Μετά από 19 χρόνια ολοκληρώνεται πλήρως ο αυτοκινητόδρομος Ε65 – Το ιστορικό, το κόστος

Ήταν το μακρινό 2005 όταν ο αείμνηστος Γιώργος Σουφλιάς, ξεκινούσε την διαδικασία για ένα μεγάλο δίκτυο αυτοκινητόδρομων στην χώρα. Ανάμεσα σε αυτούς τους “Δρόμους Ανάπτυξης” όπως τους είχε ονομάσει ήταν και ο αυτοκινητόδρομος Κεντρικής Ελλάδας, περισσότερο γνωστός ως Ε65. Ίσως ο λιγότερο δημοφιλής σε σχέση με τους περισσότερο γνωστούς άξονες όπως το Κόρινθος-Πάτρα οι σήραγγες στα Τέμπη, το Αντίρριο-Ιωάννινα.

Σήμερα η περιπετειώδης πραγματικά κατασκευή του άξονα Ε65 φτάνει στο τέλος της. Μετά από σχεδόν 2 δεκαετίες, ολοκληρώνεται με μήκος 180,5 χλμ από την Λαμία μέχρι την Εγνατία προσφέροντας στην χώρα ένα τρίτο κάθετο άξονα μετά από τον Αθήνα-Θεσσαλονίκη και το Αντίρριο-Ιωάννινα.

Το απόγευμα στις 7 παρουσία του πρωθυπουργού θα εγκαινιαστεί το τελευταίο τμήμα, από την Καλαμπάκα μέχρι την Εγνατία μήκους περίπου 64 χιλιόμετρα και συνολικά η λειτουργία του αυτοκινητόδρομου που πλέον θα ενώνεται με τον ΑΘΕ στο νότιο άκρο του και με την Εγνατία Οδό στο βόρειο. Η απόσταση Αθήνα-Γρεβενά είναι πλεόν εφικτή σε 4 ώρες ενώ ακόμα και τα Ιωάννινα αποκτούν εναλλακτική διαδρομή προς την Κεντρική Ελλάδα και την Αθήνα καθώς η απόσταση θα απαιτεί περίπου 4 ώρες και 30 λεπτά.

Να θυμίσουμε πως την παραχώρηση του Ε65 έχει αναλάβει η Κεντρική Οδός Α.Ε., μέλος του Ομίλου ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ ενώ την κατασκευή ανέλαβε η ΤΕΡΝΑ.

Η σημασία του Ε65

Ο νέος αυτός δρόμος ήταν κυριολεκτικά άγνωστος για τους περισσότερους. Τελικά τι είναι ο Ε65; ένας ζημιογόνος ουσιαστικά δευτερεύων οδικός άξονας που θα μπορούσαμε να έχουμε αποφύγει; ένα πολιτικό γινάτι ή μήπως ένας οδικός άξονας που ήδη υπάρχει σε περιφερειακό επίπεδο;

Αυτά τα ερωτήματα έχουν τεθεί πολλές φορές και πολλοί έχουν αμφισβητήσει την αξία του δρόμου αυτού. Ο άξονας που ενώνει τη Λαμία με τα Γρεβενά μέσω της Δυτικής Θεσσαλίας είναι πολλά πράγματα μαζί.

Στην πραγματικότητα είναι μία επανάσταση στις οδικές μεταφορές της χώρας. Ξεφεύγοντας από τη λογική του ΠΑΘΕ η χώρα αποκτά ένα  κάθετο οδικό άξονα που ανοίγει νέους εμπορικούς, πολιτιστικούς και τουριστικούς δρόμους και αλλάζει για πάντα το τοπίο των μεταφορών.

Εκτός του ότι βγάζει από την απομόνωση τις πόλεις της  Δυτικής Θεσσαλίας ο Ε65 λειτουργεί ως ο συνδετήριος κλάδος μεταξύ των λιμανιών του Βόλου και της Ηγουμενίτσας, δίνει ένα εκπληκτικό πέρασμα προς τα Ιωάννινα, ενώ φέρνει πολύ κοντά στη χώρα την Αλβανία και τις χώρες της Αδριατικής.
Η Δυτική Μακεδονία και η Ήπειρος οι μεγάλοι κερδισμένοι

Το προφανές είναι ότι οι μεγάλες πόλεις της Δυτικής Θεσσαλίας Τρίκαλα και Καρδίτσα έρχονται πολύ κοντά στην Αθήνα. Η απόσταση θα διανύεται σε 3 και 2,5 ώρες αντίστοιχα.

