Μετά τη Βουλγαρία και τη Σαουδική Αραβία: Ελληνική ασπίδα και στην Τουρκία

Οι ελληνικοί Patriot, αφού κέρδισαν επάξια την αναγνώριση που τους αρμόζει μετά την αναχαίτιση δύο ιρανικών πυραύλων που στόχευαν εγκαταστάσεις διυλιστηρίων και το λιμάνι στο Γιάνμπου της Σαουδικής Αραβίας, στην Ερυθρά Θάλασσα, φαίνεται πως έχουν ανέβει επίπεδο και στους σχεδιασμούς της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας αλλά και των ΗΠΑ. Δεν είναι διόλου τυχαίο πως οι Αμερικανοί και άλλες συμμαχικές χώρες δεν στέλνουν άλλες συστοιχίες αντιβαλλιστικών πυραύλων προκειμένου να «θωρακιστούν» μεγάλες εγκαταστάσεις της «συμμαχικής» Τουρκίας, καθώς η Αθήνα με τις μετακινήσεις συστοιχιών Patriot σε Κάρπαθο και Εβρο, παρότι η κύρια αποστολή είναι η προφύλαξη της Σούδας, της Βουλγαρίας και της Αλεξανδρούπολης, παράλληλα θέτει κάτω από την «ομπρέλα» των συστημάτων της βασικές υποδομές και μονάδες και των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων.

Από Ρόδο έως Κωνσταντινούπολη και Δαρδανέλλια

Με τους Patriot που η Ελλάδα τοποθέτησε στην Κάρπαθο, χάρη στο βεληνεκές του ραντάρ και των πυραύλων, εξασφαλίζει σε σημαντικό βαθμό, αν μη τι άλλο, την έγκαιρη ενημέρωση της Συμμαχίας και μέσω αυτής και της Αγκυρας, αν το επιθυμεί, για κάθε απειλή που πιθανόν υπάρξει για τον ναύσταθμο του Ακσάζ στη θάλασσα της Μαρμαρίδας, απέναντι από τη Ρόδο. Με τους Patriot στον Εβρο, σε συμμαχικό επίπεδο διασφαλίζεται και η αντιβαλλιστική προστασία όλων των τουρκικών μονάδων από το ποτάμι μέχρι τα περίχωρα της Κωνσταντινούπολης αλλά και ο κεντρικός ναύσταθμος του τουρκικού πολεμικού ναυτικού στα Στενά των Δαρδανελλίων!

Με αυτή τη δυνατότητα που έχει δοθεί στο ελληνικό επιτελείο αν σε υποθετική περίπτωση υπάρξει απειλή για κάποια από αυτά τα σημεία και μονάδες και υπάρξει σχετικό αίτημα της Αγκυρας μέσω του ΝΑΤΟ, τότε είναι πολύ πιθανό η Αθήνα να ανταποκριθεί θετικά, αν και προς το παρόν δεν διαφαίνεται κάτι τέτοιο από τη στάση της Τουρκίας. Οπως χαρακτηριστικά είπε στα «ΝΕΑ» στρατιωτική πηγή, «εμείς έχουμε και τη δυνατότητα και τη βούληση σε νατοϊκό επίπεδο να τους συνδράμουμε. Το αν αυτοί θα ζητήσουν κάτι σηκώνει μεγάλη κουβέντα καθώς τίθεται και θέματα γοήτρου για την τουρκική πλευρά που πολλές φορές υπερβαίνει τα θεμιτά ακόμα και εις βάρος και της ίδιας τους της ασφάλειας».

Αξίζει να θυμίσουμε πως η Ελλάδα, αν και ακόμα είναι στη φάση της υλοποίησης της «Ασπίδας του Αχιλλέα», διαθέτει ήδη έναν τεράστιο θόλο που ξεπερνά τα όρια της ελληνικής επικράτειας και τον έχει απλώσει από τη Βουλγαρία μέχρι τη Σαουδική Αραβία, λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή και των πυραύλων και των drones που εξαπέλυσε η Τεχεράνη κατά περιοχών και χωρών που είτε είναι συμμαχικές και φιλικές προς την Ελλάδα είτε αδελφικές, όπως στην περίπτωση της Κύπρου.

