Ολική έκλειψη Ηλίου σήμερα – Οι περιοχές όπου η μέρα θα γίνει «νύχτα» για λίγα λεπτά

Η σκιά της Σελήνης θα περάσει από τον Αρκτικό Ωκεανό, τη Γροιλανδία και την Ισλανδία πριν φτάσει στην Ισπανία, ενώ σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης το φαινόμενο θα είναι ορατό ως μερική έκλειψη. 

• Η ολική έκλειψη Ηλίου στις 12 Αυγούστου θα είναι ορατή σε στενή ζώνη που ξεκινά από τη βόρεια Ρωσία, περνά από τον Αρκτικό Ωκεανό, τη Γροιλανδία και την Ισλανδία, καταλήγοντας στη βόρεια Ισπανία.
• Η ολικότητα θα διαρκέσει έως 2 λεπτά και 18 δευτερόλεπτα, με το Ρέικιαβικ να βιώνει την πρώτη ολική έκλειψη από το 1954.
• Μεγάλο μέρος της Ευρώπης, ο Καναδάς, η Αλάσκα, τμήματα των ΗΠΑ και περιοχές της Αφρικής θα δουν μερική έκλειψη με κάλυψη έως 96% σε περιοχές της Βρετανίας και Ιρλανδίας.
• Κατά την ολικότητα, το φως της ημέρας θα μειωθεί απότομα, η θερμοκρασία θα πέσει και θα γίνει ορατό το ηλιακό στέμμα, προσφέροντας σημαντικές ευκαιρίες για επιστημονικές παρατηρήσεις.
• Στην Ελλάδα η έκλειψη θα είναι ορατή μόνο οριακά ως μερική στα δυτικότερα τμήματα και δεν θα εμφανιστεί η ολική φάση σε καμία περιοχή της χώρας.

Ένα από τα εντυπωσιακότερα αστρονομικά φαινόμενα της χρονιάς θα σημειωθεί στις 12 Αυγούστου, όταν η Σελήνη θα περάσει ανάμεσα στη Γη και τον Ήλιο και, σε μια στενή ζώνη του πλανήτη, θα καλύψει πλήρως τον ηλιακό δίσκο.

Η ολική έκλειψη θα ξεκινήσει από τη βόρεια Ρωσία και θα κινηθεί πάνω από τον Αρκτικό Ωκεανό, περνώντας νότια από τον Βόρειο Πόλο. Στη συνέχεια η σκιά της Σελήνης θα φτάσει στη βορειοανατολική Γροιλανδία και θα κινηθεί κατά μήκος των ανατολικών ακτών του νησιού με ταχύτητα που θα ξεπερνά τα 3.400 χιλιόμετρα την ώρα.

Το μεγαλύτερο διάστημα ολικότητας θα φτάσει περίπου τα 2 λεπτά και 18 δευτερόλεπτα, καθώς η σκιά θα περνά από τη Γροιλανδία προς τον Ατλαντικό.

Αργότερα το φαινόμενο θα γίνει ορατό από πιο πυκνοκατοικημένες περιοχές. Στο Ρέικιαβικ η ολικότητα αναμένεται λίγο πριν από τις 18:00 τοπική ώρα και θα διαρκέσει λίγο περισσότερο από ένα λεπτό. Για την Ισλανδία πρόκειται για ιδιαίτερα σπάνια στιγμή, καθώς είναι η πρώτη ολική έκλειψη Ηλίου που θα είναι ορατή από τη χώρα μετά το 1954 και η επόμενη δεν αναμένεται πριν από το 2196.

Στη συνέχεια, η σκιά της Σελήνης θα περάσει ξανά πάνω από τον Ατλαντικό και θα φτάσει στη βόρεια Ισπανία λίγο πριν από τις 20:30 τοπική ώρα. Η πορεία της θα αγγίξει και το βορειοανατολικό άκρο της Πορτογαλίας, πριν περάσει από τις Βαλεαρίδες Νήσους και χαθεί με τη δύση του Ήλιου.

Σε αντίθεση με την ολική έκλειψη, που θα είναι ορατή μόνο μέσα σε μια σχετικά στενή ζώνη, η μερική έκλειψη θα καλύψει πολύ μεγαλύτερη περιοχή. Μεγάλο μέρος της Ευρώπης, ο Καναδάς, η Αλάσκα, τμήματα των βορειοανατολικών ΗΠΑ και περιοχές της Αφρικής θα δουν τη Σελήνη να καλύπτει ένα μέρος του Ήλιου.

Στη Βρετανία και την Ιρλανδία η κάλυψη θα είναι ιδιαίτερα μεγάλη, φτάνοντας σε αρκετές περιοχές το 90% έως 96%. Στο Λονδίνο, για παράδειγμα, η έκλειψη θα ξεκινήσει στις 18:17 τοπική ώρα, θα κορυφωθεί γύρω στις 19:12 και θα ολοκληρωθεί λίγο μετά τις 20:00, με τον Ήλιο ήδη χαμηλά στον δυτικό ορίζοντα.

Τι θα συμβεί την ώρα της ολικότητας

Για όσους βρεθούν μέσα στη ζώνη της ολικότητας, η εικόνα θα αλλάξει μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα. Το φως της ημέρας θα υποχωρήσει απότομα, η θερμοκρασία θα πέσει και για λίγο το τοπίο θα θυμίζει σούρουπο.

Με τον ηλιακό δίσκο πλήρως καλυμμένο, θα γίνει ορατό το ηλιακό στέμμα, η εξωτερική ατμόσφαιρα του Ήλιου, που υπό κανονικές συνθήκες χάνεται μέσα στην έντονη λάμψη του.

Ακριβώς γι’ αυτό οι ολικές εκλείψεις έχουν ιδιαίτερη αξία και για τους επιστήμονες. Για λίγα λεπτά μπορούν να παρατηρήσουν με μεγαλύτερη καθαρότητα το στέμμα και να μελετήσουν φαινόμενα που παραμένουν δύσκολο να καταγραφούν υπό κανονικές συνθήκες.

Προσοχή στην παρατήρηση

Η έκλειψη δεν πρέπει να παρατηρείται με γυμνό μάτι κατά τη μερική φάση. Απαιτούνται ειδικά γυαλιά έκλειψης ή κατάλληλα ηλιακά φίλτρα, καθώς τα συνηθισμένα γυαλιά ηλίου δεν προσφέρουν επαρκή προστασία.

Μόνο κατά το σύντομο διάστημα της πλήρους ολικότητας, όταν ο Ήλιος έχει καλυφθεί ολόκληρος από τη Σελήνη, είναι ασφαλής η παρατήρηση χωρίς ειδικό φίλτρο.

Τι θα δούμε στην Ελλάδα

Για την Ελλάδα, πάντως, το φαινόμενο δεν θα έχει την ίδια εικόνα με τη βόρεια και δυτική Ευρώπη καθώς η έκλειψη θα είναι ορατή μόνο οριακά ως μερική και κυρίως από τα δυτικότερα τμήματα της χώρας, λίγο πριν από τη δύση του Ήλιου. Η Αθήνα και το μεγαλύτερο μέρος της χώρας δεν θα έχουν ουσιαστική ορατότητα του φαινομένου, ενώ σε καμία περιοχή της Ελλάδας δεν θα είναι ορατή η ολική φάση.