Καιρός: Ο «πόλεμος» των αντικυκλώνων πάνω από την Ευρώπη - Πώς επηρεάζεται η Ελλάδα έως 10 Ιουλίου

• Η δυτική Ευρώπη αναμένεται να υποστεί ισχυρό και παρατεταμένο καύσωνα λόγω ενός υποτροπικού αντικυκλώνα που εγκλωβίζει θερμές αέριες μάζες.
• Οι θερμοκρασίες στη δυτική Ευρώπη θα ξεπεράσουν τους 35 έως 38 βαθμούς Κελσίου, με θερμές νύχτες και επιβάρυνση στα δίκτυα ηλεκτροδότησης και τη δημόσια υγεία.
• Στα Βαλκάνια και την ανατολική Ευρώπη θα επικρατήσουν ψυχρότερες και ασταθείς αέριες μάζες, προκαλώντας συχνές καταιγίδες και τοπικές χαλαζοπτώσεις.
• Η Ελλάδα θα βρεθεί στη μεταβατική ζώνη ανάμεσα στον καύσωνα της δυτικής Ευρώπης και την αστάθεια των Βαλκανίων, με θερμικές αντιθέσεις και πιθανότητα τοπικών ισχυρών καταιγίδων στα βόρεια και ορεινά.
• Η σύγκρουση θερμών αφρικανικών αερίων μαζών με ψυχρότερο αέρα πάνω από τα Βαλκάνια ενδέχεται να προκαλέσει έντονα καιρικά φαινόμενα στην Ελλάδα.

Ένα εντυπωσιακό καιρικό σκηνικό αρχίζει να διαμορφώνεται πάνω από την Ευρώπη, με τα προγνωστικά μοντέλα να δείχνουν μια κλασική διάταξη που ευνοεί την εκδήλωση ισχυρού και παρατεταμένου καύσωνα στη δυτική πλευρά της ηπείρου, την ώρα που τα Βαλκάνια θα βρίσκονται υπό την επιρροή ψυχρότερων και πιο ασταθών αερίων μαζών.

Η εικόνα που προκύπτει από τους χάρτες της θερμοκρασίας στα 850 hPa (περίπου 1.500 μέτρα) είναι χαρακτηριστική.

Η δυτική Ευρώπη, από την Ιβηρική Χερσόνησο μέχρι τη Γαλλία, το Βέλγιο, την Ολλανδία και τμήματα της Γερμανίας, καλύπτεται από τις πιο θερμές αποχρώσεις, οι οποίες αντιστοιχούν σε τιμές που ξεπερνούν ακόμη και το 99ο εκατοστημόριο της κλιματολογικής περιόδου 1979-2021.

Πρόκειται για αέριες μάζες που συγκαταλέγονται στις θερμότερες που έχουν καταγραφεί για την εποχή τις τελευταίες δεκαετίες.

Ο αντικυκλώνας που εγκλωβίζει τη ζέστη

Στα μέσα στρώματα της ατμόσφαιρας, γύρω από τα 500 hPa, αναπτύσσεται ένας ισχυρός υποτροπικός αντικυκλώνας, ο οποίος εκτείνεται από τη βόρεια Αφρική προς την Ισπανία, τη Γαλλία και μεγάλο μέρος της δυτικής Ευρώπης. Η συγκεκριμένη διάταξη λειτουργεί ως ένας ισχυρός «θόλος θερμότητας» (heat dome), συμπιέζοντας την ατμοσφαιρική στήλη, περιορίζοντας την ανάπτυξη νεφώσεων και εγκλωβίζοντας τις θερμές αέριες μάζες πάνω από τις ίδιες περιοχές για πολλές ημέρες.

Η διάταξη αυτή εμποδίζει την προέλαση των ατλαντικών διαταραχών και ευνοεί την παραμονή του καύσωνα, με τις μέγιστες θερμοκρασίες να μπορούν να ξεπεράσουν τους 35 έως 38 βαθμούς Κελσίου σε πολλές περιοχές της δυτικής Ευρώπης, συνοδευόμενες από ιδιαίτερα θερμές νύχτες και αυξημένη επιβάρυνση για τα δίκτυα ηλεκτροδότησης και τη δημόσια υγεία.