Όμως μεγάλος κερδισμένος από την κατασκευή του αυτοκινητόδρομου Ε65 όσο και αν φαίνεται περίεργο είναι η Δυτική Μακεδονία. Οι πόλεις της σήμερα απέχουν από την Αθήνα χρονικά έως και 7 ώρες.

Χαρακτηριστικά οι αποστάσεις από την Αθήνα σήμερα μέσω του ΠΑΘΕ είναι οι εξής: προς Καστοριά 630χλμ και περίπου 7 ώρες, προς Γρεβενά 600χλμ και περίπου 6 ώρες και 45 λεπτά, προς Κοζάνη 565χλμ και 6 ώρες, προς Φλώρινα  630 και περίπου 7 ώρες.

Με τη συνολική λειτουργία του οδικού άξονα τυ Ε65 οι διαφορές χρονικά και χιλιομετρικά είναι εντυπωσιακές: προς Καστοριά 470χλμ και περίπου 4,5 ώρες, προς Γρεβενά 400χλμ και περίπου 4 ώρες, προς Κοζάνη 450χλμ και λιγότερο από 4,5 ώρες, προς Φλώρινα  527 και περίπου 5 ώρες και 15 λεπτά.

Με μία ματιά καταλαβαίνει κανείς ότι ο Ε65 λειτουργεί τόσο ευεργετικά για την ευρύτερη περιοχή της Δ.Μακεδονίας αλλά και της Ηπείρου καθώς οι αποστάσεις και η άνετη σύνδεση με την Αθήνα και τη Νότια Ελλάδα ανοίγει διάπλατα νέες μεγάλες ευκαιρίες.

Από τη σύγκριση βλέπουμε τη χαώδη διαφορά μεταξύ της σημερινής κατάστασης και εκείνης που θα υπάρχει στο μέλλον. Η μείωση της απόστασης προς Καστοριά πχ είναι της τάξεως των 2,5 ωρών ενώ προς Γρεβενά είναι συντομότερο κατά 2 ώρες και 45 λεπτά!

Το ιστορικό της κατασκευής

1. Η Αρχή και το «Πάγωμα» (2007 – 2013)

Μάιος 2007: Υπογράφεται η αρχική Σύμβαση Παραχώρησης μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου και της εταιρείας «Κεντρική Οδός Α.Ε.».

2008 – 2010: Ξεκινούν οι πρώτες κατασκευαστικές εργασίες. Ωστόσο, το ξέσπασμα της οικονομικής κρίσης στην Ελλάδα και η κατακόρυφη πτώση της κυκλοφορίας στους αυτοκινητοδρόμους οδηγούν σε χρηματοδοτική ασφυξία.

2011: Τα έργα σταματούν σχεδόν ολοσχερώς («πάγωμα» των μεγάλων παραχωρήσεων).

2. Η Επανεκκίνηση & το «Μεσαίο Τμήμα» (2013 – 2018)
Δεκέμβριος 2013: Ψηφίζεται από τη Βουλή η αναδιάρθρωση της σύμβασης παραχώρησης. Λόγω οικονομικών περιορισμών, αποφασίζεται να δοθεί προτεραιότητα στο λεγόμενο Μεσαίο Τμήμα (Ξυνιάδα – Τρίκαλα, μήκους 77,5 χλμ.), ενώ το Νότιο (Λαμία – Ξυνιάδα) και το Βόρειο (Τρίκαλα – Εγνατία) παραπέμπονται στο μέλλον ως «αναβαλλόμενα τμήματα».

2014: Επανεκκινούν δυναμικά οι εργασίες στο μεσαίο τμήμα.

Δεκέμβριος 2017: Παραδίδεται στην κυκλοφορία το Μεσαίο Τμήμα (Ξυνιάδα – Τρίκαλα). Αν και λειτουργικό, παρέμενε ένας «τυφλός» αυτοκινητόδρομος στη μέση της Θεσσαλίας, καθώς δεν συνδεόταν άμεσα με τον ΠΑΘΕ στα νότια ή την Εγνατία στα βόρεια..