Επιστολή διαμαρτυρίας από την Αγκυρα σε ΕΕ, ΝΑΤΟ και ΗΠΑ

Με αφορμή πάντως τη δράση των ελληνικών Patriot, η Αγκυρα απέστειλε επιστολή στο ΝΑΤΟ, την Ευρωπαϊκή Ενωση και τις ΗΠΑ, επισημοποιώντας τις διαμαρτυρίες της για τη μεταφορά του αντιπυραυλικού συστήματος στην Κάρπαθο. Σύμφωνα με τη «Milliyet», η Τουρκία υποστηρίζει με την επιστολή της ότι τέτοιες ενέργειες είναι αντίθετες με το διεθνές δίκαιο.

Είναι γεγονός πως η ανάπτυξη της ελληνικής πυροβολαρχίας Patriot στη Σαουδική Αραβία, η οποία ξεκίνησε το 2021, παρακολουθείται στενά από την Τουρκία, προκαλώντας συχνά αλυσιδωτές αντιδράσεις σε διπλωματικό και επικοινωνιακό επίπεδο.  Τούρκοι αξιωματούχοι, συμπεριλαμβανομένου του υπουργού Εξωτερικών, έχουν προειδοποιήσει ότι η Ελλάδα επιχειρεί να δημιουργήσει συμμαχίες που στοχεύουν στην «περικύκλωση» της Τουρκίας.

Η στρατιωτική συνεργασία Αθήνας – Ριάντ θεωρείται από την Αγκυρα ως μέρος μιας προσπάθειας της Ελλάδας να αναβαθμίσει τον ρόλο της στην περιοχή εις βάρος των τουρκικών συμφερόντων. Η Τουρκία βλέπει με καχυποψία την παρουσία ελληνικών δυνάμεων σε μια περιοχή όπου η ίδια προσπαθεί να εδραιώσει τη δική της αμυντική βιομηχανία και επιρροή μέσω συμφωνιών με το Ριάντ.

Η συμμετοχή της Σαουδικής Αραβίας σε ασκήσεις στην Ελλάδα (π.χ. στην Κρήτη) έχει περιγραφεί από τούρκους αξιωματούχους ως «σοκαριστική» και «λυπηρή». Συνολικά, η Τουρκία αντιμετωπίζει τους ελληνικούς Patriot στη Σαουδική Αραβία όχι απλώς ως ένα αμυντικό σύστημα, αλλά ως ένα γεωπολιτικό εργαλείο που ενισχύει τον άξονα Ελλάδα – αραβικός κόσμος, περιορίζοντας τις δικές της φιλοδοξίες στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή.

Πάντως η αντιαεροπορική και πολύ περισσότερο η αντιβαλλιστική άμυνα της Τουρκίας πάσχει και μάλιστα πάσχει σοβαρά, καθώς είναι επί της ουσίας διάτρητη και με εγχώρια συστήματα που μέχρι στιγμής είναι αμφιβόλου αποδοτικότητας και για αυτό η Αγκυρα προσπαθεί να βάλει χέρι σε συστήματα από το εξωτερικό. Η τουρκική αμυντική βιομηχανία με πρωτεργάτες τις Aselsan και Roketsan έχει κάνει σημαντικά βήματα, αν και όπως φαίνεται από τις μέχρι τώρα κινήσεις της Αγκυρας δεν επαρκούν να διασφαλίσουν το κομμάτι της αντιβαλλιστικής προστασίας.

Μέχρι τώρα η τουρκική αμυντική βιομηχανία έχει παραγάγει τα συστήματα HISAR-A+ και HISAR-O+, που είναι συστήματα μικρού και μέσου βεληνεκούς με στόχο την προστασία στρατιωτικών βάσεων και κρίσιμων υποδομών από ελικόπτερα, drones και πυραύλους cruise. Το καμάρι της τουρκικής παραγωγής, το οποίο στοχεύει να ανταγωνιστεί τους S-400 και τους Patriot, ακούει στο όνομα SIPER.

Το βεληνεκές του στην έκδοση Block 1, που ξεκίνησε να παραδίδεται στις τουρκικές ένοπλες δυνάμεις μόλις στις αρχές του 2026, ξεπερνά τα 100 χλμ. και η στόχευση είναι στο Block 3 να ξεπεράσει τα 180 χλμ. βεληνεκούς. Στους σχεδιασμούς τουλάχιστον της Αγκυρας, το SIPER αποτελεί τη λύση για την άμυνα μεγάλων αποστάσεων και μεγάλων υψομέτρων, μειώνοντας την εξάρτηση από το εξωτερικό, αλλά στην παρούσα φάση όλα δείχνουν πως κρίνεται ως ανεπαρκές να αντιμετωπίσει υπαρκτές απειλές.