ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΝΕΟ  ΚΩΔΙΚΑ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΝΕΟ  ΚΩΔΙΚΑ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

   Είναι γνωστό ότι ο κώδικας τοπικής αυτοδιοίκησης αποτελεί το σημαντικότερο νομοθέτημα που συγκεντρώνει και εκσυγχρονίζει πολλές διάσπαρτες διατάξεις οι οποίες διέπουν τη λειτουργία και καθορίζουν τις αρμοδιότητες των δήμων και των περιφερειών. O εκσυγχρονισμός του δημοτικού κώδικα ανά συγκεκριμένα χρονικά διαστήματα, είναι αδήριτη ανάγκη και προκύπτει από την ίδια την καθημερινότητα και από τις συνεχώς μεταβαλλόμενες πολιτικέ εξελίξεις. Απευθύνεται αποκλειστικά στο χώρο της τοπικής αυτοδιοίκησης και το νομικό του περιεχόμενο οφείλει να δίνει τη δυνατότητα στους ΟΤΑ να παρέχουν ποιοτικές υπηρεσίες στους πολίτες σύμφωνα πάντα, με τις διατάξεις που τον απαρτίζουν. Ο κώδικας της ΤΑ , πρέπει λοιπόν να εκσυγχρονίζεται και να μεταβάλλεται, ώστε να προσαρμόζεται στις σύγχρονες ανάγκες των πολιτών. Ταυτόχρονα οφείλει να προβλέπει νέες περισσότερες αρμοδιότητες προς τη τοπική αυτοδιοίκηση που θα συνοδεύονται όμως και από τους αντίστοιχους οικονομικούς πόρους.
   Παρατηρούμε όμως ότι η γενική φιλοσοφία του νέου δημοτικού κώδικα δεν κινείται προς αυτή την κατεύθυνση.    
  Τα τελευταία χρόνια η τοπική αυτοδιοίκηση της χώρας μας δοκιμάστηκε πολύ έντονα και κλήθηκε να δώσει σημαντικές απαντήσεις στις τοπικές κοινωνίες. Διαπιστώσαμε ότι διαχειρίστηκε με επιτυχία το προσφυγικό δίνοντας λύσεις με τα προγράμματα αρχικής στέγασης, με την πρόχειρη αρχική φιλοξενία και την προώθηση της κοινωνικής ένταξης, διαχειρίστηκε  αποτελεσματικά το τεράστιο πρόβλημα του COVID, καθώς και τα τεράστια κοινωνικά προβλήματα που προκλήθηκαν από ακραία καιρικά φαινόμενα .
Το θεσμικό πλαίσιο της ΤΑ πρέπει συνεχώς να εκσυγχρονίζεται και να προσαρμόζεται στις σύγχρονες ανάγκες των πολιτών. Ο νέος δημοτικός κώδικας  θα έπρεπε να δίνει λύσεις και απαντήσεις στις σύγχρονες απαιτήσεις για τη λειτουργία  των δήμων. Αντιθέτως βλέπουμε ότι ο νέος κώδικας αφαιρεί αρμοδιότητες από την ΤΑ και τις δίνει στο κράτος, βλέπουμε να μην εμπιστεύεται  τα όργανά της που είναι άμεσα εκλεγμένα από τον λαό, βλέπουμε κρατικούς υπαλλήλους να υποκαθιστούν αποφάσεις δημοτικών συμβουλίων, βλέπουμε να καταργείται ένα μεγάλο κομμάτι της αυτονομίας και της αυτάρκειας της. Βλέπουμε τελικά περισσότερο κράτος στα  ‘’χωράφια’’ της ΤΑ.
Το άρθρο 102 του Ελληνικού Συντάγματος κατοχυρώνει την διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια των ΟΤΑ καθώς και το Τεκμήριο της Αρμοδιότητας . Ο ρόλος της  ήταν και θα είναι πάντα διεκδικητικός απέναντι σε  οποιαδήποτε κυβέρνηση. Διεκδικεί ασταμάτητα ότι απαιτείται προκειμένου να βελτιώνει την καθημερινότητα όλων των δημοτών. Αυτή η θεσμική αποστολή των δήμων δυστυχώς  δεν βρίσκει πλήρη ανταπόκριση από τις διατάξεις του νέου δημοτικού κώδικα.
Η διοικητική και η οικονομική αυτοτέλεια των ΟΤΑ,  πυλώνες για τη θεσμική λειτουργία της ΤΑ, καταστρατηγούνται σε μεγάλο βαθμό με αποτέλεσμα να πλήττονται οι ίδιοι οι θεσμοί. Από την άλλη, οι αιρετοί κινδυνεύουν να μετατραπούν σε επαίτες, εκλιπαρώντας για πόρους πού δικαιωματικά ανήκουν στους δήμους. Η ΤΑ στη χώρα μας  εισπράτει μόλις  το 3,5%  των κρατικών δαπανών. Ίσως η πιο φτωχή μεταξύ των χωρών της Ευρωζώνης. Άρα για τι είδους αυτοδιοίκηση μιλάμε; Με τι πόρους οι δήμοι θα μπορούν να προσφέρουν  τις υπηρεσίες τους και να καλύψουν τις τεράστιες ανάγκες των δημοτών; Δεν θα έπρεπε ο νέος κώδικας με συγκεκριμένες διατάξεις να διασφαλίζει, με τον πιο δίκαιο τρόπο, τα οικονομικά των δήμων, δεν θα έπρεπε να προβλέψει συγκεκριμένες διατάξεις ώστε να αποδοθούν τα  οφειλόμενα  στους ΟΤΑ ,να παραγράψει με σαφήνεια τη σχέση μεταξύ κράτους και τοπικής αυτοδιοίκησης , να διασφαλίζει με απόλυτο τρόπο τις έννοιες  της αυτονομίας και της αυτάρκειας, και τέλος να εξασφαλίζει δημοκρατικές και δίκαιες δημοτικές εκλογές; Ο  νέος κώδικας ΠΡΕΠΕΙ να δίνει απαντήσεις  στα  νέα δεδομένα, στα σημερινά προβλήματα ,στις σημερινές  τεράστιες ανάγκες των δήμων  και σε καμία περίπτωση να μην απεμπολή διαχρονικά κεκτημένα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Γενική διαπίστωση είναι ότι ο νέος δημοτικός κώδικας δεν προσφέρει στην ΤΑ  αυτό που δικαιούται και αυτό που της αξίζει. Έχει ανάγκη από ένα σύγχρονο θεσμικό πλαίσιο που θα της δίνει τη δυνατότητα να προσφέρει με αξιοπρέπεια τις υπηρεσίες της στις τοπικές κοινωνίες και και να διαδραματίζει το ρόλο της όπως ακριβώς περιγράφεται στο Ελληνικό Σύνταγμα.

Λάρισα 20/06/2026
Δημήτρης Τσούμας
Συντονιστής της Συμπαράταξης Λαρισαίων