Ξηρασία, καταιγίδες, άνοδος της παγκόσμιας θερμοκρασίας – Οι προβλέψεις για «σούπερ» Ελ Νίνιο το καλοκαίρι

Περαιτέρω ακραία φαινόμενα θα μπορούσε να προκαλέσει το Ελ Νίνιο φέτος, το οποίο αναμένεται να είναι το ισχυρότερο της τελευταίας δεκαετίας, αυξάνοντας το ενδεχόμενο για ευρείες κλιματικές αλλά και οικονομικές επιπτώσεις και επαναφέροντας τις ανησυχίες για επισιτιστική κρίση.

Το Ελ Νίνιο θα μπορούσε να ξεκινήσει την άνοιξη ή το καλοκαίρι, με 50% πιθανότητα να είναι «ισχυρό»

Οι πρώτες προβλέψεις των επιστημόνων κάνουν λόγο για «σούπερ Ελ Νίνιο», που θα φέρει ακόμα πιο ακραία καιρικά φαινόμενα και ενδέχεται να προκαλέσει καταστροφική ξηρασία σε ορισμένες περιοχές και σοβαρές καταιγίδες σε άλλες, ενώ θα οδηγήσει και σε αύξηση της θερμοκρασίας της Γης.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Εθνικής Υπηρεσίας Ωκεανών και Ατμόσφαιρας (NOAA), το Ελ Νίνιο θα μπορούσε να ξεκινήσει την άνοιξη ή το καλοκαίρι, με 50% πιθανότητα να είναι «ισχυρό» και 25% να εξελιχθεί σε «πολύ ισχυρό». Οι θερμοκρασίες στον Ειρηνικό Ωκεανό ενδέχεται να αυξηθούν κατά τουλάχιστον 1,5 βαθμό Κελσίου πάνω από τον μέσο όρο.

Ανάλογα με την έντασή του, οι επιπτώσεις του μπορεί να είναι εκτεταμένες, επηρεάζοντας τα μοτίβα των καταιγίδων, την ξηρασία, τους πληθυσμούς της άγριας ζωής, ακόμη και την ταχύτητα περιστροφής της Γης. Επιπλέον, σε μια περίοδο όπου οι γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή έχουν ήδη διαταράξει τις αγορές ενέργειας και λιπασμάτων, αυξάνεται η πιθανότητα ενός «σούπερ Ελ Νίνιο» να επηρεάσει άμεσα την παγκόσμια αγροτική παραγωγή και τις τιμές των τροφίμων.

Στο παρελθόν, ορισμένες περιοχές, όπως το νοτιοανατολικό τμήμα των Ηνωμένων Πολιτειών και το Τέξας, έχουν δεχτεί περισσότερες βροχοπτώσεις, ενώ άλλες περιοχές, όπως η νότια Αφρική, έχουν βιώσει περισσότερη ζέστη και ξηρασία, γεγονός που έπληξε τις καλλιέργειες τροφίμων και οδήγησε σε πείνα. Οι λιγότερες βροχοπτώσεις και οι υψηλότερες θερμοκρασίες στην Ινδονησία και την Αυστραλία έχουν επίσης οδηγήσει σε περισσότερες πυρκαγιές εκεί.

Όπως αναφέρει το δημοσίευμα του National Geographic, σοβαρές είναι οι επιπτώσεις του φαινομένου στην άγρια ζωή του πλανήτη. Για παράδειγμα, ο πληθυσμός των πιγκουίνων στα νησιά Γκαλαπάγκος μειώθηκε δραματικά έπειτα από δύο ισχυρά φαινόμενα Ελ Νίνιο στις δεκαετίες του ’80 και του ’90.

Εκτιμάται ότι η θέρμανση των ωκεανών που προκλήθηκε από τα καιρικά φαινόμενα μείωσε τον αριθμό των μακροθρεπτικών συστατικών και των ψαριών στο νερό, κάτι που με τη σειρά του μπορεί να οδήγησε τον πληθυσμό των πιγκουίνων στην πείνα.

Πώς εκδηλώνεται το φαινόμενο Ελ Νίνιο

Το Ελ Νίνιο συνήθως εμφανίζεται κάθε δύο έως επτά χρόνια και προκαλεί συχνά χάος, καθώς μεταβάλλει τις παγκόσμιες καιρικές συνθήκες και εισάγει νέα ακραία φαινόμενα. Σύμφωνα με τους επιστήμονες, επηρεάζει το κλίμα της Γης εδώ και χιλιάδες χρόνια και συνήθως διαρκεί μεταξύ 9 και 12 μηνών.

