Καιρός: Προειδοποίηση των Ιταλών μετεωρολόγων για την Ελλάδα - «Προσέξτε το μελτέμι»

• Το Μελτέμι είναι ο ξηρός και δροσερός άνεμος που επηρεάζει το Αιγαίο και μεγάλο μέρος της Ελλάδας κάθε καλοκαίρι, δημιουργώντας ανακούφιση από τον καύσωνα αλλά και επικίνδυνες συνθήκες στη θάλασσα.
• Την Πέμπτη 30 Ιουλίου και έως την Κυριακή 2 Αυγούστου οι βόρειοι άνεμοι στο Αιγαίο θα ενισχυθούν σημαντικά, φτάνοντας τα 7 με 9 μποφόρ σε κάποιες περιοχές, αυξάνοντας την επικινδυνότητα για τη ναυσιπλοΐα.
• Η έντονη ροή των βοριάδων οφείλεται στη μεγάλη διαφορά πίεσης μεταξύ αντικυκλώνα στα Βαλκάνια και βαρομετρικού χαμηλού στη Μικρά Ασία, που δημιουργεί το ισχυρό ρεύμα αέρα του Μελτεμιού.
• Η λέξη «Μελτέμι» πιθανότατα προέρχεται από την τουρκική «meltem» ή το βενετσιάνικο «mal tempo», ενώ στην αρχαία Ελλάδα ο άνεμος αυτός ονομαζόταν «Ετησίες» λόγω της ετήσιας εμφάνισής του.
• Σύμφωνα με αρχαίο μύθο, ο Αρισταίος προκάλεσε τους Ετησίους ανέμους για να ανακουφίσει τις καλλιέργειες από τον καύσωνα, φαινόμενο που συνεχίζει να χαρακτηρίζει το ελληνικό καλοκαίρι.

Το Μελτέμι είναι ο χαρακτηριστικός ξηρός και δροσερός άνεμος που κάνει την εμφάνισή του κάθε καλοκαίρι στο Αιγαίο και επηρεάζει μεγάλο μέρος της Ελλάδας.

Πρόκειται για ένα ιδιαίτερα σημαντικό φαινόμενο της ατμόσφαιρας, το οποίο διαμορφώνει το μικροκλίμα της ανατολικής Μεσογείου, προσφέροντας ανακούφιση από τον καύσωνα, αλλά ταυτόχρονα δημιουργώντας επικίνδυνες συνθήκες στη θάλασσα.

Η δημιουργία του Μελτεμιού οφείλεται στη μεγάλη διαφορά πίεσης που αναπτύσσεται κάθε καλοκαίρι ανάμεσα σε δύο ισχυρά βαρομετρικά συστήματα. Από τη μία πλευρά βρίσκεται ο αντικυκλώνας που εγκαθίσταται πάνω από τα Βαλκάνια και την κεντρική - ανατολική Ευρώπη, ενώ από την άλλη το βαθύ χαμηλό βαρομετρικό που παραμένει σταθερά πάνω από τη Μικρά Ασία και τη Μέση Ανατολή.

Αυτή η «μάχη» των πιέσεων δημιουργεί ένα ισχυρό ρεύμα αέρα που μεταφέρει ψυχρότερες αέριες μάζες από τη Μαύρη Θάλασσα. Οι άνεμοι περνούν με μεγάλη ταχύτητα από τα στενά του Βοσπόρου και των Δαρδανελίων και εισέρχονται στο Αιγαίο, όπου λόγω της μορφολογίας των νησιών και της περιστροφής της Γης στρέφονται από βορειοανατολικοί σε βόρειους και βορειοδυτικούς.

Το αποτέλεσμα είναι ένας άνεμος που χαρίζει καθαρό ουρανό και μειωμένες θερμοκρασίες, αλλά συχνά μετατρέπει το Αιγαίο σε μια δύσκολη και επικίνδυνη θάλασσα για τη ναυσιπλοΐα.

Ισχυρό Μελτέμι έως και την Κυριακή – Θυελλώδεις άνεμοι στο Αιγαίο

Σήμερα, Πέμπτη 30 Ιουλίου, το Μελτέμι παρουσιάζει σημαντική ενίσχυση, καθώς το ατμοσφαιρικό μοτίβο ευνοεί την επιτάχυνση των βόρειων ανέμων.

Οι προγνωστικοί χάρτες δείχνουν ένα «μπλοκαρισμένο» μοτίβο στην ατμόσφαιρα, το οποίο διατηρεί την έντονη ροή των βοριάδων προς το Αιγαίο. Σύμφωνα με τα δελτία της Εθνικής Μετεωρολογικής Υπηρεσίας, το επίπεδο επικινδυνότητας στη θάλασσα είναι ιδιαίτερα αυξημένο, κυρίως στο ανατολικό και νότιο Αιγαίο.

