Δημ. Κουρέτας: Η Περιφέρεια αναλαμβάνει ρόλο θεσμικού εγγυητή για διαμόρφωση νέου μοντέλου αγροδιατροφής στην ΠΕ Λάρισας

Οι παραγωγοί της Λάρισας εμφανίζονται διατεθειμένοι να επενδύσουν στην ποιότητα των προϊόντων, ζητώντας όμως και τη σχετική υποστήριξη, σύμφωνα έρευνα του ΕΚΠΑ, για το μέλλον της αγροδιατροφής και του πρωτογενούς τομέα στη Θεσσαλία που χρηματοδότησε η Περιφέρεια Θεσσαλίας.

Η Περιφέρεια Θεσσαλίας καινοτομεί επιδιώκοντας να γίνει συνεκτικός και συνδετικός κρίκος αλλά και φορέας των προτάσεων που καταθέτουν οι αγροτικοί φορείς και οι άμεσα εμπλεκόμενοι με τον πρωτογενή τομέα.

Η περιφερειακή αρχή Θεσσαλίας, πραγματοποίησε εκδήλωση, στην οποία παρουσιάστηκαν τα άκρως ενδιαφέροντα αποτελέσματα της μεγάλης έρευνας του ΕΚΠΑ με τίτλο «Σχεδιάζοντας το Μέλλον: Αγροτική παραγωγή, δυνατότητες και προκλήσεις», τα οποία αποτελούν κομβικής σημασίας, καθώς δύνανται να μετατραπούν σε βασικά εργαλεία για τον επανακαθορισμό του παραγωγικού μοντέλου της Θεσσαλίας.

Όπως προκύπτει από τα ευρήματα, η Περιφέρεια Θεσσαλίας αναδεικνύεται κρίσιμος θεσμικός φορέας που μπορεί να συντονίσει πολιτικές, υποδομές, επιστημονική γνώση και συλλογικές μορφές δράσης. Κεντρική πρόκληση για τα επόμενα χρόνια είναι η διαμόρφωση ενός παραγωγικού μοντέλου που θα συνδυάζει περιβαλλοντική βιωσιμότητα, οικονομική ανθεκτικότητα και κοινωνική δικαιοσύνη μέσα από συμμετοχικές και θεσμικά αξιόπιστες διαδικασίες σχεδιασμού.

Στην έρευνα προτείνεται η ενεργοποίηση της Περιφέρειας Θεσσαλίας για την ενδυνάμωση των συνεταιρισμών, καθώς και η θεσμική οργάνωση ενός κέντρου με συμβουλευτικό και καθοδηγητικό ρόλο, το οποίο θα περιλαμβάνει και υποδομές όπως ένα παρατηρητήριο τιμών.

Παράλληλα, αναδεικνύεται ως ιδιαίτερα σημαντική η ανάγκη υποστήριξης των αγροτικών κοινοτήτων τόσο στην εκπαίδευση γύρω από την επένδυση στην ποιότητα και την ταυτότητα των προϊόντων, όσο και στην κατανόηση της σημασίας της εξοικονόμησης των φυσικών πόρων.

Μιλώντας στη διάρκεια της παρουσίασης της άκρως ενδιαφέρουσας έρευνας, ο Περιφερειάρχης Θεσσαλίας Δημήτρης Κουρέτας τόνισε ότι «με την εμπιστοσύνη προς τους θεσμούς να αποτελεί κεντρικό διακύβευμα, η Περιφέρεια Θεσσαλίας αναλαμβάνει πλέον τον ρόλο του κρίσιμου θεσμικού εγγυητή. Στόχος είναι ο συντονισμός πολιτικών, υποδομών και επιστημονικής γνώσης για τη διαμόρφωση ενός νέου μοντέλου που θα συνδυάζει την περιβαλλοντική βιωσιμότητα με την κοινωνική δικαιοσύνη, μέσα από τη θεσμική θωράκιση των αγροτών, την ενδυνάμωση των συνεταιρισμών και την ίδρυση εξειδικευμένων συμβουλευτικών δομών».

Ο καθηγητής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Στάθης Αραποστάθης παρουσιάζοντας τα αποτελέσματα της έρευνας ανέφερε πως «οι διαφορετικές εδαφοκλιματικές συνθήκες, η άνιση πρόσβαση σε νερό, οι διαφοροποιήσεις ανάμεσα σε πεδινές και ορεινές περιοχές και η αίσθηση εγκατάλειψης από το κράτος και την Ευρωπαϊκή Ένωση δημιουργούν έντονες αντιλήψεις αδικίας. Κεντρικό εύρημα αποτελεί η κρίση εμπιστοσύνης απέναντι στους θεσμούς. Οι παραγωγοί ζητούν σταθερότητα, αξιοπιστία και μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, ενώ εκφράζουν έντονη επιφυλακτικότητα απέναντι σε ριζικές μεταβολές που ενδέχεται να αυξήσουν το ρίσκο της παραγωγής.

Για τον λόγο αυτό, η πλειονότητα των συμμετεχόντων προκρίνει σενάρια «ελεγχόμενης μετάβασης», τα οποία συνδυάζουν τεχνολογικό εκσυγχρονισμό, εξοικονόμηση πόρων και περιορισμένες αλλαγές στο παραγωγικό μοντέλο, χωρίς όμως βαθύ μετασχηματισμό των καλλιεργητικών προτύπων ή πλήρη εγκατάλειψη των υδροβόρων και εντατικών πρακτικών.

Σε περιφερειακό επίπεδο, στην Περιφερειακή Ενότητα Λάρισας αναδεικνύεται έντονα το ζήτημα της διαχείρισης των υδάτων και της άνισης πρόσβασης στους πόρους. Οι παραγωγοί της περιοχής εμφανίζονται θετικοί σε τεχνολογίες εξοικονόμησης νερού, σε πιο στοχευμένες ενισχύσεις και σε λύσεις εκσυγχρονισμού, αλλά ταυτόχρονα διατηρούν ισχυρή προσκόλληση στο υπάρχον αρδευτικό και παραγωγικό μοντέλο.

Η προτίμηση σε μεγάλα έργα ενίσχυσης των υδατικών πόρων και σε διασυνδέσεις λεκανών απορροής δείχνει ότι το νερό εξακολουθεί να αντιμετωπίζεται ως πόρος που πρέπει να αναδιανεμηθεί ώστε να διατηρηθεί η σημερινή παραγωγική βάση. Οι παραγωγοί της Λάρισας ζητούν θεσμική συνέχεια, ουσιαστική συμμετοχή στον σχεδιασμό και συνδυασμό επιστημονικής γνώσης με τοπική εμπειρία. Το κυρίαρχο αίτημα είναι μια μετάβαση χαμηλότερου ρίσκου, βασισμένη σε σταδιακό και ρεαλιστικό εκσυγχρονισμό. Παράλληλα, εμφανίζονται διατεθειμένοι να επενδύσουν στην ποιότητα των προϊόντων, ζητώντας όμως υποστήριξη:

α) στην πρόσβαση στις αγορές,

β) στην προώθηση των προϊόντων και

γ) στη συμβουλευτική καθοδήγηση σχετικά με τη στρατηγική παραγωγής συγκεκριμένων προϊόντων.