Ανθισμένες αμυγδαλιές στη Λάρισα: Όταν ο ερχομός της Άνοιξης συναντά τον μύθο και την ποίηση

Οι ανθισμένες αμυγδαλιές στη Λάρισα καλωσορίζουν την άνοιξη. Η συναρπαστική ιστορία τους και η μοναδική σύνδεσή τους με την ποίηση 

Καθώς το ημερολόγιο σηματοδοτεί τον επίσημο ερχομό της Άνοιξης με την εαρινή ισημερία της 20ης Μαρτίου, το τοπίο στη Θεσσαλία βιώνει τη δική του πρόωρη αναγέννηση.

Ειδικότερα, περιοχές στον νομό Λάρισας ντύνονται στα λευκά και τα ροζ, προσφέροντας ένα μοναδικό οπτικό υπερθέαμα χάρη στην ανθοφορία των αμυγδαλιών.

Με αφορμή αυτό το φυσικό φαινόμενο, ο δήμος Τεμπών διοργάνωσε και φέτος τις εκδηλώσεις «Οι δρόμοι των Ανθισμένων Αμυγδαλιών». Πρόκειται για μια πρωτοβουλία που καλεί τους επισκέπτες να περιηγηθούν στους ολάνθιστους οπωρώνες μέσα από πεζοπορίες και ποδηλατικές διαδρομές, γιορτάζοντας την ανανέωση της υπαίθρου.

Η συγκεκριμένη χρονική συγκυρία αποκτά ακόμη μεγαλύτερο συμβολισμό, καθώς εναρμονίζεται με τον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Ποίησης. Η 21η Μαρτίου καθιερώθηκε από την UNESCO στα τέλη της δεκαετίας του 1990, κατόπιν σχετικής εισήγησης από την Ελλάδα. Το σκεπτικό της πρότασης, όπως είχε διατυπωθεί από την ποιήτρια Λύντια Στεφάνου, συνέδεε την επικράτηση του φωτός επί του σκότους κατά την πρώτη ημέρα της άνοιξης με τον πυρήνα της ποιητικής τέχνης, η οποία ακροβατεί διαρκώς ανάμεσα στη χαρά και το πένθος. Αυτή η μετάβαση προς το φως βρίσκει τον απόλυτο καθρέφτη της στον κύκλο ζωής της αμυγδαλιάς.

Δείτε μοναδικές εικόνες από την περιοχή της Λάρισας:

Η ιστορία της αμυγδαλιάς

Εξετάζοντας το παρελθόν αυτού του ξεχωριστού φυτού, οι ρίζες του εντοπίζονται γεωγραφικά στην ανατολική Μεσόγειο και τις δυτικές ασιατικές περιοχές, με αναφορές που ξεκινούν ήδη από την Εποχή του Χαλκού.

Η διατροφική και πολιτισμική του αξία ήταν τόσο αδιαμφισβήτητη, ώστε ίχνη των καρπών του ανακαλύφθηκαν μέχρι και στις πυραμίδες της Αιγύπτου, δίπλα στον φαραώ Τουταγχαμών. Στην αρχαία Ελλάδα η καλλιέργεια γνώρισε τεράστια εξάπλωση, ενώ τα επόμενα χρόνια οι ναυτικοί δρόμοι των Ελλήνων και των Φοινίκων μετέφεραν τον καρπό μέχρι την ιβηρική χερσόνησο. Μέσα από την ελληνική παράδοση, το συγκεκριμένο δέντρο ταυτίστηκε απόλυτα με την προσμονή και την άφθαρτη αγάπη.
​

Η μυθολογική εξήγηση για την πρώιμη ανθοφορία μέσα στην παγωνιά του χειμώνα έχει τις ρίζες της στην περίοδο μετά τον Τρωικό Πόλεμο. Πρωταγωνιστές είναι η πριγκίπισσα της Θράκης Φυλλίδα και ο γιος του Θησέα, ο Δημοφών.

Η αναγκαστική αναχώρηση του τελευταίου για την Αθήνα βύθισε τη νεαρή γυναίκα σε ανείπωτη θλίψη, καθώς η μακρόχρονη αναμονή της επιστροφής του την οδήγησε στον μαρασμό. Οι θεοί, νιώθοντας οίκτο για το δράμα της, αποφάσισαν να της δώσουν τη μορφή ενός δέντρου.

Όταν ο Δημοφών γύρισε και αντίκρισε την αγαπημένη του μεταμορφωμένη σε ένα ξερό κορμό, τον αγκάλιασε με συντριβή. Εκείνη τη στιγμή, το ξύλο πέταξε ολοζώντανα λευκά λουλούδια, διαψεύδοντας τους νόμους της φύσης και σφραγίζοντας έναν μύθο που ενώνει αρμονικά την ποίηση, την ελπίδα και την έλευση της άνοιξης.

Οι ανθισμένες αμυγδαλιές στην ποίηση

Η ομορφιά των ανθισμένων αμυγδαλιών έχουν αποτελέσει έμπνευση για πολλούς ποιητές μας. Ενδεικτικά είναι τα παρακάτω τρία ποιήματα:

• Μια αμυγδαλιά και δίπλα της, ποίημα του Νικηφόρου Βρεττάκου

Μια μυγδαλιά και δίπλα της,
εσύ. Μα πότε ανθίσατε;
Στέκομαι στο παράθυρο
και σας κοιτώ και κλαίω.

Τόση χαρά δεν την μπορούν
τα μάτια.
Δος μου, Θεέ μου,
όλες τις στέρνες τ’ ουρανού
να στις γιομίσω.

• Μυγδαλιά, του Κώστα Καρυωτάκη

Κι ακόμα δεν μπόρεσα να καταλάβω
πώς μπορεί να πεθάνει μια γυναίκα
που αγαπιέται.

Έχει στον κήπο μου μια μυγδαλιά φυτρώσει
κι είν’ έτσι τρυφερή που μόλις ανασαίνει·
μα η κάθε μέρα, η κάθε αυγή τηνε μαραίνει
και τη χαρά του ανθού της δε θα μου δώσει.
Κι αλίμονο μου! εγώ της έχω αγάπη τόση…

Κάθε πρωί κοντά της πάω και γονατίζω
και με νεράκι και με δάκρυα την ποτίζω
τη μυγδαλιά που ‘χει στον κήπο μου φυτρώσει.
Αχ, της ζωούλας της το ψέμα θα τελειώσει·
όσα δεν έχουν πέσει, θα της πέσουν φύλλα
και τα κλαράκια της θε ν’ απομείνουν ξύλα.

Την άνοιξη του ανθού της δε θα μου δώσει
Κι όμως εγώ ο φτωχός της είχ’ αγάπη τόση…

• Λίγο Ακόμα, του Γιώργου Σεφέρη

Λίγο ακόμα
θα ιδούμε τις αμυγδαλιές ν’ ανθίζουν
τα μάρμαρα να λάμπουν στον ήλιο
τη θάλασσα να κυματίζει
λίγο ακόμα,
να σηκωθούμε λίγο ψηλότερα.