμόρφωσης από τη διενέργεια μηχανογραφικών διασταυρωτικών, διοικητικών και επιτοπίων ελέγχων, επιβάλλονται «αποτελεσματικές, αποτρεπτικές και αναλογικές κυρώσεις».

Οι κυρώσεις εφαρμόζονται:

• σε περίπτωση μη συμμόρφωσης με τα κριτήρια επιλεξιμότητας, τις δεσμεύσεις ή άλλες υποχρεώσεις που απορρέουν από την εφαρμογή των κανόνων στήριξης στα καθεστώτα ενίσχυσης με βάση την έκταση.
• σε περίπτωση μη τήρησης των απαιτήσεων της αιρεσιμότητας που συνδέονται με τη χορήγηση άμεσων ενισχύσεων και ενισχύσεων στο πλαίσιο των παρεμβάσεων αγροτικής ανάπτυξης.
• Οι αποκλίσεις στο φυτικό κεφάλαιο

Κατά την εφαρμογή μίας παρέμβασης που σχετίζεται με το φυτικό κεφάλαιο, επιβάλλονται διοικητικές κυρώσεις σε περιπτώσεις:

α) Δήλωσης έκτασης μεγαλύτερης από την πραγματική, ως ακολούθως:

• Εάν η έκταση που δηλώνεται για στρεμματική ενίσχυση υπερβαίνει την προσδιορισθείσα έκταση ήτοι «η μικρότερη έκταση που προκύπτει μετά από όλους τους ελέγχους διοικητικούς, επιτόπιους και κεντρικούς μηχανογραφικούς διασταυρωτικούς» για τη συγκεκριμένη παρέμβαση, η ενίσχυση υπολογίζεται με βάση την προσδιορισθείσα έκταση, εφόσον η εν λόγω υπέρβαση κυμαίνεται σε ποσοστό από 0% έως και 10%,
• εάν η έκταση που δηλώνεται για στρεμματική ενίσχυση υπερβαίνει την προσδιορισθείσα έκταση για τη συγκεκριμένη παρέμβαση για δεύτερη συνεχή χρονιά, η ενίσχυση υπολογίζεται με βάση την προσδιορισθείσα έκταση, μειωμένη κατά μιάμιση (1,5) φορά της διαπιστωθείσας υπέρβασης, εφόσον η εν λόγω υπέρβαση κυμαίνεται σε ποσοστό από 0% έως και 10%.

β) Δήλωσης έκτασης μεγαλύτερης από την πραγματική, ως ακολούθως:

• Εάν η έκταση που δηλώνεται για στρεμματική ενίσχυση υπερβαίνει την προσδιορισθείσα έκταση για τη συγκεκριμένη παρέμβαση, η ενίσχυση υπολογίζεται με βάση την προσδιορισθείσα έκταση, μειωμένη κατά μιάμιση (1,5) φορά της διαπιστωθείσας υπέρβασης, εφόσον η εν λόγω υπέρβαση κυμαίνεται σε ποσοστό μεγαλύτερο του 10% και έως 30%,
• Έάν η έκταση που δηλώνεται για στρεμματική ενίσχυση υπερβαίνει την προσδιορισθείσα έκταση για τη συγκεκριμένη παρέμβαση για δεύτερη συνεχή χρονιά, η ενίσχυση υπολογίζεται με βάση την προσδιορισθείσα έκταση, μειωμένη κατά το διπλάσιο της διαπιστωθείσας υπέρβασης, εφόσον η εν λόγω υπέρβαση κυμαίνεται σε ποσοστό μεγαλύτερο του 10% και έως 30%.

γ) Δήλωσης έκτασης μεγαλύτερης από την πραγματική, ως ακολούθως:

• Εάν η έκταση που δηλώνεται για στρεμματική ενίσχυση υπερβαίνει την προσδιορισθείσα έκταση για τη συγκεκριμένη παρέμβαση, η ενίσχυση υπολογίζεται με βάση την προσδιορισθείσα έκταση, μειωμένη κατά το διπλάσιο της διαπιστωθείσας υπέρβασης, εφόσον η εν λόγω υπέρβαση κυμαίνεται σε ποσοστό μεγαλύτερο του 30% και έως 50%,
• εάν η έκταση που δηλώνεται για στρεμματική ενίσχυση υπερβαίνει την προσδιορισθείσα έκταση για τη συγκεκριμένη παρέμβαση για δεύτερη χρονιά, δεν χορηγείται καμία στρεμματική ενίσχυση βάση της έκτασης, εφόσον η εν λόγω υπέρβαση κυμαίνεται σε ποσοστό μεγαλύτερο του 30% και έως 50%,

δ) εάν η έκταση που δηλώνεται για στρεμματική ενίσχυση υπερβαίνει την προσδιορισθείσα έκταση για τη συγκεκριμένη παρέμβαση, δεν χορηγείται καμία στρεμματική ενίσχυση βάση της έκτασης, εφόσον η εν λόγω υπέρβαση είναι μεγαλύτερη από το ποσοστό του 50%.