3. Ξεμπλοκάροντας τα «Άκρα» (2018 – 2021)
2018: Ξεκινούν οι εργασίες στο Νότιο Τμήμα (Λαμία – Ξυνιάδα, μήκους 32,5 χλμ.), αφού εξασφαλίστηκε η χρηματοδότηση και η έγκριση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Ιανουάριος 2021: Εγκρίνεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή η χρηματοδότηση των 442 εκατ. ευρώ για την κατασκευή του Βόρειου Τμήματος (Τρίκαλα – Εγνατία Οδός, μήκους 70,5 χλμ.).

Οκτώβριος 2021: Παραδίδεται το πρώτο τμήμα του Νότιου Άξονα (περίπου 14 χλμ.), συνδέοντας την περιοχή της Λαμίας μέχρι τον Αdict/Ανισόπεδο Κόμβο Καρπενησίου.

4. Η Ολοκλήρωση της Σύνδεσης με το Νότο (2024)
Απρίλιος 2024: Παραδίδεται στην κυκλοφορία το σύνολο του Νότιου Τμήματος (Λαμία – Ξυνιάδα), συμπεριλαμβανομένης της εμβληματικής Σήραγγας Όθρυος (μήκους 3 χλμ.).

Με την παράδοση αυτή, ο Ε65 συνδέθηκε απευθείας και αδιάλειπτα με τον αυτοκινητόδρομο ΑΘΕ (Αθήνα – Θεσσαλονίκη), εκμηδενίζοντας τις επικίνδυνες στροφές του Δομοκού.

5. Το Τελευταίο Κομμάτι: Βόρειο Τμήμα (Σήμερα)
2024 – Σήμερα: Οι εργασίες στο Βόρειο Τμήμα (Τρίκαλα – Καλαμπάκα – Εγνατία Οδός) βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη με εντατικούς ρυθμούς.

Τμήμα Τρίκαλα – Καλαμπάκα: Παραδόθηκε επίσης την άνοιξη του 2024 μαζί με το νότιο τμήμα, διευκολύνοντας την πρόσβαση προς τα Μετέωρα.

Υπόλοιπο Βόρειο Τμήμα (Καλαμπάκα – Εγνατία): Αποτελεί το τελικό στάδιο του έργου. Η ολοκλήρωση και η πλήρης παράδοση του Ε65 σε όλο του το μήκος (συνολικά 181 χλμ.) αναμένεται να σφραγίσει τη σύνδεση της Στερεάς Ελλάδας και της Θεσσαλίας με τη Δυτική Μακεδονία και την Εγνατία Οδό.

Το κόστος κατασκευής

Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν δοθεί κατά καιρούς στη δημοσιότητα το συνολικό κατασκευαστικό κόστος του Αυτοκινητόδρομου Κεντρικής Ελλάδας (Ε65), συνολικού μήκους 182,1 χιλιομέτρων, ανέρχεται σε περίπου 1,4 δισεκατομμύρια ευρώ (για την άμεση κατασκευή του έργου). Το έργο κατασκευάστηκε σε τρεις διακριτές φάσεις:

Μεσαίο Τμήμα (Ξυνιάδα – Τρίκαλα | 77,5 χλμ.): Προϋπολογισμός κατασκευής περίπου 560 εκατ. ευρώ. Παραδόθηκε σταδιακά έως το 2017.

Νότιο Τμήμα (Λαμία – Ξυνιάδα | 32,5 χλμ.):Προϋπολογισμός κατασκευής περίπου 310 εκατ. ευρώ (με χρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το ΕΣΠΑ). Παραδόθηκε πλήρως την άνοιξη του 2024.

Βόρειο Τμήμα (Τρίκαλα – Εγνατία Οδός | 70,5 χλμ.): Προϋπολογισμός 442,1 εκατ. ευρώ. Χρηματοδοτείται εξ ολοκλήρου από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF).

Αν συνυπολογιστεί το σύνολο της χρηματοδότησης από το 2007, συμπεριλαμβανομένων των καθυστερήσεων λόγω της οικονομικής κρίσης, των αποζημιώσεων για το «πάγωμα» του έργου (2011–2013), των αναθεωρήσεων των συμβάσεων και των συμπληρωματικών έργων, η συνολική δαπάνη (Δημόσιο, Ευρωπαϊκή Ένωση και Παραχωρησιούχος) εκτιμάται ότι αγγίζει τα 2,1 δισεκατομμύρια ευρώ.

ypodomes.gr