Πριμ εξόδου από το αγροτικό επάγγελμα, κίνητρα μεταβιβάσεων, ρυθμίσεις προστασίας ασθενέστερων αγροτών το σχέδιο για νέα ΚΑΠ

Κατάργηση της διάταξης για τον αποκλεισµό από το τσεκ των συνταξιούχων, στόχευση των επιδοτήσεων σε όσους «το έχουν πιο πολύ ανάγκη» και όχι απαραίτητα στους κατ’ επάγγελµα και πρόταση για έναν πιο «ελεύθερο» ορισµό του αγρότη. Τις παραπάνω αλλαγές προωθεί η Προεδρία του Συµβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο πλαίσιο των διαπραγµατεύσεων για τη νέα ΚΑΠ µετά το 2027, οι οποίες και θα συζητηθούν στο Συµβούλιο Υπουργών Γεωργίας και Αλιείας στις 22-23 Ιουνίου. 

Πρόκειται για καίριες αλλαγές στον κανονισµό της νέας ΚΑΠ, οι οποίες  δείχνει να έχουν συµφωνηθεί µε τις εθνικές αντιπροσωπείες, για τη διαµόρφωση της τελικής διαπραγµατευτικής θέσης του Συµβουλίου, ενόψει της έναρξης του τριλόγου µεταξύ Κοµισιόν-Συµβουλίου και Ευρωπαϊκής Επιτροπής. 

Αναλυτικότερα:

Αντί για κατάργηση του τσεκ, κίνητρα µεταβίβασης γης και εγκατάλειψης

Όπως αναφέρει η Γενική Γραµµατεία του Συµβουλίου στο ενηµερωτικό της σηµείωµα προς τις εθνικές αντιπροσωπείες, προτείνεται η κατάργηση της διάταξης που ανέφερε πως από τη «φθίνουσα εισοδηµατική στήριξη» θα αποκλειστούν όσοι λαµβάνουν σύνταξη από το 2032 και µετά. Αντ’ αυτού, προτείνεται η επαναφορά κινήτρων για τηµ πρόσβαση στη γη και της µεταβίβασης της διαχείρισης της εκµετάλλευσης (πριµ εξόδου). Συγκεκριµένα αναφέρει η Γενική Γραµµατεία:

«Η ανανέωση των γενεών αντιµετωπίστηκε µέσω των προτεινόµενων τροποποιήσεων σχετικά µε τη στήριξη που θα λαµβάνουν οι αγρότες σε ηλικία συνταξιοδότησης. Αντί µιας προσέγγισης αποκλεισµού, η Προεδρία διερεύνησε µια εναλλακτική προσέγγιση που περιλαµβάνει επιλογές διαδοχής των γεωργικών εκµεταλλεύσεων. Το προτεινόµενο κείµενο αποσκοπεί στη διευκόλυνση της πρόσβασης στη γη και της µεταβίβασης της διαχείρισης των εκµεταλλεύσεων, µε σεβασµό στην ποικιλοµορφία των εθνικών συνταξιοδοτικών συστηµάτων, των γεωργικών δοµών και των πραγµατικών συνθηκών διαδοχής».

Στόχευση των ενισχύσεων σε όσους «το έχουν πιο πολύ ανάγκη» και όχι απαραίτητα στους κατ’ επάγγελµα

Σχετικά µε την εισοδηµατική στήριξη, φαίνεται πως οι εθνικές αντιπροσωπείες δεν θέλουν να σηκώσουν το πολιτικό κόστος της µείωσης ή ακόµη και του αποκλεισµού από τις επιδοτήσεις των part-time αγροτών, ή αλλιώς των µη κατ’ επάγγελµα. Για αυτό το λόγο το Συµβούλιο προχωρά σε τροποποίηση της σχετικής διάταξης, ώστε τα κράτη-µέλη να πρέπει να στοχεύσουν τις επιδοτήσεις τους σε «όσους τις έχουν ανάγκη». Προφανώς αυτή η διάταξη αφήνει πολλούς βαθµούς ελευθερίας στο σχεδιασµό για τις εισοδηµατικές ενισχύσεις, βγάζοντας από τη δύσκολη θέση τα κράτη-µέλη. ∆ιατηρείται πάντως ως υποχρέωση να υπάρξει προσαύξηση των επιδοτήσεων για τη νέα γενιά αγροτών.

