«Πέναλτι» σε συντάξεις: Ποιες περιπτώσεις αφορά – Αναλυτικά παραδείγματα

Ενιαίο ποσοστό επιστροφής των αδικαιολόγητα εισπραχθεισών παροχών από τους συνταξιούχους που είναι το 10% της σύνταξης με ελάχιστο ποσό μηνιαίας παρακράτησης 50 ευρώ καθιερώνεται με διάταξη που έχει συμπεριληφθεί στο νομοσχέδιο για την ισότητα των αμοιβών, το οποίο οδεύει στη Βουλή. Αυτό σημαίνει ότι μικρότερες και με ενιαίο συντελεστή 10% θα είναι οι ποινές του ΕΦΚΑ για τις αχρεωστήτως καταβληθείσες παροχές από συντάξεις και επιδόματα και με ελάχιστο ποσό επιστροφής τα 50 ευρώ τον μήνα.

Ως αχρεωστήτως καταβληθέντα ποσά χαρακτηρίζονται τα χρήματα που έχουν δοθεί σε κάποιον (από ασφαλιστικό ταμείο όπως ο e-ΕΦΚΑ, δημόσια υπηρεσία, ΟΠΕΚΕΠΕ κ.λπ.) κατά λάθος ή χωρίς νόμιμη αιτία, και επομένως πρέπει να επιστραφούν.

Η νέα ρύθμιση αφορά περιπτώσεις κατά τις οποίες ασφαλισμένοι ή συνταξιούχοι έλαβαν συντάξεις, επιδόματα ή άλλες ασφαλιστικές παροχές μεγαλύτερες από αυτές που δικαιούνταν. Στόχος του υπουργείου είναι να δημιουργηθεί ένα σαφές και προβλέψιμο πλαίσιο διαχείρισης των συγκεκριμένων υποθέσεων, καθώς μέχρι σήμερα εφαρμόζονταν διαφορετικές πρακτικές ανάλογα με το πρώην ασφαλιστικό ταμείο ή τη φύση της υπόθεσης.

Τονίζεται ότι η προωθούμενη διάταξη αντικαθιστά όλες τις προϊσχύουσες κρατήσεις που είχαν οι συνταξιούχοι στις περιπτώσεις που συνέχιζαν να λαμβάνουν παροχές τις οποίες δεν δικαιούνταν. Στο ΙΚΑ, για παράδειγμα, η επιστροφή των αχρεωστήτως καταβληθεισών παροχών γινόταν με παρακράτηση του 33% της σύνταξης. Στο Δημόσιο γινόταν παρακράτηση 10% για το τμήμα σύνταξης ως τα 1.000 ευρώ και 1/6, δηλαδή παρακράτηση 16,67% στο τμήμα σύνταξης πάνω από τα 1.000 ευρώ με ελάχιστο ποσό επιστροφής τα 50 ευρώ τον μήνα.

Επισημαίνεται ότι μια σημαντική διαφορά του νέου από το προϊσχύον καθεστώς είναι ότι η ποινή 10% θα επιβάλλεται στο ποσό σύνταξης που μένει αφού αφαιρεθούν οι κρατήσεις της εισφοράς αλληλεγγύης και ασθένειας, ενώ πριν η παρακράτηση γινόταν στο μεικτό ποσό της σύνταξης. Η διαφορά αυτή οδηγεί σε μείωση της ποινής σε σχέση με το παρελθόν.
Νέο καθεστώς

Με το νέο καθεστώς θα αφαιρεθούν η εισφορά αλληλεγγύης (32 ευρώ) και η εισφορά ασθένειας (88 ευρώ) και στη συνέχεια στη σύνταξη των 1.380 ευρώ που θα μείνει θα έχει 10% παρακράτηση, με 138 ευρώ κάθε μήνα έναντι της οφειλής του.

Η νέα διάταξη θα εφαρμοστεί κυρίως στις ποινές που προβλέπονται για τους συνταξιούχους που εργάζονται όταν α) δεν δηλώνουν την απασχόλησή τους στον ΕΦΚΑ και β) δηλώνουν την απασχόληση, αλλά δεν καταβάλλουν τις προβλεπόμενες ασφαλιστικές εισφορές.

Στη μεν πρώτη περίπτωση (απασχόληση χωρίς δήλωση) επιστρέφουν 12 συντάξεις με παρακράτηση του 25% της σύνταξης, ενώ στη δεύτερη (ανασφάλιστη απασχόληση) παρακρατείται ολόκληρη η σύνταξη μέχρι να εξοφληθούν οι χρωστούμενες εισφορές. Με τη νέα διάταξη η παρακράτηση θα είναι 10% από τη σύνταξη και στις δύο περιπτώσεις.

Παράλληλα επισημαίνεται ότι η αναζήτηση αχρεωστήτως καταβληθεισών παροχών με παρακράτηση του 10% από τη χορηγούμενη σύνταξη δεν θα έχει αναδρομική ισχύ, που σημαίνει ότι όσοι έχουν μεγαλύτερες κρατήσεις από τη σύνταξη για παροχές που έλαβαν χωρίς να τις δικαιούνται, θα συνεχίσουν με τις ίδιες κρατήσεις και δεν θα πέσουν στο 10% για το εναπομείναν ποσό.