Ωστόσο, ορισμένοι επιστήμονες το θεωρούν, παραδόξως, ως μια ευκαιρία να προετοιμαστούν. «Όταν έχουμε ένα Ελ Νίνιο, αυτό επηρεάζει την παγκόσμια ατμόσφαιρα με τέτοιο τρόπο ώστε να έχουμε μεγαλύτερη πιθανότητα να γνωρίζουμε πού θα συμβούν τα πράγματα. Αυτό μας δίνει ένα σημαντικό πλεονέκτημα», λέει η Έμιλι Μπέκερ, καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο του Μαϊάμι, η οποία αποτελεί μέλος της ομάδας πρόβλεψης της NOAA.

Η δημιουργία του έχει αφετηρία τον τροπικό Ειρηνικό Ωκεανό, όπου οι άνεμοι φυσούν συνήθως από ανατολικά προς δυτικά, ωθώντας τα θερμότερα νερά και τις καταιγίδες μακριά από τον Ισημερινό και το Περού, προς την Ινδονησία. Όταν αυτοί οι άνεμοι εξασθενούν, τα θερμότερα νερά κινούνται προς τα ανατολικά και μαζί τους μεταφέρονται τα συστήματα των καταιγίδων.

Ακολούθως, η θερμοκρασία στην επιφάνεια του ωκεανού αυξάνεται επιδρώντας στην ατμόσφαιρα και αλλάζοντας τα παγκόσμια καιρικά μοτίβα.

Οι επιστήμονες παρακολουθούν το φαινόμενο μέσω δορυφόρων και πλωτών σταθμών και ανιχνευτών σε βάθος μεγαλύτερο από 300 μέτρα. Τα θερμότερα νερά κάτω από την επιφάνεια ανεβαίνουν στη διάρκεια αρκετών μηνών, τροφοδοτώντας πιθανές συνθήκες Ελ Νίνιο. Όσο μεγαλύτερη είναι η αύξηση της θερμοκρασίας, τόσο ισχυρότερο μπορεί να είναι το Ελ Νίνιο.

Το «σούπερ Ελ Νίνιο» περιγράφει μια πολύ ισχυρή εκδήλωση του φαινομένου, όταν οι θερμοκρασίες στον Ειρηνικό Ωκεανό αυξάνονται κατά τουλάχιστον 2 βαθμούς Κελσίου πάνω από τον μέσο όρο. Το τελευταίο σημειώθηκε πριν από περίπου 10 χρόνια, συγκρίσιμο με αντίστοιχα ρεκόρ ισχύος στα τέλη της δεκαετίας του ’90 και στις αρχές της δεκαετίας του ’80.

Το πιο πρόσφατο, από το 2015 έως το 2016, συνδέθηκε με μια εποχή τυφώνων που έσπασε κάθε ρεκόρ στον κεντρικό Βόρειο Ειρηνικό, με έλλειψη νερού στο Πουέρτο Ρίκο, με ξηρασία στην Αιθιοπία και με την υψηλότερη παγκόσμια θερμοκρασία επιφάνειας που είχε καταγραφεί μέχρι τότε, σύμφωνα με τη NOAA.

Ωστόσο, οι προβλέψεις παραμένουν αβέβαιες λόγω του λεγόμενου «φράγματος της άνοιξης», μιας περιόδου κατά την οποία τα κλιματικά μοντέλα εμφανίζουν αυξημένη αβεβαιότητα. Σύμφωνα με την Μπέκερ, «πιθανότατα θα γνωρίζουμε στις αρχές του φθινοπώρου αν θα συμβεί ένα πολύ ισχυρό Ελ Νίνιο».

Όσον αφορά στους τυφώνεες στον Ατλαντικό, η πρώτη πρόβλεψη φέτος, η οποία δημοσιεύτηκε αυτή την εβδομάδα από το Πανεπιστήμιο του Κολοράντο, προέβλεπε μια περίοδο κοντά ή κάτω από το μέσο όρο. «Ο κύριος λόγος για τον οποίο θα έχουμε λίγο κάτω από το κανονικό είναι η πιθανότητα ενός αρκετά ισχυρού φαινομένου Ελ Νίνιο αυτό το καλοκαίρι και το φθινόπωρο», εξηγεί ο Φιλ Κλότζμπαχ, ανώτερος ερευνητής τυφώνων στο CSU.

Σε ολόκληρο τον Ατλαντικό, το Ελ Νίνιο αυξάνει τη διάτμηση του ανέμου, δηλαδή τις ισχυρές κάθετες ριπές που διαλύουν τις καταιγίδες καθώς σχηματίζονται. Αυτό, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι ορισμένα τμήματα του Ατλαντικού Ωκεανού δεν είναι τόσο ζεστά όσο πέρυσι, θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια λιγότερο έντονη περίοδο, εξηγεί ο ίδιος.

in.gr