Ακαθάριστα οικόπεδα: Νέοι κανόνες και πρόστιμα – Τι αλλάζει με τον νόμο για την πυροπροστασία

Σημαντικές αλλαγές στο πλαίσιο για τον καθαρισμό οικοπέδων και την πρόληψη πυρκαγιών φέρνει νέα νομοθετική ρύθμιση, με αυστηρότερους ελέγχους αλλά και διαφοροποιημένα πρόστιμα για τους παραβάτες. 

Σε τροποποιήσεις και συμπληρώσεις του θεσμικού πλαισίου για τον καθαρισμό οικοπέδων και την πρόληψη πυρκαγιών προχώρησε το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, με βάση τα άρθρα 41, 43 και 44 του νόμου 5182/2026, καθώς και σχετική Κοινή Υπουργική Απόφαση.

Οι αλλαγές αφορούν τόσο τη διαδικασία δήλωσης στο Εθνικό Μητρώο Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας Ιδιοκτησιών όσο και το εύρος των υποχρεώσεων των πολιτών, με στόχο την ενίσχυση της πρόληψης ενόψει της αντιπυρικής περιόδου.

Μεταξύ των βασικών αλλαγών είναι η ένταξη στους υπόχρεους για δήλωση καθαρισμού και των νομέων, οι οποίοι μέχρι σήμερα είχαν υποχρέωση καθαρισμού αλλά όχι δήλωσης. Παράλληλα, ορίζεται ενιαία καταληκτική ημερομηνία για καθαρισμό και δήλωση η 15η Ιουνίου κάθε έτους, ενώ διατηρείται η υποχρέωση συντήρησης των χώρων καθ’ όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου.

Στο νέο πλαίσιο προβλέπονται και εξαιρέσεις, όπως για γεωργικές καλλιέργειες, βοσκήσιμες εκτάσεις και χώρους χωρίς δυνατότητα πρόσβασης, ενώ εισάγονται και διατάξεις για την προστασία της βιοποικιλότητας, καθώς και για τη διαχείριση των υπολειμμάτων καθαρισμού, με ευθύνη και καθοδήγηση των δήμων.

Επιπλέον, δίνεται η δυνατότητα υποβολής δήλωσης με φυσική παρουσία σε ΚΕΠ ή Πυροσβεστικές Υπηρεσίες για όσους δεν μπορούν να χρησιμοποιήσουν ηλεκτρονικές υπηρεσίες, όπως ηλικιωμένοι ή άτομα με αναπηρία, ενώ εξειδικεύεται και ο τρόπος συγκρότησης των ελεγκτικών κλιμακίων από τους δήμους.

Σημαντικές αλλαγές επέρχονται και στα πρόστιμα. Για μη υποβολή δήλωσης, το πρόστιμο μειώνεται στα 500 ευρώ όταν δεν έχει γίνει ούτε καθαρισμός ούτε δήλωση και στα 100 ευρώ όταν έχει γίνει καθαρισμός χωρίς δήλωση. Αντίθετα, αυστηροποιούνται τα πρόστιμα για μη καθαρισμό οικοπέδου, τα οποία ανέρχονται πλέον σε 1 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, με ελάχιστο ποσό τα 200 ευρώ και ανώτατο τα 2.000 ευρώ.

Παράλληλα, προβλέπεται δυνατότητα μείωσης του προστίμου έως και 50% σε περίπτωση υποβολής ένστασης, εφόσον ολοκληρωθεί ο καθαρισμός κατά τη σχετική διαδικασία. Την ίδια ώρα, μειώνονται και οι ποινικές κυρώσεις για ψευδή δήλωση, με την ελάχιστη ποινή φυλάκισης να περιορίζεται στους έξι μήνες και το χρηματικό πρόστιμο να ορίζεται στα 5.000 ευρώ.

Σημειώνεται ότι με τη νέα Κοινή Υπουργική Απόφαση καταργείται η προηγούμενη Πυροσβεστική Διάταξη 20/2024, σηματοδοτώντας την έναρξη ενός επικαιροποιημένου πλαισίου για την πρόληψη των πυρκαγιών.