Οι άνεμοι αναμένεται να φτάσουν τα 7 με 8 μποφόρ, ενώ τοπικά μπορεί να αγγίξουν ακόμη και τα 9 μποφόρ σε ιδιαίτερα ευάλωτες περιοχές, όπως το στενό του Καφηρέα (Κάβο Ντόρο), αλλά και γύρω από την Κρήτη, τη Νάξο και την Κάρπαθο.

Η κακοκαιρία… του καλοκαιριού θα συνεχιστεί και τις επόμενες ημέρες, με το Μελτέμι να παραμένει ισχυρό.

Την Παρασκευή 31 Ιουλίου, η παρουσία υψηλών πιέσεων πάνω από την Ευρώπη θα συνεχίσει να διατηρεί τη μεγάλη διαφορά πίεσης που τροφοδοτεί τους ανέμους. Οι βοριάδες θα παραμείνουν ενισχυμένοι και το Σάββατο 1 Αυγούστου, ενώ σύμφωνα με τα προγνωστικά στοιχεία, η ένταση του φαινομένου θα διατηρηθεί και την Κυριακή 2 Αυγούστου.

Οι θάλασσες στο Αιγαίο θα παραμείνουν ιδιαίτερα ταραγμένες, με τους ναυτιλλόμενους και τους λουόμενους να χρειάζεται να δείξουν αυξημένη προσοχή.

Από πού προέρχεται η λέξη Μελτέμι

Πίσω από το όνομα του διάσημου ελληνικού ανέμου κρύβεται μια ενδιαφέρουσα ιστορία αιώνων.

Η προέλευση της λέξης «Μελτέμι» έχει αποτελέσει αντικείμενο συζήτησης μεταξύ γλωσσολόγων. Η επικρατέστερη άποψη συνδέει τον όρο με την τουρκική λέξη «meltem», που περιέγραφε έναν ισχυρό εποχικό άνεμο.

Υπάρχει όμως και μια άλλη θεωρία, σύμφωνα με την οποία η λέξη προέρχεται από το βενετσιάνικο «mal tempo» («κακός καιρός»). Οι Βενετοί ναυτικοί, που για αιώνες ταξίδευαν στο Αιγαίο για εμπορικούς σκοπούς, φοβούνταν τις ξαφνικές αλλαγές του ανέμου και τις δύσκολες συνθήκες που δημιουργούσε στη θάλασσα.

Στην αρχαία Ελλάδα, το Μελτέμι ήταν γνωστό ως «Ετησίες» (ἐτησίαι), δηλαδή οι «ετήσιοι άνεμοι». Η ονομασία προέρχεται από τη λέξη «έτος», καθώς οι αρχαίοι Έλληνες είχαν παρατηρήσει ότι οι άνεμοι αυτοί εμφανίζονταν σχεδόν κάθε χρόνο την ίδια εποχή.

Ο μύθος των Ετησίων ανέμων και ο Αρισταίος

Το Μελτέμι δεν αποτελεί μόνο ένα φυσικό φαινόμενο, αλλά έχει θέση και στην ελληνική μυθολογία.

Σύμφωνα με την αρχαία παράδοση, η δημιουργία των Ετησίων ανέμων συνδέεται με τον Αρισταίο, γιο του θεού Απόλλωνα και της νύμφης Κυρήνης. Ο Αρισταίος θεωρούνταν θεότητα της γεωργίας και της κτηνοτροφίας.

Ο μύθος αναφέρει ότι κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, η ανατολή του Σείριου, του λαμπρότερου άστρου στον αστερισμό του Μεγάλου Κυνός, προκαλούσε αφόρητη ζέστη, ξηρασία και καταστροφές στις καλλιέργειες.

Οι κάτοικοι των νησιών του Αιγαίου, αντιμέτωποι με την έντονη ανομβρία και τον καύσωνα, ζήτησαν τη βοήθεια του Αρισταίου. Εκείνος ταξίδεψε στην Κέα, έκανε θυσίες στον Δία και στον Σείριο και σύμφωνα με τον μύθο κατάφερε να εξασφαλίσει τη θεϊκή παρέμβαση.

Ο Δίας, θέλοντας να ανακουφίσει τους ανθρώπους από την ακραία ζέστη, έστειλε τους δροσερούς βόρειους ανέμους για σαράντα συνεχόμενες ημέρες.

Χιλιάδες χρόνια αργότερα, το Μελτέμι συνεχίζει να αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι του ελληνικού καλοκαιριού: ένας άνεμος που χαρίζει ανάσα δροσιάς στις πιο ζεστές ημέρες του χρόνου, αλλά ταυτόχρονα υπενθυμίζει τη δύναμη της φύσης σε όσους ταξιδεύουν στο Αιγαίο.

*Με πληροφορίες από το meteoweb.eu