Τι δείχνει ο χάρτης

Ο χάρτης του GFS αποτυπώνει ξεκάθαρα αυτή τη διάταξη. Οι βαθιές κόκκινες και μωβ αποχρώσεις πάνω από τη Γαλλία, την Ισπανία και τμήματα της κεντρικής Ευρώπης υποδηλώνουν ακραία θερμή αέρια μάζα, σχεδόν σε επίπεδα ρεκόρ για την εποχή. Αντίθετα, προς τα Βαλκάνια και την ανατολική Ευρώπη απουσιάζουν οι έντονες θερμές αποχρώσεις, στοιχείο που επιβεβαιώνει την παρουσία ψυχρότερων αερίων μαζών και μεγαλύτερης ατμοσφαιρικής αστάθειας.

Συνολικά, η Ευρώπη φαίνεται να χωρίζεται σε δύο εντελώς διαφορετικές καιρικές ζώνες: στα δυτικά θα κυριαρχήσουν ο επίμονος καύσωνας και η ξηρασία, ενώ στα Βαλκάνια και στην ανατολική πλευρά της ηπείρου οι συχνές καταιγίδες και οι εναλλαγές του καιρού θα αποτελέσουν το βασικό χαρακτηριστικό των επόμενων ημερών, με την Ελλάδα να βρίσκεται στη μεταβατική ζώνη ανάμεσα στα δύο αυτά ακραία μοτίβα.

Ψυχρή λίμνη πάνω από τα Βαλκάνια

Την ίδια ώρα, η εικόνα είναι εντελώς διαφορετική στα Βαλκάνια και την ανατολική Ευρώπη. Εκεί διαμορφώνεται μια ψυχρή αποκομμένη διαταραχή στην ανώτερη ατμόσφαιρα, η οποία συνοδεύεται από χαμηλότερες θερμοκρασίες και αυξημένη αστάθεια.

Η παρουσία ψυχρότερου αέρα σε μεγαλύτερα ύψη ενισχύει τις κατακόρυφες κινήσεις στην ατμόσφαιρα, ευνοώντας την ανάπτυξη ισχυρών καταιγίδων, τοπικών χαλαζοπτώσεων και έντονων βροχοπτώσεων. Έτσι, ενώ η δυτική Ευρώπη θα κυριαρχείται από συνθήκες παρατεταμένου καύσωνα, στα Βαλκάνια ο καιρός θα παραμείνει περισσότερο άστατος, με συχνές διαταραχές.

Στο μεταίχμιο η Ελλάδα

Η Ελλάδα φαίνεται πως θα βρεθεί ακριβώς στο όριο ανάμεσα στις δύο ατμοσφαιρικές κυκλοφορίες. Από τα δυτικά και τα νοτιοδυτικά θα επιχειρεί να επεκταθεί η πολύ θερμή αέρια μάζα του αφρικανικού αντικυκλώνα, ανεβάζοντας αισθητά τη θερμοκρασία κυρίως στα ηπειρωτικά και τα δυτικά τμήματα της χώρας.

Παράλληλα, η ψυχρότερη κυκλοφορία που θα επηρεάζει τα Βαλκάνια θα επιτρέπει κατά διαστήματα την κάθοδο πιο δροσερών και ασταθών αερίων μαζών προς τη βόρεια Ελλάδα και κυρίως τη Μακεδονία, τη Θράκη και πιθανώς περιοχές της ανατολικής ηπειρωτικής χώρας.

Αυτό μεταφράζεται σε έντονη θερμική αντίθεση, με υψηλές θερμοκρασίες να συνυπάρχουν με αυξημένη πιθανότητα απογευματινών καταιγίδων, ιδιαίτερα στα ορεινά και στα βόρεια. Δεν αποκλείονται, μάλιστα, τοπικά ισχυρά φαινόμενα λόγω της σύγκρουσης της θερμής αφρικανικής αέριας μάζας με τον ψυχρότερο αέρα που θα παραμένει εγκατεστημένος πάνω από τα Βαλκάνια.

*Με πληροφορίες από το Meteoweb.eu