Αναλυτικά η Γενική Γραµµατεία αναφέρει: «Οι τροποποιήσεις της Προεδρίας επιδιώκουν επίσης να ενισχύσουν την επικουρικότητα και την ευελιξία όσον αφορά την εισοδηµατική στήριξη, επιτρέποντας τη στόχευση των ενισχύσεων ανά έκταση προς τους αγρότες που έχουν µεγαλύτερη ανάγκη, όπως αυτοί προσδιορίζονται από τα κράτη µέλη, ενώ ταυτόχρονα διασφαλίζεται η υποχρεωτική υψηλότερη στήριξη εισοδήµατος για τους νέους αγρότες, ενισχύοντας έτσι την ανανέωση των γενεών».

Από υποχρεωτικές, προαιρετικές οι περισσότερες παρεµβάσεις

Στο κείµενο της Κοµισιόν η ενεργοποίηση ορισµένων παρεµβάσεων (π.χ για τους µικροκαλλιεργητές) ήταν υποχρεωτική. Ωστόσο, ύστερα από αίτηµα των κρατών µελών, ένας αριθµός υποχρεωτικών παρεµβάσεων και µέτρων κατέστη προαιρετικός, παραµένοντας ωστόσο διαθέσιµος ώστε τα κράτη µέλη να αποφασίζουν ποια από αυτά τα εργαλεία, και µε ποιον τρόπο, µπορούν να συµβάλουν καλύτερα στην επίτευξη των κοινών ευρωπαϊκών στόχων. «Οι αλλαγές αυτές εισήχθησαν µε γνώµονα τη διατήρηση του επιπέδου φιλοδοξίας της πολιτικής. Σε ορισµένες περιπτώσεις, η µετατροπή υποχρεωτικών δράσεων σε προαιρετικές συνοδεύτηκε από πρόσθετες διατάξεις που ενισχύουν περαιτέρω τη φιλοδοξία του Κανονισµού, αλλά µε τρόπο που παρέχει την απαραίτητη ευελιξία για να ληφθούν υπόψη οι ειδικές ανάγκες και συνθήκες των κρατών µελών», λέει το Συµβούλιο στο αιτιολογικό του.

∆εν διαφαίνονται σηµαντικές αλλαγές στον ορισµό του αγρότη

Όσον αφορά τον ορισµό του αγρότη φαίνεται πως τα κράτη-µέλη θέλουν να διατηρήσουν το ελεύθερο στον ορισµό του και να µην υποχρεωθούν σε αποκλεισµό ορισµένων κατηγοριών δικαιούχων επιδοτήσεων. «Στόχος της Προεδρίας ήταν να διατηρηθεί η συνέχεια και η νοµική ασφάλεια, αποφεύγοντας παράλληλα έναν υπερβολικά άκαµπτο ενωσιακό ορισµό που δεν θα αντανακλούσε την ποικιλοµορφία των γεωργικών µοντέλων στα κράτη µέλη», αναφέρει η προεδρία του Συµβουλίου.

Τοµεακά και περιβάλλον

Η Προεδρία προτείνει επίσης µεγαλύτερη ευελιξία στον σχεδιασµό τοµεακών παρεµβάσεων. Τα κράτη-µέλη θα µπορούν να δηµιουργούν ειδικά προγράµµατα για νέους ή αναδυόµενους τοµείς παραγωγής, όπως τα πρωτεϊνούχα φυτά, το λινάρι και η βιοµηχανική κάνναβη. Ειδικά για τα πρωτεϊνούχα φυτά προβλέπεται η δηµιουργία ξεχωριστού τοµέα εντός της Κοινής Οργάνωσης Αγοράς, µε στόχο τη µείωση της εξάρτησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης από εισαγόµενες πρωτεϊνούχες ζωοτροφές.

Για τη βιοµηχανική κάνναβη προτείνονται σαφέστεροι κανόνες παραγωγής και εµπορίας, ενώ τα κράτη-µέλη διατηρούν δικαίωµα ελέγχου σε ζητήµατα τελικής χρήσης των προϊόντων.

Σηµαντικές αλλαγές προβλέπονται και στο περιβαλλοντικό σκέλος της ΚΑΠ. ∆ιατηρείται ένα κοινό ευρωπαϊκό πλαίσιο βασικών υποχρεώσεων, όµως τα κράτη-µέλη θα µπορούν να καθορίζουν τα προστατευτικά µέτρα σε εθνικό ή περιφερειακό επίπεδο, ανάλογα µε τις γεωγραφικές, κλιµατικές και παραγωγικές συνθήκες. Παράλληλα, προβλέπονται εξαιρέσεις και ειδικό καθεστώς αναλογικότητας για τις µικρές εκµεταλλεύσεις, µε στόχο τη µείωση της γραφειοκρατίας και του διοικητικού κόστους.

agronews.gr