Τι αναφέρει η ΑΑΔΕ για τις αποκλίσεις στο ζωικό κεφάλαιο

Κατά την εφαρμογή μίας παρέμβασης που σχετίζεται με το ζωικό κεφάλαιο, επιβάλλονται διοικητικές κυρώσεις σε περιπτώσεις απόκλισης μεταξύ των δηλωθέντων και των προσδιορισθέντων επιλέξιμων ζώων ή μη συμμόρφωσης ως προς τα κριτήρια επιλεξιμότητας, τις δεσμεύσεις ή άλλες υποχρεώσεις που απορρέουν από την μη συμμόρφωση του γεωργού, στο πλαίσιο των συνδεδεμένων ενισχύσεων σχετικά με το ζωικό κεφάλαιο, ως ακολούθως:

α) Εάν διαπιστωθεί διαφορά μεταξύ δηλωθέντων και προσδιορισθέντων ζώων, το συνολικό ποσό της ενίσχυσης, το οποίο δικαιούται ο κτηνοτρόφος στο πλαίσιο της συνδεδεμένης ενίσχυσης, υπολογίζεται από τα προσδιορισθέντα ζώα εφόσον οι περιπτώσεις μη συμμόρφωσης δεν αφορούν περισσότερα από τρία (3) ζώα. Εάν διαπιστωθεί ότι η διαφορά μεταξύ δηλωθέντων και προσδιορισθέντων ζώων είναι μέχρι τρία (3) ζώα, για δεύτερη συνεχή χρονιά, το ποσό το οποίο δικαιούται ο κτηνοτρόφος μειώνεται κατά το ποσοστό που προκύπτει ως εξής: [(Δηλωθέντα Ζώα – Προσδιορισθέντα Ζώα)/(Προσδιορισθέντα Ζώα)]

β) εάν η διαφορά μεταξύ δηλωθέντων και προσδιορισθέντων ζώων είναι περισσότερα από τρία (3) ζώα, το συνολικό ποσό της ενίσχυσης το οποίο δικαιούται ο κτηνοτρόφος, μειώνεται κατά το ποσοστό που προκύπτει, εφόσον η υπέρβαση δεν υπερβαίνει το 10%. Εάν η διαφορά μεταξύ δηλωθέντων και προσδιορισθέντων ζώων είναι περισσότερα από τρία (3) ζώα για δεύτερη συνεχή χρονιά, η ενίσχυση μειώνεται κατά μιάμιση (1,5) φορά της διαπιστωθείσας υπέρβασης, εφόσον η υπέρβαση δεν υπερβαίνει το 10%,

γ) εάν η υπέρβαση κυμαίνεται από 10% έως και 30%, η ενίσχυση μειώνεται κατά μιάμιση (1,5) φορά της διαπιστωθείσας υπέρβασης. Εάν η υπέρβαση κυμαίνεται από 10% έως και 30% για δεύτερη συνεχή χρονιά, η ενίσχυση μειώνεται κατά το διπλάσιο της διαπιστωθείσας υπέρβασης,

δ) εάν η υπέρβαση κυμαίνεται από 30% έως και 50%, η ενίσχυση μειώνεται κατά το διπλάσιο της διαπιστωθείσας υπέρβασης. Εάν το ποσοστό αυτό κυμαίνεται από 30% έως και 50% για δεύτερη συνεχή χρονιά, ο κτηνοτρόφος αποκλείεται της ενίσχυσης,

ε) εάν το ποσοστό υπερβαίνει το 50 %, ο κτηνοτρόφος αποκλείεται της χορήγησης ενίσχυσης.

Πότε δεν επιβάλλονται κυρώσεις από την ΑΑΔΕ

Δεν επιβάλλονται κυρώσεις όταν:

α) Η μη συμμόρφωση οφείλεται σε ανωτέρα βία και έκτακτες ή εξαιρετικές περιστάσεις

β) όταν η μη συμμόρφωση οφείλεται σε σφάλμα της αρμόδιας αρχής ή άλλης αρχής και εφόσον το σφάλμα δεν μπορούσε να εντοπιστεί εύλογα από το πρόσωπο το οποίο αφορά η κύρωση.

Εάν διαπιστωθεί ότι ο/η δικαιούχος δεν συμμορφώνεται με τα κριτήρια επιλεξιμότητας, τις δεσμεύσεις ή άλλες υποχρεώσεις που αφορούν τους όρους χορήγησης της ενίσχυσης ή της στήριξης που προβλέπονται στην τομεακή γεωργική νομοθεσία, η ενίσχυση δεν καταβάλλεται ή ανακαλείται εν όλων ή εν μέρει, και, κατά περίπτωση, δεν χορηγούνται ή ανακαλούνται τα αντίστοιχα δικαιώματα ενίσχυσης.

Διοικητικές κυρώσεις επιβάλλονται στους/στις δικαιούχους της ενίσχυσης ή της στήριξης, συμπεριλαμβανομένων ομάδων ή ενώσεων αυτών, που δεσμεύονται από υποχρεώσεις τήρησης όρων χορήγησης.

Οι διοικητικές κυρώσεις

Οι διοικητικές κυρώσεις είναι αναλογικές και διαβαθμισμένες βάσει της σοβαρότητας, της έκτασης, της διάρκειας και της επανάληψης της διαπιστούμενης μη συμμόρφωσης και έχουν τις ακόλουθες μορφές:

α) μείωση του ποσού ενίσχυσης που έχει καταβληθεί ή πρόκειται να καταβληθεί σε σχέση με την αίτηση ενίσχυσης που επηρεάζεται από τη μη συμμόρφωση και/ή σε σχέση με τις αιτήσεις ενίσχυσης για προηγούμενα ή επόμενα έτη,

β) καταβολή ποσού υπολογιζόμενου βάσει της ποσότητας και/ή της διάρκειας της μη συμμόρφωσης,

γ) αποκλεισμός συμμετοχής στο συγκεκριμένο καθεστώς ενίσχυσης.

Δύνανται να φθάσουν μέχρι τον πλήρη αποκλεισμό από ένα ή περισσότερα καθεστώτα ενίσχυσης για ένα ή περισσότερα ημερολογιακά έτη.

Πηγή: ΟΤ